Özelge

T.C. GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI Ankara Defterdarlığı Gelir Kanunları Kdv Ve Ötv Grup Müdürlüğü

Sayı	:	E-84974990-135[KDV-4-İ-1-2025/2]-9557		07.01.2026
Konu	:	Mübadele kapsamında tescile tabi olmayan araçların alımında KDV ve ÖTV

    

İlgi

:

…tarihli özelge talep formunuz.

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzda, Şirketinizin araç alım-satımı faaliyetinde bulunduğunu, kamu kurumlarının ihalelerine katılarak mübadele kapsamında kullanılmış araçları temin edip karşılığında sıfır araç sattığınızı belirterek kamu kurumlarından (Jandarma, Milli Savunma Bakanlığı vb.) özel tüketim vergisi (ÖTV) ödenmemiş araçların mübadele kapsamında alınmasında;

- ÖTV Kanununun yürürlük tarihinden önce üretilen araçların ÖTV'ye tabi olup olmadığı,

- Jandarma ve Milli Savunma Bakanlığından ilk iktisabında ÖTV ödenmeyen araçların alımında katma değer vergisi (KDV) matrahının hangi tutar üzerinden hesaplanacağı,

- Alıma konu ikinci el araçlar için hangi oranda KDV hesaplanacağı hususlarında Defterdarlığımız görüşü talep edilmektedir.

ÖTV YÖNÜNDEN

4760 sayılı ÖTV Kanununun;

- 1 inci maddesinde, Kanuna ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olanların ilk iktisabının, kayıt ve tescile tabi olmayanların ise ithalatı veya imal ya da inşa edenler tarafından teslimi ile ÖTV uygulanmadan önce müzayede yoluyla satışının bir defaya mahsus olmak üzere ÖTV'ye tabi olduğu,

- (2/1-b) maddesinde, "ilk iktisap"ın (II) sayılı listedeki mallardan Türkiye'de kayıt ve tescil edilmemiş olanların kullanılmak üzere ithalini, müzayede yoluyla veya kayıt ve tescil edilmiş olsa dahi Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun hükümlerine göre iade edilenler de dahil motorlu araç ticareti yapanlardan iktisabını, motorlu araç ticareti yapanlar tarafından kullanılmaya başlanmasını, aktife alınmasını veya adlarına kayıt ve tescil ettirilmesini ifade ettiği,

- (2/1-c) maddesinde, "kayıt ve tescil"in, motorlu taşıtların ilgili mevzuat gereğince trafik, belediye, liman ve Ulaştırma Bakanlığı Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünce tutulan sivil hava vasıtaları siciline yapılan kayıt ve tescilini ifade ettiği,

- (4/1-a) maddesinde, ÖTV mükellefinin, bu Kanuna ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tabi olmayanları imal, inşa veya ithal edenler ile bu malların müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olduğu,

- (4/1-b) maddesinde, ÖTV mükellefinin, bu Kanuna ekli (II) sayılı listedeki mallardan kayıt ve tescile tâbi olanlar için; motorlu araç ticareti yapanlar, kullanmak üzere ithal edenler veya müzayede yoluyla satışını gerçekleştirenler olduğu, 

- (11/3) maddesinde, (II) sayılı listedeki mallar için verginin matrahının; bunların teslimi, ilk iktisabı ve ithalinde hesaplanacak ÖTV hariç, KDV matrahını oluşturan unsurlardan teşekkül ettiği,

- (12/1) maddesinde, ÖTV'nin, bu Kanuna ekli listelerde yazılı malların karşılarında gösterilen tutar ve/veya oranlarda alınacağı,

- (15/2-a) maddesinde, (II) sayılı listedeki kayıt ve tescile tâbi mallardan, veraset yoluyla intikaller hariç ilk iktisabında istisna uygulananların istisnadan yararlananlar dışındakilerce iktisabında, ilk iktisabındaki matrah esas alınarak adına kayıt ve tescil işlemi yapılandan, kayıt ve tescili tarihinde geçerli olan oran üzerinden, bu tarihte ÖTV alınacağı; ancak Kanunun 7 nci maddesinin (2) ve (8) numaralı bentleri çerçevesinde istisnadan yararlananların bu istisnadan yararlanarak iktisap ettikleri kayıt ve tescile tabi malları 5 yıldan fazla kullanarak elden çıkarmaları durumunda bu hükmün uygulanmayacağı,

- Geçici 1 inci maddesinde, bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce teslimi, iktisabı veya ithali gerçekleşen mallara ait vergi, harç, fon ve payların, bu işlemlerin gerçekleştiği tarihte yürürlükte bulunan hükümlere göre tahsil edileceği, Hazine ve Maliye Bakanlığının verginin mükerrerliğini önlemek amacıyla bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu

hüküm altına alınmış olup, söz konusu hükümlerin uygulama usul ve esaslarına ÖTV (II) Sayılı Liste Uygulama Genel Tebliğinde yer verilmiştir.

Bu kapsamda anılan Genel Tebliğin;

- (I/A/1) bölümünde, (II) sayılı liste kapsamındaki mallardan daha önce ÖTV'ye tabi tutulmamış olanların, mahkeme satış memurlukları ve icra daireleri dâhil olmak üzere, resmî veya özel kuruluşlarca müzayede yoluyla satışının ÖTV'ye tabi olduğu; örneğin, motorlu araç ticareti yapan bir mükellefin satmak üzere elinde bulundurduğu ve henüz Türkiye'de kayıt ve tescil ettirilmemiş binek otomobillerinin icra yoluyla satılması halinde, bu taşıtı kullanmak üzere alan açısından ilk iktisap söz konusu olacağından bu satışın vergiye tabi olduğu,

- (I/Ç/1.1) bölümünde, kayıt ve tescile tabi olmakla birlikte henüz kayıt ve tescil edilmemiş taşıtların kullanılmak üzere müzayede yoluyla alımında, müzayede yoluyla satışı gerçekleştirenlerin verginin mükellefi olduğu,

- (III/A/1) bölümünde, ÖTV matrahına esas alınan KDV matrahının tespitinde, KDV Kanununun 20 ila 27 nci maddeleri ile bu maddelere ilişkin KDV Genel Uygulama Tebliğinde yapılan açıklamaların dikkate alınacağı, KDV Kanununun 20 nci maddesine göre, teslim ve hizmet işlemlerinde matrahın, bu işlemlerin karşılığını teşkil eden bedel olduğu, bedel deyiminin, malı teslim alan veya kendisine hizmet yapılan veyahut bunlar adına hareket edenlerden bu işlemler karşılığında her ne suretle olursa olsun alınan veya bunlarca borçlanılan para, mal ve diğer suretlerde sağlanan ve para ile temsil edilebilen menfaat, hizmet ve değerler toplamını ifade ettiği ve anılan Kanunun (23/1-d) maddesine göre, gümrük depolarında ve müzayede mahallerinde yapılan satışlarda matrahın kesin satış bedeli olduğu,

- (VI/A) bölümünde, ÖTV Kanunu ile yürürlükten kaldırılan vergi uygulamaları bakımından vergiyi doğuran olayın bu Kanunun yürürlüğünden önce gerçekleştiği durumlarda, işleme konu taşıtların 1/8/2002 tarihinden sonra ilk defa kayıt ve tescilinin söz konusu olduğu hallerde ÖTV yükümlülüğünün olmadığı

belirtilmektedir.

Bu itibarla...

Yazının devamını okumak için lütfen abone olunuz.