|
Nükleer Düzenleme Kurumundan:
NÜKLEER TESİSLER, RADYASYON TESİSLERİ VE RADYOAKTİF
ATIK TESİSLERİNDE YÖNETİM SİSTEMİ YÖNETMELİĞİNDE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR YÖNETMELİK
MADDE 1- 27/4/2022 tarihli ve 31822 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Nükleer Tesisler, Radyasyon Tesisleri ve Radyoaktif Atık
Tesislerinde Yönetim Sistemi Yönetmeliğinin 4 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (ğ) bendinde yer alan “güvenli” ibaresi “güvenlik, emniyet ve
nükleer güvence gereklerini göz önünde bulundurarak” şeklinde değiştirilmiş
ve aynı fıkraya aşağıdaki bentler eklenmiştir.
“h) Değişiklik: Tadilat, ekleme veya çıkarma
yapılması ve belgelerin güncellenmesi gibi faaliyetler sonucunda;
dokümantasyon ve yazılımlar dâhil yapı, sistem ve ekipman, işletme sınır ve
koşulları, işletme prosedürleri, organizasyon yapısı, güvenlik ve emniyet
değerlendirme araçları ile tesisin güvenli ve emniyetli olarak
işletilmesine yönelik programlar ve yönetim sistemi gibi idari veya
organizasyonel hususların veya tesis konfigürasyonunun farklılaşmasını,
ı) Dereceli yaklaşım: Güvenliğin ve emniyetin
sağlanmasına yönelik teknik ve idari kontrol faaliyetleri ile iş ve
işlemlerin; güvenliği ve emniyeti tehdit edebilecek olasılıkların ve
bunların olası sonuçlarının büyüklüğüyle orantılı bir şekilde oluşturulduğu
ve uygulandığı yöntemi,
i) Geçici değişiklik: Belirli bir süreyle sınırlı
olarak uygulanan değişiklikleri,
j) Güvenlik açısından önemli: Nitelediği unsurun
herhangi bir nedenle işlevini yerine getirememesi veya uygun şekilde
yürütülmemesi sonucunda çalışanların, halkın, çevrenin veya gelecek
nesillerin iyonlaştırıcı radyasyonun zararlı etkilerine maruz kalmasına yol
açabilecek önemi haiz olmasını,
k) Kalite temin: Faaliyetlere ilişkin belirlenen
gereklerin karşılandığına yönelik güvence sağlayan bir yönetim sistemi
fonksiyonunu,
l) Konfigürasyon: Tesisin yapı, sistem ve
ekipmanlarının fiziksel, işlevsel ve işletilmesiyle ilgili özelliklerini,
m) Konfigürasyon temeli: Tesisin yapı, sistem ve
ekipmanlarına ilişkin sonraki faaliyetlerde referans olarak kullanılmak
üzere belirlenmiş ve sabitlenmiş konfigürasyon öğeleri kümesini,
n) Tadilat: Yapı, sistem ve ekipmanların önceki
özellikleriyle uyumlu olmayacakları şekilde değiştirilmelerini veya
güvenlik veya emniyet açısından önemli sistemlerin tasarım temellerinin ve
güvenlik veya emniyet gerekleriyle uyumunun yeniden değerlendirilmesini,
tasarım analizlerinin yenilenmesini, ekipman ilavelerini ve benzer
hususları gerektiren reaktörün gücünün artırılması veya sistemlerin
modernizasyonu gibi tesis değişikliklerini,”
MADDE 2- Aynı Yönetmeliğin 5 inci maddesinin dördüncü
fıkrasının (b) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı maddeye
aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
“b) Tesisi
oluşturan yapı, sistem ve ekipmanlar ile tesise ilişkin faaliyetlerin
güvenlik ve kalite gereklerine uygun olmasını sağlamakla,”
“(6)
Kuruluş, çalışanların hataları bir öğrenme fırsatı olarak görebilmelerini
ve bireysel veya sistemsel hataları herhangi bir yaptırıma maruz kalma
korkusu olmadan bildirebilmelerini sağlayan mekanizmaları kurar ve
uygular.”
MADDE 3- Aynı Yönetmeliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş, ikinci fıkrasının (ç) bendine “teşvik
eden” ibaresinden sonra gelmek üzere “, tehdit ve zafiyetlerin zamanında
bildirilmesini destekleyen” ibaresi eklenmiş, (d) ve (ğ) bentleri aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Üst yönetimden başlayarak tüm çalışanlar,
Kuruluşta güçlü bir güvenlik kültürü oluşturur, bunu teşvik eder ve bunun
sürdürülmesine katkıda bulunur.”
“d) İnsan faktörüne ve teknik ve organizasyonel
faktörlere ilişkin sorunlar ile yapı, sistem ve ekipmanlardaki her türlü
yetersizliğin güvenliğin zafiyete uğramasını önlemek üzere zamanında
raporlanmasını,”
“ğ) Uluslararası iyi uygulama örneklerinin ve
işletme deneyimlerinin güvenliği ve güvenlik kültürünü geliştirmeye yönelik
olarak kullanılmasını,”
MADDE 4- Aynı Yönetmeliğin 11 inci maddesinin birinci
fıkrasının ikinci cümlesine “Bu kapsamda,” ibaresinden sonra gelmek üzere
“her takvim yılında en az bir kez olmak üzere” ibaresi eklenmiştir.
MADDE 5- Aynı Yönetmeliğin dördüncü bölümünün başlığı
“Süreç, Kaynak, Tedarik ve Doküman Yönetimi” şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 6- Aynı Yönetmeliğin 14 üncü maddesinin üçüncü
fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(3) Kuruluş, güvenliği sağlamak ve sürdürebilmek
amacıyla, insan faktörü ve organizasyonel faktörlerin tesis veya faaliyete
etkilerini değerlendirebilecek yetkinlikleri bulundurur veya temin eder.”
MADDE 7- Aynı Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci
fıkrasının (a) bendine “kapsamını,” ibaresinden sonra gelmek üzere “bu
amaçlara ulaşmak için kullanılan yöntemleri,” ibaresi eklenmiş, (f) ve (g)
bentleri aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“f) Uygunsuzlukların belirlenmesi, kaydedilmesi,
analiz edilmesi ve düzeltici önlemlerin belirlenmesine ilişkin hususları
düzenleyen uygunsuzluk yönetimini,
g) Faaliyete ilişkin kayıtların tutulması,
dokümanların oluşturulması, onaylanması, dağıtılması, saklanması ve imha
edilmesine yönelik kayıt ve raporlama gereklerini,”
MADDE 8- Aynı Yönetmeliğin 18 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE 18- (1) Kuruluş; kalıcı ve geçici
değişikliklerin uygun şekilde tanımlanmasını, tasarlanmasını, değerlendirilmesini
ve gözden geçirilmesini, onaylanmasını, uygulanmasını, test edilmesini ve
kayıt altına alınmasını sağlamak üzere değişiklik yönetimi uygular.
(2) Kuruluş herhangi bir değişikliğin; tesisin
güvenlik, emniyet ve nükleer güvence uygulamaları açısından uygun bir
şekilde işletilebilme yeteneğini ve güvenlik, emniyet ve nükleer güvence
işlevlerini doğrudan veya dolaylı olarak olumsuz etkilememesini sağlar.
(3) Kuruluş tarafından;
a) Öngörülen tüm değişiklikler için değişiklik
yapılmadan önce, değişikliğin güvenlik ve emniyet açısından sonuçlarını ve
kategorisini belirlemek amacıyla, değişikliğin yapılması sırasında ve
sonrasında tesisin işletilmesine olan muhtemel etkileri dikkate alınarak
yetkin personel marifetiyle ön değerlendirme yapılması,
b) Ön değerlendirme sonucuna göre güvenlik ve
emniyet üzerinde etkisi olduğu değerlendirilen değişiklikler için;
değişikliğin güvenlik ve emniyet gereklerine ve teknik şartlara
uygunluğunun ve değişiklik yapıldıktan sonra tesisin güvenli ve emniyetli
bir şekilde işletilebileceğinin gösterilmesi amacıyla yetkin personel
marifetiyle güvenlik ve emniyet değerlendirmesi yapılması,
c) Öngörülen tüm değişiklikler için;
1) Değişikliğin kapsamının, güvenlik etkilerinin,
emniyet etkilerinin, olası sonuçlarının ve ön değerlendirme ile güvenlik ve
emniyet değerlendirmesi sonuçlarının, bu değişikliklerin tasarımında veya
uygulanmasında görevli olmayan yetkin personel marifetiyle gözden
geçirilmesi,
2) Değerlendirme ve gözden geçirme sonuçlarının,
Kuruluşun değişikliklerin güvenlik ve emniyet üzerindeki etkilerinin
değerlendirilmesinden sorumlu ilgili komitesi veya birimi marifetiyle
gözden geçirilmesi,
sağlanır.
(4) Kuruluş, bağımsız gözetim şirketlerinin
uygunluk değerlendirmesine tabi faaliyetlerdeki değişiklikler için bağımsız
gözetim şirketlerine değişikliğin uygunluk değerlendirmesini yaptırır.
(5) Değişikliklerin değerlendirilmesi sürecinde
Kuruluşun; yapı, sistem ve ekipmanların değişiklik öncesi hâlinin tasarım,
imalat veya inşaat faaliyetlerini gerçekleştirenlerin, değişikliğin bu
yapı, sistem ve ekipmanların tasarım temellerine ve fonksiyonlarına
etkilerine ilişkin görüşlerini alması esastır. Değişiklikler Kuruluş
tarafından onaylanır.
(6) Değişiklikler için insan faktörü ve
organizasyonel faktörler dikkate alınır ve değişikliklerin personelin görevleri
ve performansı üzerindeki sonuçları sistematik olarak analiz edilir.
(7) Yapı, sistem ve ekipmanlar için; personelin
güvenliğinin sağlanması veya güvenlik açısından önemli yapı, sistem ve
ekipmanların korunması gibi amaçlarla yapılacak değişikliğin aciliyetinin
gerekçelendirilmesi hâlinde, değişiklik yönetiminin birinci fıkrada
belirtilen tüm adımlarının uygulanamadığı geçici değişiklikler yapılabilir.
Değişiklik yönetiminin tamamlanmayan adımları geçici değişiklik yapıldıktan
sonra, mümkün olan en kısa sürede tamamlanır.
(8) Geçici değişiklikler, birikimli güvenlik
etkilerini en aza indirmek amacıyla süre ve sayı bakımından sınırlandırılır
ve kalıcı değişikliklerin yerine yapılamaz.
(9) Değişiklik yapılmış tesis, yapı, sistem veya
ekipmanlar işletmeye alınmadan önce, tasarıma uygunluğun ve tesisin doğru
konfigürasyonunun korunduğunu doğrulamak amacıyla test edilir. Kuruluş,
değişikliklere uygun şekilde, ilgili personelin eğitilmesini ve güvenlik
analizi raporu ile diğer belge ve yazılımların güncellenmesini sağlar.”
MADDE 9- Aynı Yönetmeliğin 19 uncu maddesi aşağıdaki
şekilde değiştirilmiştir.
“MADDE 19- (1) Nükleer tesisler ve radyoaktif atık
tesisleri için Kuruluş; tesisin tasarım aşamasından işletmeden
çıkarılmasına kadar tüm aşamalarında tasarım gerekleri, fiziksel konfigürasyon
ve bunlara ilişkin dokümantasyon arasındaki tutarlılığı temin etmek
amacıyla konfigürasyon yönetimi uygular. Nükleer santrallerde uygulanacak
konfigürasyon yönetiminin bilgi işlem tabanlı olması zorunludur.
(2) Nükleer tesisler ve radyoaktif atık tesislerinde
Kuruluş tarafından:
a) Konfigürasyon yönetimi kapsamında, bilgisayar
sistemleri ve yazılımlar dâhil tesisin yapı, sistem ve ekipmanlarının
özelliklerinin belirlenmesi ve belgelenmesi ile bu özelliklerde yapılan
değişikliklerin uygun şekilde tesis belgelerine dâhil edilmesi sağlanır.
b) Tesisin yapı, sistem ve ekipmanları; açık bir
şekilde tanımlanabilmeleri ve izlenip yönetilebilmeleri için konfigürasyon
birimleri olarak alt parçalara bölünür. Tanımlama için belirsizliğe sebep
olmayacak bir kodlama sistemi kullanılır.
c) Tesisin işletme sürecine yönelik olarak tasarım
aşamasından itibaren gerekli görülen zamanlarda konfigürasyon temeli
belirlenir.”
MADDE 10-
Aynı Yönetmeliğe aşağıdaki geçici
madde eklenmiştir.
“İlave yükümlülükler için geçiş hükmü
GEÇİCİ MADDE 2- (1) Bu maddeyi ihdas eden
Yönetmelikle değiştirilen 18 inci ve 19 uncu maddeler kapsamında getirilen
yükümlülüklere bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren üç ay
içerisinde uyum sağlanır.”
MADDE 11- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 12- Bu Yönetmelik hükümlerini Nükleer Düzenleme Kurumu
Başkanı yürütür.
|