Özelge

            İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda; sigorta acenteliği işi ile iştigal ettiğinizi ve düzenlediğiniz poliçeler için aldığınız komisyonlardan poliçe için aracılık eden kişilere ödeme yaptığınız belirtilerek, aracılık eden kişilerin vergi mükellefi olmamaları nedeniyle yapılan ödemelerin ne şekilde giderleştirileceği hakkında bilgi talep etmektesiniz.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 9'uncu maddesinde vergiden muaf esnafa ilişkin düzenlemelere yer verilmiş, kimlerin esnaf muaflığından faydalanacakları da maddede bentler halinde sayılmıştır.

           Aynı maddenin birinci fıkrasının (1) numaralı bendinde, "Motorlu nakil vasıtaları kullanmamak şartı ile gezici olarak veya bir iş yeri açmaksızın perakende ticaret ile iştigal edenler (Giyim eşyalarıyla zati ve süs eşyaları, değeri yüksek olan ev eşyaları ile pazar takibi suretiyle gıda, bakkaliye ve temizlik maddelerini ve sabit iş yerlerinin önünde sergi açmak suretiyle o iş yerlerinde satışı yapılan  aynı neviden malları satanlar hariç)" hükmü yer almakta olup maddenin mülga ikinci fıkrasından sonra gelen üçüncü fıkrasında, ticarî, ziraî veya meslekî kazancı dolayısı ile gerçek usulde gelir vergisine tâbi olanlar ile yukarıda sayılan işleri gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerine bağlılık arz edecek şekilde yapanların esnaf muaflığından faydalanamayacakları açıklanmış, son fıkrasında da "Bu muaflığın Gelir Vergisi Kanunu'nun 94'üncü maddesi uyarınca tevkif suretiyle kesilen vergiye şümulü yoktur." denilmiştir.

            Mezkûr Kanun'un 37'nci maddesinde her türlü ticari ve sınai faaliyetlerden doğan kazancın ticari kazanç olduğu, 40'ıncı maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde, ticari kazancın elde edilmesi ve idame ettirilmesi için yapılan genel giderlerin safi kazancın tespitinde indirim konusu yapılabileceği, basit usulün hududunu belirleyen 5l'inci maddede ise tavassut (aracılık) işi yapanların faaliyetleri ticari kazanç kapsamında değerlendirilerek basit usulden faydalanamayacakları hüküm altına alınmıştır.

             Öte yandan...