|
Tarım ve Orman Bakanlığından:
HAYVANCILIK
İŞLETMELERİNİN SINIFLANDIRILMASINA
İLİŞKİN YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, hayvancılık
işletmelerinin sınıflandırılmalarına ilişkin usul ve esasları
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Bakanlıkça belirlenen ve
sığır-manda ve/veya koyun-keçi türü hayvanları bulunduran hayvancılık
işletmelerini kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 11/6/2010 tarihli ve 5996 sayılı
Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 4 üncü, 7 nci, 9
uncu ve 36 ncı maddeleri ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında
Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 415 inci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
b) Biyogüvenlik: Hayvanların sağlığını tehdit eden
mikroorganizmaların sebep olduğu enfeksiyöz hastalıkların işletmeye
girişinin ve diğer işletmelere yayılımının engellenmesi için alınan
önlemlerin tümünü,
c) Dezenfeksiyon: Hastalık yapıcı
mikroorganizmaların yok edilmesi veya etkisiz hâle getirilmesi işlemini,
ç) Hastalıktan ari işletme: Bakanlıkça belirlenmiş
hastalıklardan ari oldukları sertifikalandırılmış işletmeleri,
d) Hayvan zapturapt ünitesi: Büyükbaş veya küçükbaş
hayvanların güvenli bir şekilde kontrol altına alınmasını sağlayan,
fiziksel olarak sabitlemeye ve hareketlerini sınırlamaya yarayan her türlü
ekipman ya da sistemi,
e) Hayvancılık işletmesi: Hayvanların
barındırıldığı, tutulduğu, bakıldığı veya beslendiği herhangi bir tesis,
kuruluş veya etrafı çevrili açık alan çiftliği durumundaki yerleri,
f) İl/ilçe müdürlüğü: Tarım ve Orman Bakanlığına
bağlı il/ilçe müdürlüklerini,
g) İşletme kaydı: Veri tabanında oluşturulan ve
izlenebilirlik amacıyla tutulan idari kaydı,
ğ) İşletme sahibi/işletmeci: Veri tabanında adına
işletme kaydı oluşturulan bildirim, kayıt, biyogüvenlik ve hayvan
hareketlerine ilişkin yükümlülüklerden sorumlu gerçek veya tüzel kişiyi,
h) Kırkım odası: Yünlü hayvanların yünlerinin
kırkıldığı kapalı veya yarı kapalı bir alanı,
ı) Sürü yönetim sistemi: Elektronik hayvan tanıma,
algılama, ölçüm ve bilgi işlem teknolojilerini etkin biçimde kullanarak
üretim sürecini sürekli denetim altında tutmak üzere kurulan sistemi,
i) Veri tabanı: Hayvancılık işletmelerinin kayıt
altına alındığı, bunlara ilişkin bilgilerin kaydedildiği ve depolandığı
bilgisayar destekli, Bakanlık bünyesinde oluşturulmuş veri tabanlarını,
j) Veteriner sağlık ürünleri: Veteriner tıbbî
ürünleri ve tıbbî olmayan veteriner ürünlerini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Hayvancılık İşletmelerinin Sınıflandırılması
İşletmelerin
sınıflandırılması
MADDE 5- (1) Bakanlık veri tabanına kaydedilen sığır-manda
ve/veya koyun-keçi bulunduran hayvancılık işletmeleri, il/ilçe
müdürlüklerince yerinde incelenerek fiziki altyapı ve biyogüvenlik
bakımından bu Yönetmelikte belirtilen şartlara göre A, B, C, D veya E
sınıflarından birine dâhil edilir.
(2) İl/ilçe müdürlüklerince yapılan sınıflandırma
veya sonradan yapılan güncellemeler sonucunda belirlenen işletme sınıfı
Bakanlık veri tabanına kaydedilir. Bakanlıkça düzenlenen ve işletmeye ait
bilgileri içeren belgelerde işletmenin sınıflandırma harfine yer verilir.
(3) İşletmenin sınıflandırılmasına esas fiziki
altyapı veya biyogüvenlik şartlarında değişiklik meydana gelmesi hâlinde,
işletme sahibi/işletmecinin başvurusu üzerine il/ilçe müdürlüğünce yerinde
inceleme yapılır ve işletmenin sınıfı yeniden belirlenir.
E sınıfı
işletmeler
MADDE 6- (1) D sınıfı için belirlenen asgari şartları
sağlamayan işletmeler E sınıfına dahil edilir.
D sınıfı
işletmeler
MADDE 7- (1) D sınıfı işletmelerde aranacak asgari şartlar
şunlardır:
a) Hayvancılık faaliyeti, aynı yerleşkede
hayvancılık faaliyeti dışındaki amaçlarla kullanılan yapılardan ayrılmış,
sınırları belirli ve bağımsız bir bölümde yürütülür.
b) Hayvan bakımında kullanılan ekipman düzenli
olarak dezenfekte edilir.
c) İşletmelerde kullanılan alet ve ekipman başka
işletmeler ile paylaşılmaz.
ç) Kullanılan alet ve ekipman kullanılmadığı
zamanlarda kapalı alanlarda ve/veya hayvanların barındırıldığı yerlerden
uzakta muhafaza edilir.
d) Su deposu bulunan işletmelerde depolar
temizlenebilir ve dezenfekte edilebilir niteliktedir.
e) Seyyar ya da sabit aydınlatma gereçleri bulunur.
f) Yem depolama alanı bulunur.
g) Koyun/keçi bulunduran işletmelerde koç/teke
bölmesi ve kuzu/oğlak bölmesi bulunur.
ğ) Hayvanların bulunduğu yere girecek kişilerin
ayakkabılarını dezenfekte edecek bir dezenfeksiyon çukuru, küveti veya bu
dezenfeksiyonu sağlayacak bir ekipman bulunur.
h) İşletmelerde temizlenebilir nitelikte yemlik ve
suluk bulunur.
ı) İşletmede, hayvanların refahını sağlayacak
asgari düzeyde havalandırma yapıları bulunur.
C sınıfı
işletmeler
MADDE 8- (1) C sınıfı işletmelerde, D sınıfı işletmeler için
istenen şartlara ilave olarak aranacak asgari şartlar şunlardır:
a) İşletme sınırları hayvan girişini engelleyecek
şekilde duvar, çit, tel örgü ve benzeri uygun bir malzeme ile çevrilidir.
b) Hayvanların barındırıldığı yerin açık alanda
olması hâlinde, hayvanların olumsuz hava koşullarından etkilenmesini
engelleyecek gölgelik ve yağmurdan korunma alanları bulunur.
c) Otomatik suluk bulunur.
ç) Aşı yolu veya kilit sistemi bulunur.
d) Canlı hayvan kantarı bulunur.
e) Hayvansal atıklar da dâhil olmak üzere oluşan
tüm atıklar, ilgili mevzuatında yer aldığı şekilde biriktirilerek düzenli
olarak toplanır. Bu atıkların çevre ve insan sağlığına zarar vermemesi için
olası çevresel riskler dikkate alınarak ilgili mevzuatı kapsamında yönetimi
sağlanır.
f) Sabit veya hareketli rampa bulunur.
g) Sığır veya manda bulunduran işletmelerde,
hayvanların güvenli müdahale ve işlemler için sabitlenmesini sağlayan
zapturapt ünitesi bulunur.
ğ) İşletmede kullanılan veteriner sağlık
ürünlerinin muhafaza şartlarına uygun olarak depolanabileceği kapalı bir dolap
bulunur.
h) Kemirgenler için mücadele düzenekleri bulunur.
B sınıfı
işletmeler
MADDE 9- (1) B sınıfı işletmelerde C sınıfı işletmeler için
istenen şartlara ilave olarak aranacak asgari şartlar şunlardır:
a) Bakanlıkça belirlenen hastalıktan ari işletme
sağlık sertifikasına sahiptir.
b) İşletme içerisinde uygulanacak biyogüvenlik
kurallarının yazılı olduğu levhalar bulunur.
c) Sosyal ve/veya idari binası bulunan işletmelerde
bu yapılar, hayvanların barındığı yerden ayrı bir alanda bulunur.
ç) İşletmeye giriş-çıkış yapan tüm araçlar ve
ziyaretçiler kayıt altına alınır. Kontrolsüz giriş ve çıkışlara izin
verilmez.
d) Araçların işletme alanına girmemesi için gerekli
önlemler alınır. İşletme alanına girmesi zorunlu araçların temizlenmesi ve
dezenfeksiyonu için uygun ekipman veya sistemlerin bulunduğu ayrı bir alan
oluşturulur. Araçlar giriş ve çıkışlarda önce temizlenir, ardından
dezenfekte edilir.
e) Teknik ve hizmet personeli ile Bakanlık
personeli dışında, özellikle çevrede bulunan diğer işletmelerden zorunlu
olmadıkça ziyaretçi kabul edilmez. Zorunlu ziyaretçilerin işletmeye giriş
ve çıkışlarında ve işletme içinde bir bölümden başka bir bölüme
geçişlerinde ayak dezenfeksiyonu yapmalarını sağlayacak düzenek ile
giymeleri için özel giysi veya tek kullanımlık koruyucu giysi bulundurulur.
f) Hayvanların bulunduğu alanın girişinde el ve
ayak dezenfeksiyonunu sağlayacak düzenekler bulundurulur. Bu alana girecek
kişilerin kıyafet değiştirmesi veya tek kullanımlık koruyucu kıyafet
giymesi sağlanır.
g) İşletmede kullanılan veteriner biyolojik ürün
uygulamalarının kayıtları tutulur.
ğ) İşletmedeki hayvanlar farklı işletmelerdeki
hayvanlarla temas etmez.
h) İşletmeye yeni katılan hayvanların karantinada
tutulacağı, diğer hayvanlardan izole, hayvan hastalıklarının bulaşmasını
önleyecek mesafe ve yapıda ayrı bir alan bulunur. Bu alanda kullanılan
ekipman ile bakıcı kıyafetleri ve çizmeleri diğer bölümlerde
kullanılanlardan ayrı tutulur.
ı) Piyasaya süt arz eden işletmelerde seyyar veya
sabit hatlı sağım sistemi ve süt soğutma tankı bulunur. Ayrıca hasta veya
karantina sürüsündeki hayvanların sağılması için seyyar veya sabit hatlı
ayrı sağım sistemi bulunur.
i) Jeneratör veya alternatif güç kaynağı bulunur.
j) İşletmede rasyonlar yem karma araç veya
sistemleri ile hazırlanır.
k) İşletmede bulunan diğer hayvanlardan ayrı,
hayvan hastalıklarının bulaşmasını önleyecek mesafe ve yapıda doğumhane
bulunur.
l) Sığır bulunduran işletmelerde buzağı bölmesi
ve/veya kulübesi bulunur.
m) Yetiştirme türüne göre gezinme ve dinlenme
alanları bulunur.
n) Koyun ve/veya keçi bulunduran işletmelerde ayak
banyosu, kırkım odası, antiparaziter uygulama ünitesi bulunur. Bu
işletmelerin mera kullanması hâlinde, sürüye özel tahsis edilmiş meralar
kullandırılır, göçer hayvancılık yapılmaz.
A sınıfı
işletmeler
MADDE 10-
(1) A sınıfı işletmelerde, B
sınıfı işletmeler için istenen şartlara ilave olarak aranacak asgari şartlar
şunlardır:
a) İşletmede veteriner hekim çalıştırılır.
b) Hayvan sağlığı hizmetleri kapsamında işletmede
bulunan hayvanlara yapılacak tüm işlemler, işletmede görevli veteriner
hekim veya bu veteriner hekimin sorumluluğundaki yardımcı sağlık personeli
tarafından yürütülür. İşletmenin veteriner tıbbi ürün temin izni bulunur.
c) İşletmede tüm bölümler için biyogüvenlik
prosedürleri bulunur.
ç) İşletmenin giriş ve çıkışında araçlar için
dezenfeksiyon tüneli, ziyaretçiler için dezenfeksiyon kabini bulunur.
d) İşletmede atık yönetim planı oluşturulur.
e) İşletmede vektörle mücadele planı ile işletmenin
bölümlerinde vektör tuzakları bulunur.
f) İşletmenin bulunduğu köy veya mahallede ihbarı
mecburi bir hayvan hastalığının tespit edilmesi durumunda uygulanacak ilave
tedbirler ile acil durum planı belirlenir.
g) İşletmede sağım hijyenine ilişkin prosedürler
belirlenir ve bu prosedürlere ilişkin uyarı levhaları ile talimatlar sağım
bölümünde kolayca görülebilecek yerlere asılır.
ğ) İşletmede gerçekleştirilecek itlaf ve imha
işlemleri ile bu işlemlerde kullanılacak alanlara ilişkin prosedürler
yazılı olarak belirlenir.
h) Süt toplama, yem ve gübre taşıma araçlarının;
serbest veteriner hekimlerin ve kullandıkları araçların; ziyaretçi
araçlarının ve diğer hayvancılık işletmeleriyle teması bulunabilecek
kişilerin işletmeye giriş ve çıkışına ilişkin prosedürler yazılı olarak
belirlenir.
ı) İşletmeye ait yerleşim haritası bulunur.
i) İşletmedeki hayvanların temel kimlik ve cet
bilgilerinin tutulduğu; sağlık, üreme, besleme ve verim takiplerinin
yapıldığı, raporlandığı, depolandığı ve yedeklendiği bilgisayar destekli
bir sürü yönetim sistemi bulunur.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetim
MADDE 11-
(1) Hayvancılık işletmeleri,
il/ilçe müdürlüklerince gerekli görülen hâllerde fiziki altyapı ve
biyogüvenlik şartları yönünden denetlenir. Denetim sonucunda işletmenin
sınıfının değiştiğinin tespit edilmesi hâlinde işletme yeniden
sınıflandırılır.
(2) Sınıflandırma yönünden kontrolü yapılan
işletmelerde mevcut sınıfa göre tespit edilen eksiklikler, il/ilçe
müdürlüklerince tutanak altına alınır. İşletmeye eksikliklerini gidermek
üzere otuz gün süre verilir. Belirtilen süre içinde eksikliklerini
gidermeyen işletmeler, şartlarını sağladıkları en yüksek sınıfa dâhil
edilerek Bakanlık veri tabanındaki kayıt güncellenir.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin
yayımı tarihinde Bakanlık veri tabanına kayıtlı ve faal olan işletmeler,
yayım tarihinden itibaren bir yıl içinde sınıflandırılır.
(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce kurulmuş
ve Bakanlık veri tabanına kayıtlı olduğu halde faaliyetlerine ara vermiş ya
da sonlandırmış hayvancılık işletmeleri faaliyetlerine başladıklarında
sınıflandırılır.
Yürürlük
MADDE 12-
(1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde
yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 13-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Tarım ve Orman Bakanı yürütür.
|