Özelge

İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eklerinde, ... Müdürlüğünün ... vergi kimlik numaralı (106105 meslek kodu ile) Pirinç Fabrikası İşletmesi faaliyetinizden dolayı (Bilanço usulünde defter tutan) gerçek usulde gelir vergisi mükellefi olduğunuzu, 2008 yılında kendinize ait 20 dönüm, 2009 yılında ise 1000 dönümünün kendinize, 500 dönümünün ise köy muhtarlığına ait olan araziyi kiralayarak çeltik ektiğinizi belirterek,

-Çeltik ekiminizden dolayı zirai kazanç mükellefi olup olmayacağınızı, zirai kazançtan mükellef olduğunuz takdirde bu işlerinizle ilgili neleri gider olarak hasılatınızdan indirebileceğinizi,

-Zirai kazanç mükellefi olmanız durumunda, zirai işletmenizde kullandığınız  ilaç, gübre gibi giderlerinizi işletmenizde ticari ve zirai kazancınızdan, katma değer vergisi ve gelir vergisi yönünden indirim konusu yapıp yapamayacağınızı,

-Zirai faaliyetiniz sonucu elde ettiğiniz mahsulleri kendi işletmenize sattığınızda üretici olarak kendi adınıza pirinç fabrikası işletmenizden müstahsil makbuzu düzenleyip düzenlemeyeceğiniz hususları  hakkında Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 52 nci maddesine göre, zirai faaliyet; arazide, deniz, göl ve nehirlerde, ekim, dikim, bakım, üretme, yetiştirme ve ıslah yollarıyla veyahut doğrudan doğruya tabiattan istifade etmek suretiyle nebat, orman, hayvan, balık ve bunların mahsullerinin istihsalini, avlanmasını, avcıları ve yetiştiricileri tarafından muhafazasını, taşınmasını, satılmasını veya bu mahsullerden sair bir şekilde faydalanılmasını ifade eder.  Satışların dükkan ve mağaza açılarak yapılması halinde, mahsullerin dükkan ve mağazaya gelinceye kadar geçirdikleri safhalar zirai faaliyet sahasında kalır. Çiftçiler tarafından doğrudan doğruya zirai faaliyetleri ile ilgili alım satım işlerinin tedviri için açılan yazıhaneler, faaliyetleri bu mevzua münhasır kalmak şartıyle dükkan ve mağaza sayılmaz.

Yine 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 53 üncü maddesinde; "Çiftçilerin elde ettikleri zirai kazançlar, bu kanunun 94 üncü maddesine göre hâsılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilir. 54 üncü  maddede yazılı işletme büyüklüğü ölçülerini aşan çiftçiler ile bir biçerdövere veya bu mahiyette bir motorlu araca veya on yaşına kadar ikiden fazla traktöre sahip olan çiftçilerin kazançları gerçek usulde (zirai işletme hesabı veya diledikleri takdirde bilanço esasına göre) tespit olunarak vergilendirilir."  hükmü yer almaktadır.

Diğer taraftan Gelir Vergisi  Kanununun 53 üncü maddesinin beşinci fıkrası uyarınca, kazançları gerçek usulde vergilendirilmeyen çiftçiler, yazılı olarak vergi dairesinden istemde bulunmaları halinde izleyen vergilendirme dönemi başından, işe yeni başlayanlar, işe başlama tarihinden itibaren gerçek usule geçebilirler. 54 üncü maddede yazılı ölçüleri aşanlar müteakip vergilendirme dönemi başından itibaren gerçek usulde; gerçek usule tabi olanlardan bu ölçülerin altında kalanlar müteakip vergilendirme dönemi başından itibaren hasılatları üzerinden tevkifat yapılmak suretiyle vergilendirilirler.

Yukarıda yer alan hüküm ve açıklamalara göre...