Özelge

            İlgide kayıtlı özelge talep formunda, Kurumunuzun;

            - Japonya’nın Merkezi Menkul Kıymet Saklama Kuruluşu olarak Tokyo Menkul Kıymetler Borsası’nın (TMKB) da dahil olduğu Japon Menkul Kıymetler Borsasında işlem gören hisse senetlerinin saklamasını yaptığı, Japonya’da mukim bir şirket olduğu ve Türkiye’de bir daimi temsilci veya işyeri aracılığıyla faaliyette bulunmadığı,

             - Türkiye’de ihraç edilecek Türk Borsa Yatırım Fonlarının çifte kotasyonla hem Borsa İstanbul’da hem de Tokyo Menkul Kıymetler Borsası'nda işlem görebilmesini sağlayacak yeni iş modelinde Merkezi Kayıt Kuruluşu’nda havuz hesap (omnibus hesap) açması gerektiği,

             - Omnibus hesapta yer alacak Borsa Yatırım Fonu Katılma Belgelerinin (BYF) saklama görevini üstlendiği, bu iş modelinde Türkiye’deki piyasa katılımcısının (Türkiye’de mukim bir aracı kurum) hesaplarında bulunan fonları doğrudan ya da dolaylı olarak açılmış olan Japonya’da mukim piyasa katılımcısı (bir Japon aracı kurum) hesabına transfer edeceği, Türkiye’deki aracı kurumun da bu işleme aracılık edeceği, BYF’ler aynı yatırımcının Japonya’daki hesabına transfer edildiğinde söz konusu menkul kıymetlerin Merkezi Kayıt Kuruluşu’nda yer alan JASDEC hesabının altında tutulacağı

             belirtilerek; Türk Vergi Mevzuatı uyarınca, söz konusu iş modeli içinde JASDEC’in vergi mükellefi olup olmayacağı ile yapılacak işlemlerle ilgili olarak vergi tevkifatı sorumluluğunun ve herhangi bir bildirim yükümlülüğünün bulunup bulunmadığı hususlarında bilgi talep edildiği anlaşılmakta olup, konuya ilişkin Başkanlığımız görüşleri aşağıda açıklanmıştır.

             193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun Geçici 67 nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında,

            " Bankalar ve aracı kurumlar takvim yılının üçer aylık dönemleri itibarıyla;

             a) Alım satımına aracılık ettikleri menkul kıymetler ile diğer sermaye piyasası araçlarının alış ve satış bedelleri arasındaki fark,

             b) Alımına aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının itfası halinde alış bedeli ile itfa bedeli arasındaki fark,

             c) Menkul kıymetlerin veya diğer sermaye piyasası araçlarının tahsiline aracılık ettikleri dönemsel getirileri (herhangi bir menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracına bağlı olmayan),

            d) Aracılık ettikleri menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası araçlarının ödünç işlemlerinden sağlanan gelirler,

            Üzerinden % 15 oranında vergi tevkifatı yaparlar. 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 2 nci maddesinin birinci fıkrası kapsamındaki mükellefler ile münhasıran menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracı getirileri ile değer artışı kazançları elde etmek ve bunlara bağlı hakları kullanmak amacıyla faaliyette bulunan mükelleflerden 2499 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre kurulan yatırım fonları ve yatırım ortaklıklarıyla benzer nitelikte olduğu Maliye Bakanlığınca belirlenenler için bu oran % 0 olarak uygulanır.

             ...........

            Menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası aracı sahibinin, bu kıymetleri başka bir banka veya aracı kuruma aktarması halinde, söz konusu menkul kıymetlerin alış bedeli ve alış tarihi aktarma yapılan kuruma bildirilir. Aktarmanın başka bir kişi veya kurum adına yapılması halinde, alış bedeli ve alış tarihinin ilgili banka veya aracı kuruma bildirilmesinin yanı sıra işlem Maliye Bakanlığına da bildirilir. Bu bildirimler, başka bir kişi veya kurum adına naklin aynı banka veya aracı kurumun bünyesinde gerçekleştirilmesi veya kıymetin sahibi tarafından fiziken teslim alınması halinde de yapılır.

            hükümleri yer almaktadır.

            Anılan maddenin (12) numaralı fıkrasında ise “Maddede geçen, "banka" kavramı Bankalar Kanunu kapsamında Türkiye'de faaliyette bulunan bankalar ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasını, "aracı kurum" kavramı ise Sermaye Piyasası Kanunu kapsamında Türkiye'de faaliyette bulunan aracı kurumları ifade eder.” hükmüne yer verilmek suretiyle maddede geçen banka ve aracı kurum kavramlarının tanımı yapılmıştır.

            Ayrıca, 257 seri numaralı Gelir Vergisi Genel Tebliğinin "2.8. Maliye Bakanlığına yapılacak bildirimler" başlıklı bölümünde, bir menkul kıymet veya diğer sermaye piyasası aracının başka bir kişi veya kurum adına nakledilmesi (aynı banka veya aracı kurum nezdinde veya bir başka banka veya aracı kuruma) halinde banka veya aracı kurumun yapılan işlem ile ilgili olarak Maliye Bakanlığına bilgi vermesi gerektiği, ancak menkul kıymet ve diğer sermaye piyasası araçlarının müşterilerin talimatıyla mülkiyet devrini öngörecek şekilde diğer bir müşteri hesabına aktarılması işlemleri alım-satım işlemi kabul edilerek tevkifata tabi tutulacağından, tevkifata tabi tutulan bu işlemlerin ayrıca Maliye Bakanlığına bildirilmesine gerek bulunmadığı açıklamalarına yer verilmiştir...