Özelge

            İlgide kayıtlı özelge talep formunda;

            - ..... tarihinde kurulan ve Bakanlar Kurulunun ...... tarih ve ...... sayılı Kararnamesiyle kamu yararına çalışan vakıflardan addedilerek vergi muafiyeti tanınan Vakıfınızın ilim tahsili yapan öğrencilere yurt ve burs imkanları sunarak ilmin yayılması ve gelişmesi faaliyeti ile iştigal ettiğini,

            - İlk, orta, lise seviyesinde kolejlerin yanında ......... Üniversitesini kurarak eğitim faaliyetlerinin içinde bizzat yer aldığınızı,

            - Hayır severler tarafından nakdi ve gayri nakdi hibe ve yardımlarla faaliyetlerinize destekte bulunulduğunu, bu desteklerden biri olan .... ili, ...... ilçesi, .... ada, .... parselde mevcut bulunan .... daireli .......... apartmanının ....dairesinin de bağış yoluyla Vakfınıza intikal ettiğini ve her bir dairenin tapu kütüğünde kat mülkiyetli olarak Vakfınız adına tescil edildiğini,

            - 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkındaki Kanuna göre; kentsel dönüşüm kapsamına alınan veya çürük raporu alan binaların yıkılması gerektiğinden, söz konusu binanın 60 yıl önce inşaa edilmiş olması ve ölçüm sonucunda çürük raporu alınmasının muhtemel olması nedeniyle binanın yıktırılarak yeniden yaptırılmasının gerektiğini ancak yeni yapılacak binada mevcudun üzerinde ilave alanların oluşacağını,

            - Vakfınız ile yüklenici arasında hasılat paylaşımlı bir sözleşmenin yapılacağını, yeni oluşacak bağımsız bölümlerin satışından elde edilecek hasılattan pay almak kaydıyla mevcut 12 dairenin tamamını anlaştığınız asgari bir fiyattan vadeli olarak inşaat başlamadan önce yüklenici firmaya satılacağını, yüklenicinin tüm maliyetler kendisine ait olmak üzere inşaatı yapacağını ve kendisine ait bağımsız bölümleri en yüksek değerden satıp Vakfınız payına düşen hasılatı borca karşılık ödeneceğini, hasılatın fazla olması halinde ise Vakfınıza veya kurmuş olduğunuz söz konusu Üniversiteye bağış olarak ödeneceğini,

            belirterek yapılacak bu işlemlerde kurumlar ve katma değer vergisi açısından vergilendirme olup olmayacağı hususlarındaki Başkanlığımız görüşleri sorulmaktadır.

            I) KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinin birinci fıkrasının (ç) bendi ile dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler vergi mükellefiyeti kapsamına alınmış olup aynı Kanunun 2 nci maddesinin beşinci bendinde de dernek veya vakıflara ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan sermaye şirketi ve kooperatif statüsünde bulunmayan ticari, sınai ve zirai işletmelerin iktisadi işletme olduğu; altıncı bendinde ise dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya iş yerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kâr edilmemesi veya kârın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği hüküm altına alınmıştır.

            1 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmelerle ilgili (2.4.) bölümünde;

            "...

            İktisadi işletmenin belirlenmesinde Kanunun 2 nci maddesinin beşinci fıkrasında belirlenen koşullar dikkate alınacak olup işletmelerin belirgin özellikleri bağlılık, devamlılık ve faaliyetin ticari, sınai veya zirai bir mahiyet arz etmesidir. Diğer bir anlatımla iktisadi işletmenin unsurları, ticari faaliyetin de temel özelliklerinden olan, bir organizasyona bağlı olarak piyasa ekonomisi içerisinde bedel karşılığı mal alım-satımı, imalatı ya da hizmet ifaları gibi faaliyetlerdir. Kanun, bu gibi halleri tek tek saymak yerine, dernek ya da vakıf tarafından piyasa ekonomisi içerisinde icra edilen tüm iktisadi faaliyetleri kapsama almıştır.

            Dernek veya vakfa ait bir iktisadi işletmenin varlığından söz edilebilmesi için iktisadi işletmenin;

            Dernek veya vakfa ait veya bağlı olması (ait olma, sermaye bakımından; bağlı olma ise idari bakımdan bağlılığı ifade eder),

            Sermaye şirketi veya kooperatif şeklinde kurulmamış olması,

            Ticari, sınai veya zirai alanda devamlı olarak faaliyette bulunması

            gerekmektedir.

            Devamlılık unsuru, bir hesap dönemi içinde aynı veya ayrı faaliyet alanlarında ticari mahiyet arz eden işlemlerin birden fazla yapılmasını ifade etmektedir. Aynı hesap döneminde tek işlem nedeniyle ticari faaliyetin devamlılık unsurunun oluştuğunu kabul etmek mümkün olmamakla birlikte, faaliyetin organizasyon gerektirmesi veya amacının ticari olması durumunda devamlılık unsurunun varlığı kabul edilir.

            Ticari organizasyon, sermaye tahsisi, işyeri açılması, personel istihdamı, ticaret siciline kaydolmak gibi unsur ve şartlardan tümü veya bir kısmı yerine getirilmek suretiyle belirli şekilde kurulmuş olacaktır. Bu takdirde bu organizasyon içinde bir takvim yılında veya iki veya üç yılda tek bir işlem yapılmış olsa dahi ticari faaliyetin varlığı kabul edilecektir.

            ...

            Kazanç sağlama amacı olmasa dahi işletmenin konusunun ve faaliyetinin, her türlü mal ve hizmet satışı ya da bunlara benzer şekillerde olması ve devamlı surette yapılması durumlarında da dernek veya vakıflara ait iktisadi işletme oluştuğu kabul edilecektir.

            İktisadi işletmenin tanımı içinde yer alan ve devamlı olarak yapılan ticari, sınai veya zirai faaliyetten söz edebilmek için bu işletmenin tedavül ekonomisine katılması, başka bir ifadeyle işletmede üretilen veya alınan malların veya verilen hizmetin bir bedel karşılığı satılmış olması gerekir. Aksi halde diğer unsurlar var olsa dahi bir iktisadi işletmenin varlığından söz edilemez.

            Buna göre...