Özelge

İlgide kayıtlı özelge talep  formunuzda, genel amaçlı pazar araştırmaları, istatistiki analizler, gizli müşteri denetimi ve müşteri memnuniyeti araştırmaları işleriyle iştigal ettiğiniz, gizli müşteri araştırmalarını yapacak denetçileri internet ve gazete yoluyla yüzyüze gelmeden bulduğunuz, bu kişilere, gerek sayılarının çok fazla olması gerekse farklı illerde olmaları nedeniyle, tek tek gider pusulası düzenlenmesinin mümkün olmadığı belirtilerek toplu olarak gider pusulası düzenlenip düzenlenemeyeceği hususunda Başkanlığımız görüşünün sorulduğu anlaşılmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanunu'nun 9'uncu maddesinde vergiden muaf esnafa ilişkin açıklamalara yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "Vergi Tevkifatı" başlıklı 94'üncü maddesinin birinci fıkrasında vergi tevkifatı yapmak zorunda olanlar ile tevkifata tabi tutulacak ödemeler belirtilmiş olup, (13) numaralı bendinin (d) alt bendinde; esnaf muaflığından yararlananlara "diğer hizmet alımları" dolayısıyla yapılan ödemeler üzerinden (12.01.2009 tarihli ve 2009/14952 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile) % 10 oranında vergi tevkifatı yapılacağı hükme bağlanmıştır. Bu şekilde tevkif edilen verginin, ertesi  ayın 23'üncü günü akşamına kadar  muhtasar beyanname ile beyan edilip 26'ncı günü akşamına kadar ödenmesi gerekmekte olup, esnaf muaflığı kapsamına girmeyen diğer kişilerden yapılacak mal ve hizmet alımları için gelir vergisi tevkifatı yapılmayacaktır.

Aynı Kanun'un 61'inci maddesinde, "Ücret, işverene tabi ve belirli bir işyerine bağılı olarak çalışanlara hizmet karşılığı verilen para ve ayınlar ile sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaatlerdir.

Ücretin ödenek, tazminat, kasa tazminatı (Mali sorumluluk tazminatı), tahsisat, zam, avans, aidat, huzur hakkı, prim, ikramiye, gider karşılığı veya başka adlar altında ödenmiş olması veya bir ortaklık münasebeti niteliğinde olmamak şartı ile kazancın belli bir yüzdesi şeklinde tayin edilmiş bulunması onun mahiyetini değiştirmez." hükmü yer almış, 62'nci maddesinde ise "İş verenler,  hizmet erbabını işe alan, emir ve talimatları dahilinde çalıştıran gerçek ve tüzel kişilerdir..." denilmiştir.

Öte yandan...