|
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğünden:
SİVİL HAVACILIK
EMNİYET OLAYLARI YÖNETMELİĞİ (SHY-OLAY)
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; havacılık
emniyetinin artırılmasını teminen sivil havacılık emniyet olaylarının
raporlanması, toplanması, depolanması, korunması, analizi, incelenmesi ve
bilgi alışverişinde bulunulmasına ilişkin usul ve esasları belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, sivil havacılık faaliyetleri
sırasında gerçekleşen emniyet olayları ile ilgili olan gerçek ve tüzel
kişileri kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 14/10/1983 tarihli ve 2920
sayılı Türk Sivil Havacılık Kanununun 46 ncı maddesine, 5/6/1945 tarihli ve
4749 sayılı Şikago'da 7 Aralık 1944 tarihinde Akit ve İmza Edilmiş Olan
Milletlerarası Sivil Havacılık Anlaşması ile Sivil Havacılık Geçici
Sözleşmesi ve Bunların Eklerinin Onanması Hakkında Kanun ile yürürlüğe
girmiş olan Şikago Sözleşmesinin Hava Aracı Kaza ve Olay İncelemesi
başlıklı Ek-13’ü ile Emniyet Yönetimi başlıklı Ek-19’una ve 4 sayılı
Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve
Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 437 nci,
441 inci ve 796 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Adil kültür: Kişilerin, deneyimleri ve
eğitimleriyle orantılı olan eylemleri, ihmalleri veya aldıkları kararlar
nedeniyle cezalandırılmadıkları, ancak ağır ihmallerin, kasıtlı ihlallerin
ve yıkıcı eylemlerin cezalandırılabileceği kültürü,
b) ADREP taksonomisi: Vaka verilerinin standart
olarak toplanması için ICAO tarafından geliştirilen, tanım ve açıklamalar
içeren veri sınıflandırmasını,
c) Alan uzmanı: Genel Müdürlük tarafından
gerçekleştirilen olay incelemesi ve analizlerinde belirli bir alanda teknik
bilgisinden faydalanılmak üzere görevlendirilen kişiyi,
ç) Analiz: Emniyet yönetimi kapsamında tavsiyelerde
bulunmak ve veriye dayalı karar vermeyi desteklemek amacıyla emniyet veri
ve bilgilerine, istatistiksel ve analitik tekniklerin uygulanması sürecini,
d) Anonimleştirme: Olay raporlarından, rapor eden
kişiye ve raporlarda adı geçen kişilere ait tüm kişisel bilgilerin yanı
sıra, olayla ilgili kuruluşların adı da dahil olmak üzere, rapor eden
kişinin veya üçüncü bir tarafın kimliğini açığa çıkarabilecek ya da bu
bilgilerin olay raporundan çıkarılabilmesine yol açabilecek her türlü
bilginin çıkarılmasını,
e) Ciddi olay: Bir kazanın meydana gelme
olasılığının yüksek olduğunu gösteren durumları içeren ve bir hava aracının
işletilmesiyle ilgili olan; insanlı hava aracı durumunda, herhangi bir
kişinin uçuş amacıyla uçağa bindiği andan tüm bu kişilerin uçaktan indiği
ana kadar geçen süre içinde meydana gelen olayı; veya insansız hava aracı durumunda,
hava aracının uçuş amacıyla hareket etmeye hazır olduğu andan, uçuşun
sonunda durduğu ve birincil tahrik sistemi kapatıldığı ana kadar geçen süre
içinde meydana gelen olayı,
f) Ciddi yaralanma: Yaralanmanın meydana gelişinden
itibaren yedi gün içinde söz konusu yaralanma sebebiyle hastanede 48
saatten fazla kalınması, el, ayak parmakları veya burun gibi basit kırıklar
dışında herhangi bir kemiğin kırılması, şiddetli kanama, sinir, kas veya
tendon hasarına sebebiyet veren yırtılmaların olması, herhangi bir iç
organın yaralanması, ikinci veya üçüncü dereceden yanıkların oluşması ya da
vücut yüzeyinin yüzde beşinden fazlasının yanması, bulaşıcı madde veya
zararlı radyasyona maruz kalınması durumlarından en az birisine uyan
yaralanmaları,
g) Devlet hava aracı: Devletin askerlik, güvenlik,
gümrük ve orman yangınları ile mücadele hizmetlerinde kullandığı hava
araçlarını,
ğ) Düzeltici faaliyet: Benzer olayların tekrarını
önlemek için mevcut bir uygunsuzluk, kusur veya diğer istenmeyen durumun
nedenlerini ortadan kaldırmak için gerçekleştirilen veya gerçekleştirilmesi
planlanan faaliyeti,
h) Düzeltme işlemi: Gerçekleşen bir olayın
sonucunda ortaya çıkan bir uygunsuzluk, kusur veya diğer istenmeyen durumun
giderilmesine yönelik gerçekleştirilen ancak benzer olayların tekrarını
önlemeye etkisi bulunmayan faaliyeti,
ı) Emniyet bilgisi: Emniyet yönetiminde kullanılmak
üzere işlenen emniyet verisinden elde edilen bilgiyi,
i) Emniyet verisi: Emniyetin sürdürülmesi veya
geliştirilmesi amacıyla kullanılmak üzere sivil havacılık ile ilgili
çeşitli kaynaklardan toplanan veriyi,
j) EVTİS: Emniyet verisi toplama ve işleme
sistemini,
k) FIR: Uçuş bilgi hizmeti ve uyarı hizmetinin
sağlandığı tanımlanmış boyutlardaki hava sahasını,
l) Genel Müdür: Sivil Havacılık Genel Müdürünü,
m) Genel Müdürlük: Sivil Havacılık Genel
Müdürlüğünü,
n) Hava aracı: Havalanabilen ve havada seyredebilme
kabiliyetine sahip her türlü aracı,
o) Hava seyrüsefer hizmet sağlayıcı: Hava
seyrüsefer hizmetlerini sağlamaktan sorumlu kurum, kuruluş veya işletmeyi,
ö) Hizmet sağlayıcı: Genel Müdürlük denetimi ve
gözetimi altında bulunan kurum, kuruluş veya işletmeyi,
p) ICAO: Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatını,
r) İnceleme: Olayların tekrarının önlenmesi
amacıyla gerçekleştirilen, olaya ilişkin verilerin ve bilgilerin toplanmasını,
irdelenmesini, kök nedenlerin belirlenmesini, sonuçların çıkarılmasını ve
mümkün olduğunda emniyet tavsiyelerinde bulunulmasını içeren süreci,
s) Kaza: Herhangi bir hava aracının operasyonu ile
ilişkili olan, insanlı hava aracı halinde, herhangi bir kişinin söz konusu
hava aracına uçuş amacıyla bindiği an ile bu tür tüm kişilerin söz konusu
hava aracından indiği an arasında gerçekleşen veya insansız hava aracı
halinde, söz konusu hava aracının uçuş gerçekleştirmek amacıyla harekete
hazır olduğu an ile söz konusu hava aracının ilgili uçuşun sonunda tamamen
durduğu ve birincil tahrik sisteminin kapatıldığı an arasında
gerçekleşen;
1) Yaralanmaların doğal sebeplerden kaynaklandığı,
kendi kendine olduğu veya başkalarından dolayı olduğu durumlar veya
yaralananların normalde yolcu ve uçuş ekibinin bulunduğu alanlar dışında
başka bir yerde saklanan biletsiz kaçak yolcular olduğu durumlar hariç
olmak üzere; hava aracında olma, hava aracından ayrılmış parçalar da
dâhil olmak üzere hava aracının herhangi bir parçası ile doğrudan temas,
jet akımına doğrudan maruz kalma sebeplerinden ötürü herhangi bir kişinin
hayatını kaybetmesi veya ciddi şekilde yaralanmasını,
2) Motor kapakları veya aksesuarları dahil olmak
üzere hasarın tek motor, pervaneler, kanat uçları, antenler, problar,
kanatçıklar, lastikler, frenler, tekerlekler, karenajlar, paneller, iniş
takımı kapıları, kokpit camları, hava aracı yüzeyindeki küçük çentikler,
çökmeler veya delikler ile sınırlı olduğu haller ile motor arızası ve
hasarı veya ana rotor pallerindeki, kuyruk rotor pallerindeki, iniş
takımlarındaki, radomdaki küçük çaplı hasarlar ve doludan veya kuş çarpmasından
kaynaklanan hasarlar hariç olmak üzere hava aracının; yapısal
mukavemetini, performansını veya uçuş karakteristiklerini olumsuz
etkileyecek şekilde veya hasar gören komponentin büyük çaplı onarımını veya
ikame edilmesini gerektirecek şekilde hasar görmesi veya yapısal olarak
arızalanmasını,
3) Hava aracının kaybolması veya tamamen erişilemez
hale gelmesi durumlarını içeren vakayı,
ş) Komisyon: Emniyet Olayları Değerlendirme
Komisyonunu,
t) Olay: Kaza haricinde, bir operasyonun emniyetini
etkileyen veya etkileyebilecek, hava aracı operasyonu ile ilişkili vakayı,
u) Önleyici faaliyet: Bir olayın gerçekleşmesini
veya emniyet açısından risk oluşturan bir tehlikeyi önlemek için
gerçekleştirilen veya gerçekleştirilmesi planlanan faaliyeti,
ü) Risk: İnsanların, donanımın ya da yapıların zarar
görmesine, kaynakların kaybedilmesine neden olma ya da daha önceden
tanımlanmış bir işlevin yerine getirilmesini engelleme ihtimalinin olasılık
ve şiddet olarak ölçülmesini,
v) Tehdit: Tehlikenin zarar verme potansiyeli
taşıdığı durumu,
y) Tehlike: İnsanların, donanımın ya da yapıların
zarar görmesi, kaynakların kaybedilmesine neden olma ya da daha önceden
tanımlanmış bir işlevin yerine getirilmesini engelleme potansiyeline sahip
durum, nesne ya da faaliyeti,
z) Türkiye Havacılık Bilgi Ürünleri: Türkiye AIP’si,
AIP SUP, AIC ile AIP AMDT ve elektronik mania dosyalarını,
aa) Vaka: Kaza ve ciddi olay da dâhil olmak üzere,
hava aracı operasyonlarını etkileyen, hava araçlarını, hava aracının
içindekileri, diğer kişileri, ekipmanı ve teçhizatı tehdit eden ya da
düzeltilmemesi veya ele alınmaması halinde tehdit edebilecek olan, emniyet
ile ilişkili durumları,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmelikte belirtilmeyen tanım ve
kısaltmalar için ülkemizin üyesi olduğu uluslararası sivil havacılık
kuruluşları tarafından yayımlanan dokümanlarda belirtilen tanım ve
kısaltmalar geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Emniyet Olaylarının Raporlanması
Zorunlu
raporlama
MADDE 5- (1) Havacılık emniyeti için risk teşkil edebilecek
olayların, hizmet sağlayıcı tarafından Genel Müdürlüğe raporlanması
zorunludur. Raporlanması zorunlu olaylar Genel Müdürlük tarafından
belirlenir.
(2) Hizmet sağlayıcının veya yabancı hava
taşıyıcının müdahil olduğu Türkiye FIR’ında ve havaalanlarında gerçekleşen
olaylar ile yerli hava taşıyıcısının ve yetkili bakım kuruluşunun müdahil
olduğu yurt dışında gerçekleşen olaylar Genel Müdürlüğe raporlanır.
(3) Devlet hava aracının müdahil olduğu sivil
havacılık faaliyetleri ile bağlantılı olaylar, olaya müdahil hizmet
sağlayıcı tarafından Genel Müdürlüğe raporlanır.
(4) Olaya birden fazla hizmet sağlayıcının müdahil
olduğu durumlarda, olaya müdahil her bir hizmet sağlayıcı raporlama yapar.
(5) Yabancı hava taşıyıcıların zorunlu raporlama
yükümlülüğüne ilişkin bilgiler Türkiye Havacılık Bilgi Ürünlerinin ilgili
bölümünde yayımlanır.
(6) Askeri hava trafik ve kontrol ünitesi
tarafından hizmet verilen sivil tarafların müdahil olduğu olaylar ile sivil
hava trafik hizmeti ünitesi kaynaklı askeri tarafların müdahil olduğu
olaylar, sivil tarafların yanı sıra Millî Savunma Bakanlığı tarafından
ilgili mevzuat kapsamında ayrıca raporlanır.
(7) Kaza veya ciddi olay sınıfındaki vakalar
8/11/2022 tarihli ve 32007 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sivil Hava
Aracı Kaza veya Ciddi Olaylarını Araştırma ve İnceleme Yönetmeliği (HKY-13)
hükümlerine göre raporlanır.
Zorunlu
raporlama sistemleri
MADDE 6- (1) Genel Müdürlük, ADREP taksonomisi ile uyumlu
zorunlu olay raporlama sistemi kurar.
(2) Hizmet sağlayıcı, bu Yönetmelik hükümlerine
uygun zorunlu raporlama sistemi kurmakla yükümlüdür. Hizmet sağlayıcı
tarafından kurulması gereken sisteme ilişkin hususlar Genel Müdürlük
tarafından belirlenir.
Zorunlu
raporlama yapmakla yükümlü kişiler
MADDE 7- (1) Raporlanması zorunlu olaylar, aşağıda yer alan
personel tarafından öncelikli olarak bağlı olduğu hizmet sağlayıcıya
raporlanır:
a) Kaptan pilot ya da kaptan pilotun olayı
raporlayamadığı durumlarda bir sonraki ekip üyesi.
b) Hava trafik kontrolörü, havacılık bilgi yönetim
uzmanı, hava trafik emniyeti elektronik personeli veya hava seyrüsefer
hizmet sağlayıcı kuruluşta çalışmak üzere yetkilendirilmiş kişi.
c) Askeri hava trafik ve kontrol ünitesinde veya
merkezinde görevli personel.
ç) Hava aracına yer hizmetleri vermekle görevli
kişi.
d) Havaalanı emniyet yönetimi ile bağlantılı görev
ifa eden kişi.
e) Hava aracının herhangi bir ekipmanının ya da
parçasının uçuşa elverişlilik sertifikasını veya bakım çıkış sertifikasını
imzalayan kişi.
f) Hava aracının herhangi bir ekipmanının ya da
parçasının tasarımı, üretimi, uçuşa elverişliliğinin sürekli olarak
izlenmesi, bakımı veya modifikasyonu işinde çalışan kişi.
(2) Raporlamanın hizmet sağlayıcıya yapılamadığı
durumlarda, raporlama doğrudan Genel Müdürlüğe yapılır.
Zorunlu
raporlama süresi
MADDE 8- (1) Raporlanması zorunlu olaylar, 7 nci maddenin
birinci fıkrasında belirtilen personel tarafından, mücbir sebepler dışında,
olaydan haberdar olduktan sonra 72 saat içinde bağlı olduğu hizmet
sağlayıcıya veya hizmet sağlayıcıya yapılamadığı durumlarda Genel Müdürlüğe
raporlanır.
(2) Raporlanması zorunlu olaylar, mücbir sebepler
dışında, olaydan haberdar olduktan sonra 72 saat içinde hizmet sağlayıcı
tarafından Genel Müdürlüğe raporlanır.
Olay
raporlarının içeriği
MADDE 9- (1) Zorunlu raporlama kapsamındaki olay
raporlarında yer alması gereken asgari bilgiler Genel Müdürlük tarafından
belirlenir.
Gönüllü
raporlama
MADDE 10-
(1) Genel Müdürlük ve hizmet
sağlayıcı; zorunlu raporlama sistemi vasıtasıyla toplanamayan emniyet
verisi ve bilgisi ile havacılık emniyetine yönelik bir tehlike olarak
algılanan, emniyet ile ilgili her türlü bilginin toplanmasını
kolaylaştıracak gönüllü raporlama sistemi kurar.
(2) Gönüllü raporlama sistemleri; raporlayan
kişilerin kimliğinin korunmasını sağlayacak, uygun durumlarda anonim
raporlamaya imkân verecek ve aşağıda belirtilen olaylara ilişkin detayların
ve emniyet bilgilerinin toplanmasını kolaylaştıracak şekilde kurulur:
a) Zorunlu raporlama yapmakla yükümlü olmayan
kişiler tarafından raporlanabilecek olaylar.
b) Zorunlu raporlama kapsamında yer almayan
olaylar.
(3) Hizmet sağlayıcı; birinci fıkra uyarınca
toplanan ve fiili veya potansiyel bir uçuş emniyeti riski içerebilecek
olayların ayrıntılarını ve emniyetle ilgili bilgileri, zamanında ve usulüne
uygun olarak Genel Müdürlüğe rapor eder.
(4) Gerçek ve tüzel kişilerin gönüllü raporlama
yapması teşvik edilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Olay Raporlarının Değerlendirilmesi
Olay
raporlarının hizmet sağlayıcı tarafından incelenmesi, analizi ve takibi
MADDE 11-
(1) Hizmet sağlayıcı, kendi
bünyesinde raporlanan olayın risk değerlendirmesini, olayın raporlanmasından
itibaren 14 gün içinde yapmak ve risk değerlendirmesi sonucuna göre olayı
incelemekle yükümlüdür.
(2) Zorunlu raporlama kapsamında Genel Müdürlüğe
raporlanan olaylar için kullanılacak risk değerlendirme yöntemi,
uluslararası kabul görmüş metodolojilerle uyumlu olacak şekilde Genel
Müdürlük tarafından belirlenir.
(3) Hizmet sağlayıcı, kendi bünyesinde raporlanan
olayları bütüncül bir yaklaşımla analiz etmekle yükümlüdür.
(4) Hizmet sağlayıcı, kendi bünyesinde
gerçekleştirilen analiz ve incelemeler neticesinde, havacılık emniyetini
olumsuz etkileyebilecek fiili veya potansiyel durumların tespit edilmesi
halinde, bu durumun giderilmesine yönelik düzeltici ve önleyici faaliyetleri
belirlemekle yükümlüdür.
(5) Hizmet sağlayıcı, kendi bünyesinde veya Genel
Müdürlük tarafından belirlenen düzeltici ve önleyici faaliyetleri zamanında
uygulamak ve uygulamanın etkinliğini takip etmekle yükümlüdür.
(6) Hizmet sağlayıcı, zorunlu raporlama kapsamında
olayın Genel Müdürlüğe raporlanmasından itibaren 30 gün içinde, kendi
bünyesinde gerçekleştirilen incelemeye ilişkin ön sonuç raporunu Genel
Müdürlüğe bildirmekle yükümlüdür. Bu süre içinde incelemenin
neticelendirilmesi halinde, ön sonuç raporu yerine doğrudan hizmet sağlayıcı
sonuç raporu düzenlenir.
(7) Hizmet sağlayıcı, zorunlu raporlama kapsamında
kendi bünyesinde gerçekleştirilen incelemenin sonuç raporunu, olayın
raporlanmasından itibaren 90 gün içinde Genel Müdürlüğe bildirmekle
yükümlüdür. Bu süre içinde incelemenin neticelendirilememesi halinde hizmet
sağlayıcı, Genel Müdürlükten ilave süre talep eder. Genel Müdürlük
tarafından uygun bulunması halinde hizmet sağlayıcıya toplamda 90 günü
aşmamak üzere ilave süre verilir.
Olay
raporlarının Genel Müdürlük tarafından incelenmesi, analizi ve takibi
MADDE 12-
(1) Genel Müdürlük, raporlanan
olayın risk değerlendirmesini yapar ve sonucuna göre olayı inceler.
(2) Genel Müdürlük raporlanan olayları
gruplandırarak veya bütüncül bir yaklaşımla analiz eder.
(3) Genel Müdürlük, olay incelemesi ve
analizlerinde alan uzmanı kişilerden faydalanabilir. Alan uzmanı olarak
görev yapan kişiler 18 inci maddede yer alan koruma ve gizlilik ilkelerine
uygun şekilde tarafsız olarak görevlerini yürütmekle yükümlüdür. Alan
uzmanına ilişkin asgari nitelikler Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
(4) Genel Müdürlük, kendi bünyesinde
gerçekleştirilen analiz ve incelemeler neticesinde, havacılık emniyetini
olumsuz etkileyebilecek fiili veya potansiyel durumların tespit edilmesi
halinde, bu durumun giderilmesine yönelik düzeltici ve önleyici faaliyetleri
belirler.
(5) Genel Müdürlük, kendi bünyesinde belirlenen
düzeltici ve önleyici faaliyetleri zamanında uygular, uygulanmasını sağlar
ve uygulamanın etkinliğini takip eder.
(6) Genel Müdürlük, hizmet sağlayıcı tarafından
belirlenen düzeltici ve önleyici faaliyetleri uygun bulmaması halinde,
ilave düzeltici ve önleyici faaliyeti hizmet sağlayıcıdan talep eder veya
belirler.
(7) Genel Müdürlük, kendi bünyesinde
gerçekleştirilen incelemenin tamamlanmasını müteakip nihai sonuç raporu
düzenler.
(8) Askeri hizmetlerde kullanılanlar hariç olmak
üzere devlet hava aracının müdahil olduğu olaylar Genel Müdürlük tarafından
ilgili kurum veya kuruluş ile koordineli olarak incelenir.
Askeri
tarafların müdahil olduğu olayların incelenmesi
MADDE 13-
(1) Askeri ve sivil tarafların
birlikte müdahil olduğu olayların incelenmesine ilişkin ilgili taraflar
arasında protokol imzalanır.
(2) Protokol kapsamında gerçekleştirilen inceleme
için ön sonuç raporu, olayın raporlanmasından itibaren 30 gün içinde düzenlenir.
Bu süre içinde incelemenin neticelendirilmesi halinde, ön sonuç raporu
yerine doğrudan sonuç raporu düzenlenir.
(3) Protokol kapsamında gerçekleştirilen inceleme
için sonuç raporu, olayın raporlanmasından itibaren 90 gün içinde
düzenlenir.
(4) Olay incelemesinin 90 gün içinde
tamamlanamaması halinde ek süre kullanımı ile sonuç raporunun oluşturulması
ve gönderilmesine ilişkin hususlar protokol ile belirlenir.
Sonuç
raporları
MADDE 14-
(1) Hizmet sağlayıcı tarafından
incelemenin tamamlanmasını müteakip hizmet sağlayıcı sonuç raporu, Genel
Müdürlük tarafından incelemenin tamamlanmasını müteakip nihai sonuç raporu
düzenlenir.
(2) Ön sonuç raporunda asgari olarak aşağıda yer
alan bilgilere yer verilir:
a) İncelemeye ilişkin ilk tespitler.
b) Gerçekleştirilen düzeltme işlemleri.
c) İhtiyaç duyulması halinde gecikmeksizin
gerçekleştirilmesi gereken düzeltici ve önleyici faaliyetler.
(3) Hizmet sağlayıcı sonuç raporu ile nihai sonuç
raporunda asgari olarak aşağıdaki bilgilere yer verilir:
a) Kök neden analizi.
b) Olayın gerçekleşmesine yol açan esas unsur ve
yan unsurlar.
c) Tamamlanması öngörülen tarihleri ile birlikte,
belirlenen düzeltici ve önleyici faaliyetler.
(4) İkinci ve üçüncü fıkralarda yer alan asgari
bilgilere ilaveten yer alması gereken bilgiler, Genel Müdürlük tarafından
belirlenir.
Emniyet
Olayları Değerlendirme Komisyonu
MADDE 15-
(1) Havacılık emniyetinin
artırılması, analizlerin ve incelemelerin değerlendirilmesi ile adil kültürün
üst düzeyde tutulmasına yönelik faaliyetlerin tespiti amacıyla havacılık
sektöründe yer alan kurum ve kuruluşların katılımıyla Komisyon oluşturulur.
Komisyon sekretaryası Genel Müdürlük tarafından yürütülür.
(2) Komisyon; Genel Müdürlük, Ulaştırma ve
Altyapı Bakanlığı Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanlığı ve Devlet
Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğünün yanı sıra gündeme göre
belirlenecek havacılık alanında faaliyet gösteren kurum, kuruluş ve hizmet
sağlayıcıların temsilcilerinden oluşur.
(3) Genel Müdürlük davetine istinaden kurum veya
kuruluşlar, Komisyonun çalışmalarına katılmak üzere bir asıl ve bir yedek
olmak üzere iki kişi belirler.
(4) Genel Müdürlük, belirlenmiş temsilciler
dışındaki ilgili kurum, kuruluş, hizmet sağlayıcı temsilcilerini veya
konusunda uzman kişileri Komisyon çalışmalarına davet edebilir.
(5) Genel Müdürlük, Komisyonun yılda en az bir defa
toplanmasını sağlar. Kurum, kuruluş veya hizmet sağlayıcılar toplantıya,
asıl veya yedek üyeye ilaveten en fazla iki temsilci ile katılır.
Komisyona, Genel Müdürlük temsilcisi Genel Müdür veya genel müdür
yardımcısı başkanlık eder.
(6) Komisyon tarafından tespit edilen faaliyetler
ilgili kurum, kuruluş veya hizmet sağlayıcı tarafından yerine getirilir.
Genel Müdürlük faaliyetlerin uygulanmasını takip eder.
(7) Komisyonun çalışma usul ve esasları Genel
Müdürlük tarafından belirlenir.
Bilginin
toplanması ve saklanması
MADDE 16-
(1) Genel Müdürlük, raporlama
sistemleri vasıtasıyla toplanan olay ve sonuç raporlarını en az beş yıl
saklar.
(2) Hizmet sağlayıcı, kendi bünyesinde kurulan
raporlama sistemleri vasıtasıyla toplanan olay ve sonuç raporlarını en az
beş yıl saklamakla yükümlüdür.
(3) Hizmet sağlayıcı, Genel Müdürlük tarafından
gerçekleştirilecek incelemeye kaynak teşkil edebilecek her türlü bilgi ve
belgeyi temin etmek ve talep edilmesi halinde Genel Müdürlüğe sunmakla
yükümlüdür. Hizmet sağlayıcı tarafından olay incelemesinde kullanılabilecek
görsel ve işitsel kayıtlar olayın raporlanmasından itibaren en az iki ay,
yazılı kayıtlar ise en az bir yıl süre ile saklanır.
(4) Genel Müdürlük ve hizmet sağlayıcı tarafından,
olay raporlarından elde edilen verilerin bozulmadan saklanmasını,
doğruluğunu ve bütünlüğünü teminen; ilk aşamada toplanan bilgiler ile
veri tabanında muhafaza edilen kayıtlar arasındaki tutarlılığın
sağlanmasına yönelik veri kalite kontrol, doğrulama ve izleme süreçleri
oluşturulur ve uygulanır.
Emniyet
verisi toplama ve işleme sistemi
MADDE 17-
(1) Genel Müdürlük olay
raporlarının analizinin etkin kılınmasını teminen; emniyet
eğilimlerini belirlemek, veriye dayalı kararlar almak, emniyet hedeflerini
belirlemek, emniyet hedefleriyle ilgili emniyet performansını
değerlendirmek ve riskleri belirlemek için ihtiyaç duyulan emniyet
verilerinin ve emniyet bilgilerinin toplanması, depolanması, işlenmesi,
birleştirilmesi ve analizini mümkün kılan EVTİS’i kurar.
Bilginin
uygun kullanımı, koruma ve gizlilik ilkeleri
MADDE 18-
(1) Raporlama sistemlerinden
toplanan veriler, bireysel suç veya sorumluluk yüklemek amacıyla
kullanılamaz ve kullandırılamaz. Söz konusu veriler ancak havacılık
emniyetinin sürdürülmesi ve geliştirilmesi amacıyla kullanılır.
(2) Raporlama sistemleri vasıtasıyla toplanan
olaylara ilişkin detayların gizliliği sağlanır.
(3) Raporlama yapanların ve olay raporlarında adı
geçenlerin gizliliği sağlanır.
(4) Kişisel bilgiler, havacılık emniyetinin
artırılması amacıyla, olayın incelenmesi için kesinlikle gerekli olduğu
hallerde yalnız incelemeyi yürütmekle sorumlu kişiler ile 24/3/2016 tarihli
ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu ve ilgili mevzuatı
kapsamında paylaşılabilir.
(5) Olay raporlama sistemleri vasıtasıyla toplanan
veriler 6698 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak kullanılır.
Bilgi
kaynağının korunması
MADDE 19-
(1) Raporlamayı yapan kişiler ile
olay raporlarında adı geçen kişiler, hizmet sağlayıcı tarafından raporlama
kaynaklı hiçbir olumsuz muameleye maruz bırakılamaz.
(2) Adil kültürün yerleştirilmesi ve
yaygınlaştırılmasına yönelik uygulamalar teşvik edilir.
Koruma ve
gizlilik ilkelerinin istisnaları
MADDE 20-
(1) Olayın raporlanması sırasında
ve sonrasında ortaya çıkan ve kasıt bulunmayan eylemler ile ilgili idari
yaptırım uygulanmaz.
(2) Koruma ve gizlilik ilkeleri aşağıda belirtilen
durumlar için geçerli değildir:
a) İlgili mevzuat, usul veya emniyet gerekliliklerine
aykırılığı bilinerek ve isteyerek gerçekleştirilen fiil veya ihmaller.
b) Herhangi bir kişiye veya mülkiyete öngörülebilir
zarar verilmesine sebebiyet vererek veya havacılık emniyeti seviyesinden
ciddi bir şekilde ödün vererek, açık bir şekilde gerekli olan hallerde
herhangi bir belirgin riskin açık, kesin ve ciddi bir şekilde dikkate
alınmaması ve özen gösterilmesine yönelik mesleki sorumluluğun yoğun bir
şekilde yerine getirilmemesi halleri.
Bilgi
paylaşımı
MADDE 21-
(1) Genel Müdürlük, raporlama
sistemleri vasıtasıyla yıl içinde toplanan anonimleştirilmiş emniyet veri
ve bilgileri ile bu kapsamda gerçekleştirilen emniyet faaliyetlerini içeren
emniyet olayları yıllık bültenini yayımlar. Bülten ertesi yılın ilk altı
ayı içinde yayımlanır.
(2) Genel Müdürlük, gerçekleştirilen analiz ve
incelemeler sonucunda paylaşılması faydalı hususlar için emniyet bülteni
yayımlar.
(3) Genel Müdürlük anonimleştirilmiş olay
raporlarını ve risk değerlendirmesi sonuçlarını paylaşabilir.
(4) Genel Müdürlük, gizlilik, koruma ve amaca uygun
kullanım koşullarına uygun olmak kaydıyla, emniyet bilgisi paylaşımını
teşvik eder.
(5) Gizlilik, koruma ve amaca uygun kullanım
koşullarına uygun olmak kaydıyla, olay raporlarından çıkarılan derslerin
ilgili eğitimlerde anonimleştirilerek kullanılması teşvik edilir.
(6) Hizmet sağlayıcı, analiz ve incelemeler
neticesinde belirlenen düzeltici ve önleyici faaliyetler hakkında çalışanlarını
bilgilendirir.
(7) Kişisel bilgiler içermeyen olay raporları
hizmet sağlayıcı bünyesinde dağıtılabilir.
(8) Genel Müdürlüğe raporlanmış olan ve yabancı
sivil havacılık otoritesi tarafından işlem yapılmasını gerektiren olay
raporu, Genel Müdürlük tarafından ilgili otoriteye iletilir.
Olay
raporlama sorumlusu
MADDE 22-
(1) Hizmet sağlayıcı faaliyet
gösterdiği her bir sivil havacılık alanı için, aşağıda belirtilen görevleri
yürütmek üzere biri asıl biri yedek olmak üzere Genel Müdürlüğe karşı
sorumlu iki kişi görevlendirir:
a) Olay raporlarından elde edilen veri ve bilgilerin
amacına uygun kullanımını sağlamak.
b) Olay raporlama ile ilgili hususlarda Genel
Müdürlük ile iletişimi sağlamak.
Olay
raporu hakkında bilgi talebi
MADDE 23-
(1) Olay raporları hakkında Genel
Müdürlükten bilgi talebi, yalnız ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen
gerçek ve tüzel kişiler tarafından yapılabilir. Genel Müdürlük bilgi edinme
talebini gerekçe ve kapsam açısından değerlendirir. Talebi uygun bulması halinde
bilgi edinme talebini kısmen veya tamamen karşılar. Olaya müdahil olmayan
taraflarca yapılan taleplerde yalnız istatistiki bilgi paylaşılabilir.
Bilgi talebinin yapılma usulü ve talebin değerlendirilmesine ilişkin
hususlar Genel Müdürlük tarafından belirlenir.
(2) Tek bir olay veya belirli nitelikteki olaylar
hakkında, aşağıda belirtilen tüzel kişiler kendi faaliyet alanları ile
ilgili olarak bilgi talebinde bulunabilir:
a) Üretici.
b) Bakım kuruluşu.
c) Hava aracı işleticisi.
ç) Hava seyrüsefer hizmetleri sağlayıcısı.
d) Askerî hava trafik ve kontrol ünitesi.
e) Havaalanı işleticisi.
f) Yer hizmeti kuruluşu.
g) Havacılık eğitimi kaynak sağlayıcısı.
ğ) Yabancı sivil havacılık veya kaza inceleme
otoriteleri.
h) Ulaşım Emniyeti İnceleme Merkezi Başkanlığı.
(3) Tek bir olay hakkında, raporlama yapmakla
yükümlü gerçek kişiler ile havacılık emniyetiyle ilgili görev yürüten
personelin mesleki temsil organları bilgi talebinde bulunabilir.
(4) Talep üzerinden edinilen bilgiler sadece
havacılık emniyeti amacıyla kullanılabilir, ticari kazanım veya bireyleri
suçlama, sorumlu tutma gibi amaçlar için kullanılamaz.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Denetleme
ve idari yaptırım
MADDE 24-
(1) Genel Müdürlük bu Yönetmelik
hükümlerinin uygulanmasını denetler.
(2) Bu Yönetmelik hükümlerine aykırı iş veya işlem
gerçekleştiren hizmet sağlayıcıya 2920 sayılı Kanunun 143 üncü maddesi ile
29/1/2013 tarihli ve 28543 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sivil
Havacılık Genel Müdürlüğü Tarafından Verilecek İdari Para Cezaları Hakkında
Yönetmelik (SHY-İPC) hükümlerine göre işlem yapılır.
Avrupa
Birliği mevzuatına uyum
MADDE 25-
(1) Bu Yönetmelik, sivil havacılık
alanında gerçekleşen olayların raporlanması, analizi ve takibi hakkında
3/4/2014 tarihli ve (AB) 376/2014 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey
Tüzüğü dikkate alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde
hazırlanmıştır.
Tereddütlerin
giderilmesi
MADDE 26-
(1) Bu Yönetmeliğin uygulanması
ile ilgili tereddütleri gidermeye, uygulamayı düzenlemeye ve bu
Yönetmeliğin uygulanmasını sağlamak üzere alt düzenleyici işlemler yapmaya
Genel Müdürlük yetkilidir.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 27-
(1) 18/6/2014 tarihli ve 29034
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Hava Trafik Hizmetleri ile Bağlantılı
Emniyet Olaylarının Rapor Edilmesi ve Değerlendirilmesine Dair Yönetmelik
(SHY 65-02) yürürlükten kaldırılmıştır.
Geçiş
süreci
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Hizmet sağlayıcının,
bu Yönetmeliğe uygun raporlama sistemlerinin kurulması ve depolama
kapasitesinin oluşturulması işlemlerini bu Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren on sekiz ay içinde tamamlaması gerekir.
Yürürlük
MADDE 28-
(1) Bu Yönetmelik yayımı
tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 29-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Sivil Havacılık Genel Müdürü yürütür.
|