Özelge

            İlgide kayıtlı özelge talep formunda Ankara Büyükşehir Belediyesinin gayrimenkulünüze kamulaştırmasız el koyması nedeniyle açılan davada hükme bağlanan tazminatın ve faiz gelirinin gelir vergisi kapsamına girip girmediği hususunda Başkanlığımız görüşü talep edilmektedir.

            193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 75 inci maddesinde ; "Sahibinin ticari, zirai veya mesleki faaliyeti dışında nakdi sermaye veya para ile temsil edilen değerlerden müteşekkül sermaye dolayısıyla elde ettiği kar payı, faiz, kira ve benzeri iratlar menkul sermaye iradıdır.

            Kaynağı ne olursa olsun aşağıda yazılı iratlar menkul sermaye iradı sayılır:

            ...

            6. (3239 sayılı Kanunun 57'nci maddesiyle değişen bent) Her nevi alacak faizleri (Adi, imtiyazlı, rehinli, senetli alacaklarla carî hesap alacaklarından doğan faizler ve kamu tüzel kişilerince borçlanılan ve senede bağlanmış olan meblağlar için ödenen faizler dâhil.)

            ...

            Yukarıda yazılı iratlar, bunları sağlayan sermaye sahibinin ticari faaliyetine bağlı bulunduğu takdirde, ticari kazancın tespitinde nazara alınır." hükümlerine yer verilmiştir.

            Aynı Kanunun "Değer Artışı Kazançları" başlıklı Mükerrer 80 inci maddesinde; "Aşağıda yazılı mal ve hakların elden çıkarılmasından doğan kazançlar değer artışı kazançlarıdır.

            ...

            6. İktisap şekli ne olursa olsun (ivazsız olarak iktisap edilenler hariç) 70 inci maddenin birinci fıkrasının (1), (2), (4) ve (7) numaralı bentlerinde yazılı mal (gerçek usulde vergiye tâbi çiftçilerin ziraî istihsalde kullandıkları gayrimenkuller dâhil) ve hakların, iktisap tarihinden başlayarak (5615 sayılı kanunun 5 inci maddesiyle değişen ibare Yürürlük; 1/1/2007 tarihinden geçerli olmak üzere 04.04.2007) beş yıl içinde elden çıkarılmasından doğan kazançlar (Kooperatiflerin ortaklarına bu sıfatları dolayısıyla tahsis ettikleri gayrimenkulleri tahsis tarihinde ortak tarafından satın alınmış sayılır.)

            Bu maddede geçen "elden çıkarma" deyimi, yukarıda yazılı mal ve hakların satılması, bir ivaz karşılığında devir ve temliki, trampa edilmesi, takası, kamulaştırılması, devletleştirilmesi, ticaret şirketlerine sermaye olarak konulmasını ifade eder.

            Bir takvim yılında elde edilen değer artışı kazancının, menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının elden çıkarılmasından sağlananlar hariç, 6.000 Yeni Türk Lirası (2013 yılı için 9.400 TL) gelir vergisinden müstesnadır." hükümlerine yer verilmiştir.

            Ayrıca, kamulaştırmasız el atmadan doğan taşınmazın bedelinin tahsili davalarında; taşınmazın el atma tarihindeki niteliklerine göre dava tarihindeki değeri bilirkişi kurulunca düzenlenen rapor ile tespit edilmekte ve bu şekilde tespit edilen bedele de dava tarihinden kararın kesinleştiği tarihe kadar faiz hesaplanmakta, ayrıca kesinleşme tarihinden sonraki dönemler için ise kamu alacakları için öngörülen en yüksek faiz oranında faiz yürütülmektedir.

            Öte yandan...