Özelge

T.C.

GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI

İstanbul Vergi Dairesi Başkanlığı

Gelir Kanunları Usul Grup Müdürlüğü

İlgide kayıtlı özelge talep formunuzdan; … Komutanlığı ile yaptığınız anlaşma gereği askeriyeye ait hurda aküleri bedelsiz olarak almanız mukabilinde hurda akülerin hurda rayiç değeri kadar yeni akü teslim edileceği, bunun karşılığında … Komutanlığının, teslim alınan hurda akü miktarını belirten ancak hurda bedelinin yer almadığı tutanak dışında başka bir belge düzenlemediği belirtilerek hurda akülerin teslim alınması aşamasında kanuni defterlere kayıt yapılabilmesi için gider pusulası düzenlenmesi gerekip gerekmediği, askeri makamın düzenlediği söz konusu tutanağın yeterli olup olmayacağı ile tutanakta hurda bedeli belli olmadığından hurda bedeline ne yazılması gerektiği, teslim aldığınız hurdaya karşılık teslim edilen yeni akülere ilişkin faturanın nasıl düzenleneceği hususlarında Başkanlığımızdan görüş talep edildiği anlaşılmaktadır.

I- KURUMLAR VERGİSİ KANUNU YÖNÜNDEN

5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 6 ncı maddesinde; kurumlar vergisinin, mükelleflerin bir hesap dönemi içinde elde ettikleri safi kurum kazancı üzerinden hesaplanacağı ve safi kurum kazancının tespitinde Gelir Vergisi Kanununun ticari kazanç hakkındaki hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 38 inci maddesinde, "Bilanço esasına göre ticari kazanç, teşebbüsdeki öz sermayenin hesap dönemi sonunda ve başındaki değerleri arasındaki müsbet farktır. Bu dönem zarfında sahip veya sahiplerce:

1. İşletmeye ilave olunan değerler bu farktan indirilir;

2. İşletmeden çekilen değerler ise farka ilave olunur. Ticari kazancın bu suretle tespit edilmesi sırasında, Vergi Usul Kanunu'nun değerlemeye ait hükümleri ile bu kanunun 40 ve 41 inci maddeleri hükümlerine uyulur." hükümlerine yer verilmiştir.

Bunun yanı sıra, ticari kazancın tespitinde "tahakkuk" ve "dönemsellik" olmak üzere iki temel ilke geçerlidir. Tahakkuk esası ilkesinde, gelir veya giderin miktar ve mahiyet itibariyle kesinleşmiş olması, yani geliri veya gideri doğuran işlemin tekemmül etmesinin yanı sıra, miktarının ve işlemden kaynaklanan alacağın veya borcun ödeme şartlarının da belirlenmiş olması gereklidir. Dönemsellik ilkesi ise, bu gelir veya giderin ilgili olduğu döneme intikalinin sağlanmasını ifade eder.

… Komutanlığından hurda akülerin bedelsiz olarak alınıp mukabilinde hurda akülerin değeri kadar yeni akünün teslimi (trampa edilmesi) iki ayrı işlem olarak değerlendirilmektedir.

Buna göre...