Özelge

            İlgide kayıtlı özelge talep formlarınızda;

            - Şirketinizin Türkiye'de petrokimyasal ana ve nihai ürünler üretimi işi ile uğraştığı ve bünyesinde ayrıca hem ... A.Ş. üretim süreçleri içerisinde gereken hammaddelerin ve mamullerin sevkiyatının yapıldığı hem de üçüncü şahısların ithalat ve ihracat yüklerinin tahliyesine de hizmet veren bir Liman İşletmesi bulunduğu,

            - ... Liman İşletmesinin toplam 456.000 m² alanı, geçici depolama sahası, liman işletme binası ile 1985 yılından beri ... 'e A tipi kapalı ve açık genel antreposu, iki adet 60 tonluk kantarı ile 2004 tarihinden itibaren de üçüncü şahıslara hizmet verdiği, toplam 456.000 m² alan üzerine kurulmuş liman sahasında yaklaşık 30.000 m² açık/5.000 m² si betonlanmış A tipi genel antrepo, 40.000 m² geçici depolama sahası ve bunun yanında 3.024 m² kapalı A tipi antrepo ile değişik yük tiplerinin depolanması ve elleçlenmesi faaliyetlerinin de bulunduğu, ayrıca, Liman İşletmesi bünyesinde dökme kuru yük, dökme sıvı yük, kılavuzluk ve romorkaj, depolama hizmeti, atık alım hizmeti ve tatlı su ikmali hizmetlerinin üçüncü şahıslara sağlandığı, bu Liman İşletmesinin, şirketiniz bünyesinde bulunan Liman Müdürlüğü organizasyon yapısı altında bahsi geçen limancılık faaliyetlerini icra eden uzmanlaşmış bir kadro vasıtası ile hizmetini devam ettirdiği, bu hizmetlere ilişkin muhasebe kayıtlarının da şirketiniz nezdinde ayrı olarak takip edildiği,

            - 28.04.2010 tarihli Özel Durum Açıklaması kamu ile paylaşılan ve 28.04.2010 tarih ve ... sayılı Yönetim Kurulu kararına istinaden ... Liman İşletmesi'nin geliştirilmesi, daha ekonomik şartlarda işletilebilmesi ve gelir artırıcı faaliyetlerin daha etkin bir şekilde yapılabilmesi için, mülkiyeti ve/veya kullanım hakkı şirketlerine ait olan Liman Hizmet İşletmesi'ne bağlı gayrimenkuller, dolgu alanları, iskeleler, tesisler ve diğer unsurlardan oluşan ... Limanı'nın varlıklarını kısmi bölünme yolu ile devri suretiyle tüm hisseleri şirketinize ait olacak bir liman şirketinin kurulmasına karar verildiğinin kamuoyuna açıklandığ

            - ... Limanı varlıklarını kısmi bölünme yolu ile devralmak ve liman faaliyetlerini yürütmek üzere tüm hisseleri şirketinize ait olan " ... Ticaret Anonim Şirketi" ünvanlı liman şirketinin ... tarihi itibari ile kurulduğu ve ... sicil numarası ile ticaret siciline tescil ettirildiği

            belirtilerek, şirketiniz bünyesinde yer alan Liman Hizmet İşletmesinin KVK'nın 19 uncu maddesi kapsamında kısmi bölünme sureti ile yeni kurulmuş olan ... Tic.A.Ş.'ye devrinin mümkün olup olmadığı hususunda Başkanlığımız görüşünün bildirilmesi talep edilmektedir.

            KURUMLAR VERGİSİ KANUNU UYGULAMASI YÖNÜNDEN:

            5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde; "Kısmî bölünme: Tam mükellef bir sermaye şirketinin veya sermaye şirketi niteliğindeki bir yabancı kurumun Türkiye'deki iş yeri veya daimî temsilcisinin bilânçosunda yer alan taşınmazlar ile en az iki tam yıl süreyle elde tutulan iştirak hisseleri ya da sahip olduklar üretim veya hizmet işletmelerinin bir veya birkaçını kayıtlı değerleri üzerinden aynî sermaye olarak mevcut veya yeni kurulacak tam mükellef bir sermaye şirketine devretmesi, bu Kanunun uygulanmasında kısmî bölünme hükmündedir. Ancak, üretim veya hizmet işletmelerinin devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümünün devredilmesi zorunludur. Kısmî bölünmede devredilen varlıklara karşılık edinilen devralan şirket hisseleri, devreden şirkette kalabileceği gibi doğrudan bu şirketin ortaklarına da verilebilir. Taşınmaz ve iştirak hisselerinin bu bent kapsamında devrinde, devralan şirketin hisselerinin devreden şirketin ortaklarına verilmesi halinde, devredilen taşınmaz ve iştirak hisselerine ilişkin borçların da devri zorunludur.

            ...

            Bu maddeye göre yapılacak bölünmelerde aktifi ve pasifi düzenleyici hesaplar ilgili olduğu aktif veya pasif hesapla birlikte devrolunur." hükmüne yer verilmiştir.

            Aynı Kanunun "Devir, bölünme ve hisse değişimi hallerinde vergilendirme" başlıklı 20 nci maddesinin üçüncü fıkrasında ise; "Bu Kanunun 19 uncu maddesinin üçüncü fıkrasının (b) ve (c) bentlerinde belirtilen işlemlerden doğan kârlar hesaplanmaz ve vergilendirilmez. 19 uncu maddenin üçüncü fıkrasının (b) bendine göre gerçekleştirilen kısmî bölünme işlemlerinde, bölünen kurumun bölünme tarihine kadar tahakkuk etmiş ve edecek vergi borçlarından bölünen kurumun varlıklarını devralan kurumlar, devraldıkları varlıkların emsal bedeli ile sınırlı olarak müteselsilen sorumlu olurlar." hükmüne yer verilmiştir.

            Diğer taraftan, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "19.2.2.1. Üretim ve hizmet işletmelerinin ayni sermaye olarak konulması" başlıklı bölümünde: "Üretim veya hizmet işletmelerinin devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli aktif ve pasif kalemlerin tümünün devredilmesi zorunludur. Kısmi bölünme sonucu hem bölünen işletmenin hem de bölünme sonucunda varlıkları devralan işletmenin faaliyetine devam etmesi esastır. Bu kapsamda, söz konusu işletmelerin devrinde, işletme bütünlüğü korunacak şekilde faaliyetin devamı için gerekli taşınmaz, her türlü tesis, makine ve teçhizat, alet, edevat, taşıtlar, gayrimaddi haklar ile hammadde, mamul, yarı mamul mallar gibi aktif kıymetler ile ilgili pasif kıymetlerin tümünün devredilmesi zorunludur..." şeklinde açıklamalara yer verilmiştir.

            Aynı Tebliğin "19.2.2.1.3. Üretim ve hizmet işletmelerinin belli bir kısmının kısmi bölünmeye konu edilmesi" başlıklı bölümünde ise; "...Tek bir üretim veya hizmet işletmesi bulunan kurumun, taşınmazlar ve iştirak hisselerini kısmi bölünmeye konu etmesi mümkün olup anılan işletmeyi ise kısmi bölünme kapsamında devretmesi mümkün değildir..."  açıklaması yer almıştır.

            Anılan düzenlemelerle getirilen kısmi bölünme müessesesinin temel amacı, şirketlerin yeniden yapılanma yoluyla verimlilik ve karlılıklarını artırmalarına imkan sağlamak olup, kısmi bölünmenin bir üretim tesisinin veya hizmet işletmesinin parça parça elden çıkarılması sonucunu doğurmaması gerekir. Dolayısıyla...