Özelge

            İlgide kayıtlı özelge talep formunuz ve eklerinin incelenmesinden, avukatlık hizmeti verdiğiniz … Ltd. Şti.'nin mali durumunun bozuk olması nedeniyle hakim ortağı … tarafından senet verildiği, senetlerin tahsil edilememesi nedeniyle icra takibine başlandığı ve icra dosyasındaki alacağın … Ltd. Şti. tarafından temlik alınarak ödendiği, karşılığında … Ltd. Şti. adına serbest meslek makbuzu düzenlediğiniz, ancak adı geçen şirketin makbuzun içeriğine ve tutarına itiraz ederek noter vasıtasıyla tarafınıza iade ettiği belirtilerek, söz konusu tahsilata ilişkin serbest meslek makbuzu düzenlenip düzenlenmeyeceği, düzenlenecek ise kimin adına düzenleneceği, ödemeyi yapan şirketin tevkifat yapıp yapmayacağı ve serbest meslek makbuzu düzenlenmemesi halinde tahsil etmiş olduğunuz tutarın ne şekilde belgelendirileceği hususlarında görüş talep edildiği anlaşılmıştır.    

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 65 inci maddesinde; "Her türlü serbest meslek faaliyetinden doğan kazançlar serbest meslek kazancıdır.

            Serbest meslek faaliyeti; sermayeden ziyade şahsi mesaiye, ilmi veya mesleki bilgiye veya ihtisasa dayanan ve ticari mahiyette olmayan işlerin işverene tabi olmaksızın şahsi sorumluluk altında kendi nam ve hesabına yapılmasıdır.",

            67 nci maddesinde; "Serbest meslek kazancı bir hesap dönemi içinde serbest meslek faaliyeti karşılığı olarak tahsil edilen para ve ayınlar ve diğer suretlerle sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerden bu faaliyet dolayısıyla yapılan giderler indirildikten sonra kalan farktır.

            Müşteri veya müvekkilinden, serbest meslek faaliyeti ile ilgili olmak üzere para ve ayın şeklinde alınan gider karşılıkları kazanca ilave edilir.

            ...

            Serbest meslek erbabı için,

            1. Ittıla hasıl etmeleri kaydıyla, namlarına kamu müessesesine, icra dairesine, bankaya, notere veya postaya para yatırılması;

            2. Serbest meslek kazancı olarak doğan alacağın başka bir şahsa temliki (Temlikin ivazlı olup olmadığına bakılmaz. İvazlı temliklerde ivazın tahsil şartı aranmaz.) veya müşterisine olan borcu ile takası;

            tahsil hükmündedir." hükümleri yer almaktadır.

            Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında; "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar." hükmü bulunmakta olup söz konusu fıkranın 2/b bendinde; yaptıkları serbest meslek işleri dolayısıyla bu işleri icra edenlere yapılan ödemeler üzerinden (2009/14592 sayılı B.K.K. ile 03.02.2009 tarihinden geçerli olmak üzere) % 20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılacağı belirtilmiştir.

            Mezkûr Kanunun 96 ncı maddesinde de "Vergi tevkifatı, 94'üncü madde kapsamına giren nakten veya hesaben yapılan ödemelere uygulanır. Bu maddede geçen hesaben ödeme deyimi, vergi tevkifatına tabi kazanç ve iratları ödeyenleri istihkak sahiplerine karşı borçlu durumda gösteren her türlü kayıt ve işlemleri ifade eder." hükmü mevcuttur.

            Öte yandan...