Özelge

            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Üniversitenizin eğitim-öğretim hizmetleri kapsamında hazırlanmış bulunan ders kitaplarının ihtiyaca göre basımının yapıldığı, aynı kitabın bir sonraki yıl içinde de ihtiyaç duyulması halinde tekrar basımının yapıldığı ve bunun sonucunda hem Üniversitenizin ve diğer üniversitelerin öğretim elemanlarına, diğer yazar, editörlere ve bunların kanuni mirasçılarına telif ücreti ödendiği belirtilerek, yapılan telif ödemelerine ilişkin faaliyetlerin arızilik kavramı içinde değerlendirilip değerlendirilmeyeceği, bu işlemlere katma değer vergisi (KDV) tevkifatı uygulanıp uygulanmayacağı, uygulanacak ise oranı ve telif ücretinin içinde hesaplanan KDV nin matraha dahil edilip edilmeyeceği sorulmaktadır.

            1-Gelir Vergisi Mevzuatı Açısından:

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 18 inci maddesinde, "Müellif, mütercim, heykeltraş, hattat, ressam, bestekar, bilgisayar programcısı ve mucitlerin ve bunların kanuni mirasçılarının şiir, hikaye, roman, makale, bilimsel araştırma ve incelemeleri, bilgisayar yazılımı, röportaj, karikatür, fotoğraf, film, video band, radyo ve televizyon senaryo ve oyunu gibi eserlerini gazete, dergi, bilgisayar ve internet ortamı, radyo, televizyon ve videoda yayınlamak veya kitap, CD, disket, resim, heykel ve nota halindeki eserleri ile ihtira beratlarını satmak veya bunlar üzerindeki mevcut haklarını devir ve temlik etmek veya kiralamak suretiyle elde ettikleri hasılat Gelir Vergisinden müstesnadır.

            Eserlerin neşir, temsil, icra ve teşhir gibi suretlerle değerlendirilmesi karşılığında alınan bedel ve ücretler istisnaya dahildir.

            Yukarıda yazılı kazançların arızi olarak elde edilmesi istisna hükmünün uygulanmasına engel teşkil etmez.

            Serbest meslek kazançları istisnasının, bu Kanunun 94 üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle ödenecek vergiye şümulü yoktur." ,

            Anılan Kanunun 66 ncı maddesinin birinci fıkrasında "Serbest meslek faaliyetini mutad meslek halinde ifa edenler, serbest meslek erbabıdır. Serbest meslek faaliyetinin yanında meslekten başka bir iş veya görev ile devamlı olarak uğraşılması bu vasfı değiştirmez."

            hükümleri yer almıştır.

            Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında ise, "Kamu idare ve müesseseleri, iktisadî kamu müesseseleri, sair kurumlar, ticaret şirketleri, iş ortaklıkları, dernekler, vakıflar, dernek ve vakıfların iktisadî işletmeleri, kooperatifler, yatırım fonu yönetenler, gerçek gelirlerini beyan etmeye mecbur olan ticaret ve serbest meslek erbabı, zirai kazançlarını bilanço veya ziraî işletme hesabı esasına göre tespit eden çiftçiler aşağıdaki bentlerde sayılan ödemeleri (avans olarak ödenenler dahil) nakden veya hesaben yaptıkları sırada, istihkak sahiplerinin gelir vergilerine mahsuben tevkifat yapmaya mecburdurlar." hükmüne yer verilmiş ve aynı maddenin 2/a bendinde 18 inci madde kapsamına giren serbest meslek işleri dolayısıyla yapılan ödemelerden (2009/14592 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı gereğince) %17, 2/b bendinde ise diğer ödemelerden % 20 oranında gelir vergisi tevkifatı yapılması öngörülmüştür.

            Diğer taraftan, aynı Kanunun "Arızi Kazanç" başlıklı 82 nci maddesinin 4 üncü fıkrasında; serbest meslek faaliyetlerinin arızî olarak yapılmasından doğan kazançlar arızi kazanç olarak tanımlanmıştır. Serbest meslek kazancının arızi sayılması için serbest meslek faaliyetine konu işin devamlılık arz edecek şekilde yapılmaması ve bu işin mutad meslek haline getirilmemesi gerekmektedir.

            Bu açıklamalara göre...