Özelge

            İlgide kayıtlı dilekçenizle, Derneğiniz adına gazete çıkaracağınız belirtilerek, Derneğinizin kurumlar vergisi ve katma değer vergisi karşısındaki durumu hakkında görüş talep edilmektedir.

            A) KURUMLAR VERGİSİ YÖNÜNDEN

            Kurumlar Vergisi Kanununun 1 inci maddesinde, derneklere ait iktisadi işletmeler kurumlar vergisi mükellefleri arasında sayılmış, dernek tüzel kişiliği ise mükellefiyet dışında bırakılmıştır.

            Anılan Kanunun 2 nci maddesinin 5 ve 6 numaralı fıkralarında, derneklere ait veya bağlı olup faaliyetleri devamlı bulunan, sermaye şirketleri ile kooperatifler dışında kalan ticari, sınai ve zirai işletmeler ile benzer nitelikteki yabancı işletmelerin, derneklerin  iktisadi işletmeleri olduğu, derneklere ait iktisadi işletmelerin kazanç amacı gütmemeleri, faaliyetlerinin kanunla verilmiş görevler arasında bulunması, tüzel kişiliklerinin olmaması, bağımsız muhasebelerinin ve kendilerine ayrılmış sermayelerinin veya işyerlerinin bulunmamasının mükellefiyetlerini etkilemeyeceği, mal veya hizmet bedelinin sadece maliyeti karşılayacak kadar olması, kar edilmemesi veya karın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin bunların iktisadi niteliğini değiştirmeyeceği hüküm altına alınmıştır.

            Diğer taraftan, konu ile ilgili olarak yayımlanan 1 Seri No'lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin "Dernek veya vakıflara ait iktisadi işletmeler" başlıklı bölümünde konuya ilişkin açıklamalara yer verilmiş olup, söz konusu tebliğde dernek veya vakfa ait iktisadi işletmenin varlığından söz edilebilmesi için;

            -Kazanç gayesi güdüp gütmediklerine,

            -Faaliyetin, kanunla verilmiş görevler arasında bulunup bulunmamasına,

            -Tüzel kişiliğe sahip olup olmamalarına,

            -Bağımsız muhasebelerinin bulunup bulunmamasına,

            -Kendilerine tahsis edilmiş sermaye veya iş yerlerinin olup olmadığına

bakılmaksızın vergiye tabi tutulacağı,

            Diğer taraftan,

            -Satılan mal veya hizmete ait bedelin sadece maliyeti karşılayacak kadar olmasının,

            -Kâr edilmemesinin,

            -Kârın kuruluş amaçlarına tahsis edilmesinin,

bunların iktisadi işletme olma vasfını değiştirmeyeceği belirtilmiştir.

            Ayrıca, aynı tebliğde " Kazanç sağlama amacı olmasa dahi işletmenin konusunun ve faaliyetinin, her türlü mal ve hizmet satışı ya da bunlara benzer şekillerde olması ve devamlı surette yapılması durumlarında da dernek veya vakıflara ait iktisadi işletme oluştuğu kabul edilecektir.

            İktisadi işletmenin tanımı içinde yer alan ve devamlı olarak yapılan ticari, sınai veya zirai faaliyetten söz edebilmek için bu işletmenin tedavül ekonomisine katılması, başka bir ifadeyle işletmede üretilen veya alınan malların veya verilen hizmetlerin bir bedel karşılığı satılmış olması gerekir. Aksi halde diğer unsurlar var olsa dahi bir iktisadi işletmenin varlığından söz edilemez." açıklamalarına yer verilmiştir...