Özelge

            İlgide kayıtlı özelge talep formu ve eki dilekçede; kanuni merkezi Bulgaristan'da bulunan ... A.D. nin ... Endüstriyel Mineraller Sanayi ve Ticaret A.Ş. de bulunan hisselerini (geçici ilmühaber) satın aldığınız ve ödemeyi banka aracılığıyla Bulgaristan'a havale ettiğiniz, satın aldığınız hisseleri aynı sayı ve değerle herhangi bir kazanç elde etmeden ... Endüstriyel Mineraller Sanayi ve Ticaret A.Ş. nin başka bir ortağı olan Bulgaristan mukimi gerçek kişiye sattığınız belirtilerek, yurtdışına havale edilen tutar için gelir vergisi tevkifatı yapılıp yapılmayacağı, almış olduğunuz  hisselerin Bulgaristan mukimi gerçek kişiye satışı nedeniyle beyanname verilip verilmeyeceği ve yapılan işlemlerin KDV den istisna olup olmayacağı hususlarında Başkanlığımızdan görüş talep edilmektedir.

            -GELİR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN:

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun "Değer artış kazançları" başlıklı mükerrer 80 inci maddesinin birinci fıkrasının birinci bendinde, ivazsız olarak iktisap edilenler ile tam mükellef kurumlara ait olan ve iki yıldan fazla süreyle elde tutulan hisse senetleri hariç, menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlanan kazançların değer artış kazancı olduğu hükme bağlanmış, aynı Kanunun "Safi değer artışı" başlıklı mükerer 81 inci maddesinde de konu ile ilgili olarak ayrıntılı hükümler yer almaktadır.

            Aynı Kanunun 94 üncü maddesinin birinci fıkrasında kimlerin tevkifat yapmakla sorumlu oldukları belirlenerek tevkifata konu işlemler bentler halinde sayılmıştır.

            Kurumlar Vergisi Kanununun 26 ncı maddesinin birinci fıkrasında;

            "Dar mükellefiyete tâbi olan yabancı kurumların vergiye tâbi kazancının Gelir Vergisi Kanununda yazılı diğer kazanç ve iratlardan (telif, imtiyaz, ihtira, işletme, ticaret unvanı, marka ve benzeri gayrimaddî hakların satışı, devir ve temliki karşılığında alınan bedeller hariç) ibaret bulunması halinde, yabancı kurum veya Türkiye'de adına hareket eden kimse, bu kazançları elde edilme tarihinden itibaren onbeş gün içinde Kanunun 27 nci maddesinde belirtilen vergi dairesine beyanname ile bildirmek zorundadır." hükmü bulunmaktadır.

            Diğer taraftan 232 Seri No'lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde hisse senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançların vergilendirilmesi ile ilgili açıklamalara yer verilmiş olup,"5-Geçici İlmühaberler" başlıklı bölümünde ise, geçici ilmühaberlerin anonim şirketler tarafından hisse senetlerinin yerini tutmak amacıyla çıkartılan menkul kıymetler olduğu, sahiplerine genel kurul toplantılarına katılmak, oy kullanmak, kar payı almak gibi pay sahipliği haklarını kazandıran ilmühaberlerin, ilgili anonim şirketçe hisse senetleri düzenlenip ortaklara teslim edildiği anda geçerliliğini kaybettiği, dolayısıyla ilmühaberlerin elden çıkarılmasından doğan kazançların vergilendirilmesinde, Gelir Vergisi Kanununun hisse senetlerinin elden çıkarılmasından doğan kazançların vergilendirilmesine ilişkin hükümlerinin uygulanması gerektiği açıklanmıştır.

            12/09/1997 tarihinde yürürlüğe girerek 01/01/1998 tarihi itibarıyla uygulanmaya başlanan Türkiye Cumhuriyeti İle Bulgaristan Cumhuriyeti Arasında Gelir Üzerinden Alınan Vergilerde Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmasının "Sermaye Değer Artış Kazançları" başlıklı 13 üncü maddesinde;

            "1. Bir Akit Devlet mukimince, diğer Akit Devlette yer alan ve 6 ncı maddede belirtilen gayrimenkul varlıkların elden çıkarılmasından sağlanan kazançlar, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.

            2. Bir Akit Devlet teşebbüsünün diğer Akit Devlette sahip olduğu bir işyerinin ticari varlığına dahil menkul varlıkların veya bir Akit Devlet mukiminin diğer Akit Devlette serbest meslek faaliyeti icra etmek üzere kullandığı sabit bir yere ait menkul varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazanç, bu işyerinin (yalnız veya tüm teşebbüsle birlikte) veya sabit yerin elden çıkarılmasından doğan kazanç da dahil olmak üzere, bu diğer Devlette vergilendirilebilir.

            3. Uluslararası trafikte işletilen gemi, uçak veya kara nakil vasıtalarının veya söz konusu gemi, uçak veya kara nakil vasıtalarının işletilmesiyle ilgili menkul varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazanç, yalnızca bu teşebbüsün kayıtlı merkezinin bulunduğu Akit Devlette vergilendirilebilecektir.

            4. 1, 2 ve 3 üncü fıkralarda belirtilenlerin dışında kalan varlıkların elden çıkarılmasından doğan kazançlar yalnızca, elden çıkaranın mukim olduğu Akit Devlette vergilendirilecektir. Bununla beraber, diğer Akit Devlette elde edilen ve bundan önceki cümlede bahsedilen sermaye değer artış kazançları, elde etme ve elden çıkarma arasındaki süre bir yılı aşmadığı takdirde, bu diğer Akit Devlette de vergilendirilebilecektir." hükmü yer almaktadır.

            Bu hükümlere göre...