|
Tarım ve Orman Bakanlığından:
TÜRK GIDA KODEKSİ AROMA VERİCİLER VE AROMA VERME
ÖZELLİĞİ TAŞIYAN GIDA BİLEŞENLERİ YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; insan sağlığını ve
tüketici menfaatlerini korumak, gıda ticaretinde adil uygulamaları sağlamak
ve çevreyi gözetmek suretiyle, gıdalarda kullanılan aroma vericilerin,
aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin ve bunların üretiminde
kullanılan kaynak materyallerin kullanım koşullarını ve etiketleme esaslarını
belirlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik;
a) Gıdalarda kullanılan veya kullanılması amaçlanan
aroma vericileri,
b) Aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerini,
c) Aroma verici ve/veya aroma verme özelliği
taşıyan gıda bileşenlerini içeren gıdaları,
ç) Aroma vericilerin ve/veya aroma verme özelliği
taşıyan gıda bileşenlerinin kaynak materyallerini,
d) Tütsü aroma vericilerinin üretim koşullarını,
kapsar.
(2) Bu Yönetmelik;
a) Sadece tatlı, ekşi veya tuzlu tada sahip
maddeleri,
b) İşlenmemiş gıdaları,
c) Olduğu halleriyle tüketildiği ve/veya gıda
bileşeni olarak kullanılmadığı sürece; taze, kurutulmuş veya dondurulmuş
baharat ve/veya otlar, çay karışımları ve infüzyon için karışımlar gibi
bileşik olmayan gıdalar ve karışımları,
kapsamaz.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik; 11/6/2010 tarihli ve 5996
sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununun 23 üncü,
24 üncü ve 26 ncı maddelerine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Aroma öncülü: Kendisinin aroma verme özelliğine
sahip olması gerekmeyen, gıda işleme sırasında parçalanarak veya diğer
bileşenlerle reaksiyona girerek aroma oluşturan ve sadece aroma oluşturmak
amacıyla gıdalara istenilerek ilave edilen;
1) Gıda ve/veya,
2) Gıda dışındaki kaynak materyallerden,
elde edilebilen ürünü,
b) Aroma verici: Olduğu haliyle tüketilmesi
amaçlanmayan, tat ve/veya koku vermek veya bunları değiştirmek amacıyla
gıdalara eklenen aroma verici maddeler, aroma verici preparatlar, ısıl
işlem aroma vericileri, tütsü aroma vericileri, aroma öncülleri veya diğer
aroma vericiler ya da bunların karışımlarından yapılan veya oluşan ürünü,
c) Aroma verici madde: Aroma verme özelliği olan
tanımlanmış kimyasal maddeyi,
ç) Aroma verici preparat:
1) Uygun fiziksel, enzimatik veya mikrobiyolojik
işlemlerle; işlenmemiş ya da EK-2’de listelenen geleneksel gıda hazırlama
işlemlerinden biri veya birden fazlası ile insan tüketimi için işlenmiş
gıdadan ve/veya,
2) Uygun fiziksel, enzimatik veya mikrobiyolojik
işlemlerle; olduğu haliyle ya da EK-2’de listelenen geleneksel gıda
hazırlama işlemlerinden biri veya birden fazlası ile hazırlanmış bitkisel,
hayvansal ve mikrobiyal orijinli gıda dışındaki materyalden,
elde edilen aroma verici madde dışındaki ürünü,
d) Aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşeni: Esas
olarak gıdaya aroma vermek veya gıdanın mevcut aromasını değiştirmek
amacıyla ilave edilen ve gıdada doğal olarak oluşan istenmeyen bazı
maddelerin önemli ölçüde artmasına katkıda bulunan, aroma vericiler
dışındaki gıda bileşenini,
e) Bakanlık: Tarım ve Orman Bakanlığını,
f) Birincil tar kısmı: Yoğuşturulmuş tütsünün suda
çözünmeyen, yüksek yoğunluklu tar fazının saflaştırılmış kısmını,
g) Birincil tütsü kondensatı: Yoğuşturulmuş
tütsünün saflaştırılmış su bazlı kısmını,
ğ) Birincil ürünler: Birincil tütsü kondensatları
ve birincil tar kısımlarını,
h) CAS numarası: Kimyasal Abstraktlar Servisi kayıt
numarasını,
ı) CoE numarası: Avrupa Konseyi tarafından verilen
numarayı,
i) Değerlendirilmiş aroma verici maddeler: Değerlendirme
ve onayın tamamlandığı maddeleri,
j) Değerlendirmesi devam eden aroma verici
maddeler: Risk değerlendirmesi henüz tamamlanmamış olan maddeleri,
k) Diğer aroma verici: Tat ve/veya koku vermek
amacıyla gıdalara ilave edilen veya ilave edilmesi amaçlanan; aroma verici
madde, doğal aroma verici madde, aroma verici preparat, ısıl işlem aroma
vericisi, tütsü aroma vericisi ve aroma öncülü tanımına girmeyen aroma
vericiyi,
l) Doğal aroma verici madde: İşlenmemiş halde ya da
EK-2’de listelenen geleneksel gıda hazırlama işlemlerinden biri veya birden
fazlası ile insan tüketimi için işlendikten sonra; bitkisel, hayvansal ve
mikrobiyal orijinli materyalden uygun fiziksel, enzimatik veya
mikrobiyolojik işlemlerle elde edilen doğada tanımlanmış ve doğal olarak
bulunan aroma verici maddeyi,
m) EINECS numarası: Avrupa Mevcut Ticari Kimyasal
Maddeler Envanterinde yer alan numarayı,
n) FEMA numarası: Amerika Birleşik Devletleri Aroma
ve Ekstrakt Üreticileri Birliği tarafından verilen numarayı,
o) FL numarası: Avrupa Birliğinin aroma bilgi
sisteminde yer alan numarayı,
ö) Isıl işlem aroma vericisi: En az biri azot/amino
ve diğeri indirgen şeker içeren, kendiliğinden aroma verme özelliği olması
gerekmeyen;
1) Gıda ve/veya,
2) Gıda dışındaki kaynak materyalden,
oluşan karışımdan ısıl işlem sonrasında elde edilen
ürünü,
p) JECFA numarası: FAO/WHO Gıda Katkı Maddeleri
Ortak Uzmanlar Komitesi numarasını,
r) Kaynak materyal: Aroma vericilerin veya aroma
verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin üretildiği; bitkisel, hayvansal,
mikrobiyal veya mineral orijinli;
1) Gıda veya,
2) Gıda dışındaki kaynak materyali,
s) Komisyon: 24/2/2017 tarihli ve 29989 sayılı
Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda
Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak İzin Prosedürü Hakkında
Yönetmelikte tanımlanan bilimsel komisyonu,
ş) Suda çözünmeyen yağlı faz: Birincil ürünlerin
üretimi sırasında oluşan yan ürünü,
t) Tütsü aroma vericisi: Kazanımları; (f), (g) ve
(u) bentlerinde tanımlanan birincil tar kısmı, birincil tütsü kondensatı
ve/veya tütsü aroma vericisi türevleri olan yoğuşturulmuş tütsüden ayrımsal
damıtma ve saflaştırma yöntemleri ile elde edilen ürünü,
u) Tütsü aroma vericisi türevleri: Gıdalara tütsü
aroması vermek için kullanılan veya kullanılması amaçlanan, birincil
ürünlerin ileri işlenmesiyle üretilen aroma vericileri,
ü) Uygun fiziksel işlem: EK-2’de listelenen
geleneksel gıda hazırlama işlemleri saklı kalmak koşuluyla, aroma
vericilerin bileşenlerinin kimyasal doğasını isteyerek değiştirmeyen ve
bunun yanı sıra tekli oksijen, ozon, inorganik katalizörler, metal
katalizörler, organometalik reaktifler ve/veya UV radyasyon kullanımını
içermeyen fiziksel işlemi,
ifade eder.
(2) Bu Yönetmeliğin uygulamasında birinci fıkrada
yer almayan tanımlar hakkında 5996 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi, 18/3/2010
tarihli ve 5977 sayılı Biyogüvenlik Kanununun 2 nci maddesi ile 13/8/2010
tarihli ve 27671 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Genetik Yapısı
Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmeliğin 4 üncü
maddesinde yer alan tanımlar geçerlidir.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel ve Özel Hükümler
Genel
hükümler
MADDE 5- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin
gıdalarda kullanımı ile ilgili genel hükümler şunlardır:
a) Gıdalarda sadece, mevcut bilimsel kanıtlar temelinde
tüketicinin sağlığı açısından herhangi bir güvenilirlik riski doğurmayan ve
kullanımları tüketiciyi yanıltmayan aroma vericiler veya aroma verme
özelliği taşıyan gıda bileşenleri kullanılır.
b) Aroma vericiler; 13/10/2023 tarihli ve 32338
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı
Maddeleri Yönetmeliğinde gıdalarda kullanılmasına izin verilen gıda katkı
maddelerini ve/veya depolama, standardizasyon, seyreltme veya çözünme ve
stabilizasyon gibi teknolojik amaçlar doğrultusunda ilave edilmiş olan gıda
bileşenlerini içerebilir.
c) Kullanımları bu Yönetmelik hükümleri ile uyumlu
olmayan aroma vericiler veya içinde aroma vericiler ve/veya aroma verme
özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin bulunduğu gıdalar, piyasaya arz edilemez.
ç) Bu Yönetmelik hükümleri, yatay ve dikey gıda
kodeksinde yer alan aroma vericiler ve aroma verme özelliği taşıyan gıda
bileşenlerine ilişkin hükümler saklı kalmak kaydıyla uygulanır.
d) Domuz ve böcek kaynaklı aroma vericiler, aroma
verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri ve bunların üretiminde kullanılan
kaynak materyaller, gıdalarda kullanılamaz.
e) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ürünler,
perakende gıda işletmelerinde tüketici talebi doğrultusunda servis edilen
veya ambalajlanan gıdalarda tüketiciyi yanıltıcı şekilde kullanılamaz.
f) Bu Yönetmelik kapsamındaki ürünler herhangi bir
alkollü içki adıyla veya alkollü içki kategori adıyla piyasaya arz
edilemez.
Özel
hükümler
MADDE 6- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ürünlerin
gıdalarda kullanımı ile ilgili özel hükümler şunlardır:
a) EK-3 Bölüm A’da listelenen maddeler, listede
belirtilen formuyla gıdalara ilave edilemez.
b) Distile alkollü içkiler ile ilgili gıda kodeksi
hükümleri saklı kalmak koşuluyla, aroma vericilerin ve/veya aroma verme özelliği
taşıyan gıda bileşenlerinin bazı bileşik gıdalara eklenmesi sonucunda,
yapılarında doğal olarak bulunan bazı maddelerin eklendikleri bu gıdalarda
bulunabilecek en yüksek miktarları, EK-3 Bölüm B’deki listede yer alır.
Aksi belirtilmedikçe EK-3’te yer alan maddelerin en yüksek miktarları,
gıdaların piyasaya arz edildiği haline uygulanır. Ancak sulandırmaya gerek
duyulan kurutulmuş ve/veya konsantre edilmiş gıdalar için en yüksek
miktarlar, üretici tarafından etikette beyan edilen kullanım talimatına
göre hazırlanmış gıdaya en düşük seyreltme faktörü hesaba katılarak
uygulanır.
c) EK-4 Bölüm A’da yer alan kaynak materyaller,
aroma vericilerin ve/veya aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenlerinin
üretiminde kullanılmaz.
ç) EK-4 Bölüm B’de yer alan kaynak materyallerden
üretilen aroma vericiler ve/veya aroma verme özelliği taşıyan gıda
bileşenleri, sadece bu bölümde belirtilen koşullar altında kullanılır.
d) Aşağıda yer alan aroma vericiler ve aroma verme
özelliği taşıyan gıda bileşenleri, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a)
bendine uymak koşuluyla, bu Yönetmelik kapsamında bir değerlendirme ve onay
gerektirmeksizin gıdalarda kullanılabilir:
1) Uygun fiziksel, enzimatik veya mikrobiyolojik
işlemlerle; işlenmemiş ya da EK-2’de listelenen geleneksel gıda hazırlama
işlemlerinden biri veya birden fazlası ile insan tüketimi için işlenmiş
gıdadan elde edilen aroma verici preparatlar.
2) EK-5 Bölüm A’da belirtilen koşulları sağlayan,
EK-5 Bölüm B’de yer alan en yüksek miktarlar ile uyumlu olan ve gıdadan
elde edilen ısıl işlem aroma vericileri.
3) Gıdadan elde edilen aroma öncülleri.
4) Aroma verme özelliği taşıyan gıda bileşenleri.
e) (d) bendi hükmüne istisna olarak; Bakanlığın
veya Bilimsel Komisyonun, (d) bendinde listeli aroma verici veya aroma verme
özelliğine sahip gıda bileşeninin güvenilirliğine ilişkin şüphelerinin
bulunması halinde, söz konusu aroma verici veya aroma verme özelliği
taşıyan gıda bileşeninin risk değerlendirmesi Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı
Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin Ortak İzin
Prosedürü Hakkında Yönetmelik kapsamında gerçekleştirilir. Bilimsel
Komisyonun görüşü doğrultusunda Bakanlıkça değerlendirme yapılır ve riskin
varlığının tespit edilmesi halinde gerektiğinde acil durum tedbiri
uygulanır.
f) Isıl işlem aroma vericilerinin üretim koşulları
ve ısıl işlem aroma vericilerinde bulunan bazı maddelerin en yüksek
miktarları, EK-5’e uygun olmak zorundadır.
g) Birincil ürünlerin üretim koşulları, EK-6’ya
uygun olmak zorundadır.
ğ) Tütsü aroma vericisi türevleri, Bakanlıkça
belirlenmiş birincil ürünlerin uygun fiziksel işlemlerle ileri işlenmesiyle
üretilir.
h) Birincil ürünlerin üretimi sırasında yan ürün
olarak oluşan suda çözünmeyen yağlı faz, tütsü aroma vericisi üretiminde
kullanılmaz.
ı) Aroma verici preparat, ısıl işlem aroma
vericisi, aroma öncülü ve kaynak materyal tanımlarında yer alan kaynak
materyallerden, aroma vericilerin üretiminde uzun süredir kullanıldığına
ilişkin yeterli veri bulunanlar, bu Yönetmelik kapsamında gıda olarak kabul
edilir.
(2) Değerlendirilmesi tamamlanan aroma verici
maddeler için, EK-1 Bölüm A’da yer alan Aroma Vericiler ve Kaynak
Materyallerin Listesinde dipnot yer almaz.
(3) Halen risk değerlendirmesi devam eden aroma
verici maddeler için, EK-1 Bölüm A’da yer alan Aroma Vericiler ve Kaynak
Materyallerin Listesinde yer alan ve 1’den 5’e kadar numaralandırılmış olan
dipnotlar verilir.
(4) Değerlendirmesi devam eden aroma verici
maddeler; değerlendirme tamamlanıp EK-1 Bölüm A, Tablo 1’de
değerlendirilmiş aroma verici madde olarak listeye ekleninceye veya
listeden çıkartılıncaya kadar piyasaya arz edilebilir ve gıdalarda
kullanılabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Gıdalarda Kullanılmasına İzin Verilen Aroma
Vericiler ve
Kaynak Materyallerin Listesi
Değerlendirme
ve izne tabi aroma vericiler ve kaynak materyaller
MADDE 7- (1) Aşağıda belirtilen aroma vericilerin ve kaynak
materyallerin gıdalarda kullanılabilmesi Bakanlığın değerlendirmesi ve
iznine tabidir:
a) Aroma verici maddeler.
b) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (ç) bendinin
(2) numaralı alt bendinde tanımlanan aroma verici preparatlar.
c) Kısmen veya tamamen 4 üncü maddenin birinci
fıkrasının (ö) bendinin (2) numaralı alt bendi kapsamına giren bileşenlerin
ısıtılmasıyla elde edilen ve/veya EK-5’te yer alan; ısıl işlem aroma
vericilerin üretim koşullarını ve/veya ısıl işlem aroma vericilerinde
bulunabilecek bazı maddelerin en yüksek miktarlarını karşılamayan
bileşenlerin ısıtılmasıyla elde edilen ısıl işlem aroma vericiler.
ç) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendinin
(2) numaralı alt bendinde tanımlanan aroma öncülleri.
d) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (k) bendinde
tanımlanan diğer aroma vericiler.
e) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (r) bendinin
(2) numaralı alt bendinde tanımlanan kaynak materyaller.
Aroma vericiler
ve kaynak materyallerin listesi
MADDE 8- (1) 7 nci maddenin birinci fıkrasında belirtildiği
şekilde kullanımına izin verilen aroma vericiler ve kaynak materyaller,
EK-1’de listelenir. Sadece EK-1’de yer alan aroma vericiler ve kaynak
materyaller, piyasaya arz edilebilir ve bu Yönetmelikte belirtilen kullanım
koşulları altında, gıdalarda kullanılabilir.
Aroma
vericilerin ve kaynak materyallerin EK-1’e dâhil edilmesi
MADDE 9- (1) Bir aroma verici veya kaynak materyal, Türk
Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine
İlişkin Ortak İzin Prosedürü Hakkında Yönetmelikte belirlenen izin
prosedürüne uygun olarak, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde
yer alan hükümlere uygun olması koşuluyla EK-1’de yer alan listelere dâhil
edilir.
(2) EK-1’de listelenen aroma vericiler ve kaynak
materyaller için aşağıdaki hususlar belirtilir:
a) İzin verilen aroma verici veya kaynak materyalin
tanımlaması.
b) Gerekli olduğu durumlarda aroma vericinin
kullanım koşulları ve kısıtlamaları.
İzin
prosedürü
MADDE 10- (1) EK-1’de yer alan listelerde, Türk Gıda Kodeksi
Gıda Katkı Maddeleri, Gıda Enzimleri ve Gıda Aroma Vericilerine İlişkin
Ortak İzin Prosedürü Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak
değişiklik yapılır.
Genetik
Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamına
giren aroma vericiler ve kaynak materyaller
MADDE 11- (1) Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve
Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamında yer alan bir aroma verici veya kaynak
materyalin, EK-1’deki listelerde yer alabilmesi için, Genetik Yapısı
Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmeliğe göre izin
verilmiş olması zorunludur.
(2) Bu Yönetmeliğin Ek-1’inde yer alan bir aroma
vericinin, Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair
Yönetmelik kapsamında bulunan farklı bir kaynak materyalden üretilmesi
halinde; söz konusu yeni kaynağa Genetik Yapısı Değiştirilmiş Organizmalar
ve Ürünlerine Dair Yönetmelik kapsamında izin verilmiş olması ve aroma
vericinin bu Yönetmelik kapsamında belirlenen özelliklerle uyumlu olması
kaydıyla, aroma verici ayrıca yeni bir değerlendirmeye tabi tutulmaz.
Değerlendirme
kararları
MADDE 12- (1) Gerekli durumlarda;
a) Bir gıdanın, materyalin veya madde karışımının,
2 nci maddenin birinci fıkrasında belirtilen kategorilere girip girmediğine,
b) Bir gıdanın, materyalin veya madde karışımının,
4 üncü maddede tanımlanan hangi spesifik kategoriye (aroma verici madde,
doğal aroma verici madde, aroma verici preparat, ısıl işlem aroma vericisi,
tütsü aroma vericisi, aroma öncülü, diğer aroma verici, aroma verme
özelliği taşıyan gıda bileşeni, kaynak materyal) ait olduğuna,
c) Aroma vericiler veya aroma verme özelliği
taşıyan gıda bileşenleri eklenen herhangi bir gıdanın, hangi gıda
kategorisine ait olduğuna veya EK-1 ya da EK-3 Bölüm B’de yer alan bir gıda
olup olmadığına,
Bakanlıkça karar verilir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Etiketleme Hükümleri
Etiketleme
MADDE 13- (1) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ve son
tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin etiketlenmesinde aşağıdaki
kurallara uyulur:
a) Son tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin
etiketinde, (c) bendinde ve üçüncü fıkrada yer alan bilgiler, kolayca
görülebilir, açıkça okunabilir ve silinmez bir şekilde yer alır, alıcının
kolayca anlayabileceği bir dilde olur.
b) (c) bendinde yer alan bilgiler, Türkçe olur.
Türkçe ile birlikte diğer yabancı resmi diller de kullanılabilir.
c) Son tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin,
tek başına veya birbirleriyle ve/veya diğer gıda bileşenleriyle ve/veya 5
inci maddenin birinci fıkrasının (b) bendine uygun olarak ilave edilmiş
katkı maddeleri ile karışım halinde satılması durumunda, ambalaj veya
kaplarının üzerinde aşağıdaki bilgiler yer alır:
1) “Aroma verici” ibaresi veya aroma vericinin daha
özel bir ismi veya tanımı.
2) “Gıdada kullanım içindir” veya “Gıdada kullanımı
sınırlıdır” ibaresi veya aroma vericinin kullanımının amaçlandığı gıdayı
belirten daha özel bir ibare.
3) Gerekli olduğu durumlarda özel depolama,
muhafaza ve/veya kullanım koşulları.
4) Parti işareti veya numarası.
5) Ürün bileşiminde yer alan aroma vericilerin
kategori isimlerinin ağırlıkça azalan sıraya göre listesi ile diğer madde
ve materyallerin her birinin isimlerinin varsa E kodları ile birlikte
ağırlıkça azalan sıraya göre listesi.
6) Üretici, ambalajlayıcı, ithalatçı veya dağıtıcı
firmanın adı veya ticari ünvanı ve adresi.
7) Gıdadaki kullanım miktarı sınırlandırılmış her
bir bileşenin veya bileşen grubunun en yüksek miktarını ifade eden ve/veya
ürünü satın alanın bu Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine
uymasını sağlayacak açık ve anlaşılır bilgi.
8) Net miktar.
9) Tavsiye edilen tüketim tarihi veya son tüketim
tarihi.
10) Gerektiğinde aroma vericilere veya bu maddede
belirtilen diğer maddelere yönelik olarak, 26/1/2017 tarihli ve 29960
mükerrer sayılı Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri
Bilgilendirme Yönetmeliğinin Ek-1’inde yer alan alerjen bileşenler veya
işlem yardımcılarına ilişkin bilgi.
ç) “Perakende satış için değildir” ibaresinin son
tüketiciye sunulmayacak aroma vericilerin konteyner veya ambalajında
kolayca görülebilen bir yerde bulunması şartıyla, (c) bendinin (5) numaralı
ve (7) numaralı alt bentlerinde istenilen bilgiler, sadece sevkiyata eşlik
eden veya sevkiyat öncesinde alıcıya ulaştırılan ilgili dokümanlarda yer
alabilir.
d) Aroma vericilerin tankerlerle temin edilmesi
durumunda, (c) bendinde istenen tüm bilgiler, sadece sevkiyata eşlik eden
ilgili dokümanlarda yer alabilir.
(2) Bu Yönetmelik kapsamında yer alan ve son
tüketiciye sunulacak ürünlerin etiketlenmesinde; Türk Gıda Kodeksi Gıda
Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliğinde, Genetik Yapısı
Değiştirilmiş Organizmalar ve Ürünlerine Dair Yönetmelikte ve gıdaların ait
olduğu partiyi tanımlayan işaretler veya numaralar ile ilgili mevzuatta yer
alan hükümlerin yanı sıra, aroma vericilerin tek başına veya diğer aroma
vericiler, gıda bileşenleri ya da eklenen diğer maddelerle karıştırılarak
satışa sunulması halinde ambalajlarında “Gıdada kullanım içindir” veya
“Gıdada kullanımı sınırlıdır” ibaresine ya da aromanın kullanımının amaçlandığı
gıdayı belirten daha özel bir ibareye kolayca görülebilir, açıkça
okunabilir ve silinmez bir şekilde yer verilir.
(3) Birinci fıkranın (c) bendinin (1) numaralı alt
bendinde belirtilen satış tanımında “doğal” ibaresinin kullanılabilmesi
için aşağıda belirtilen koşulların sağlanması gerekir:
a) Aroma vericiler için “doğal” ibaresi; aroma
vericiyi oluşturan bileşenlerin, sadece aroma verici preparatlar ve/veya
doğal aroma verici maddelerden oluşması şartıyla kullanılır.
b) Aroma vericiler için “doğal aroma verici
madde/maddeler” ibaresi; aroma vericiyi oluşturan bileşenlerin, sadece
doğal aroma verici maddelerden oluşması şartıyla kullanılır.
c) “Doğal aroma verici” ibaresi; aroma vericiyi
oluşturan bileşenler, farklı kaynak materyallerden elde edilmişse ve bu
kaynak materyaller kendi tat veya aromalarını yansıtmayacaksa kullanılır.
ç) “Doğal” ibaresinin bir gıda, gıda grubu veya
bitkisel ya da hayvansal aroma verici kaynak ile birlikte kullanılabilmesi
için, aroma vericiyi oluşturan bileşenlerin tamamının ya da ağırlıkça en az
%95’inin referans gösterilen kaynaktan elde edilmiş olması gerekir. Bu
durumda aroma verici, “doğal (gıda/gıdalar veya gıda grubu veya kaynak/kaynaklar)
aroma vericisi” şeklinde tanımlanır.
d) “Doğal (gıda/gıdalar veya gıda grubu veya
kaynak/kaynaklar) aroma vericisi” ile “diğer doğal aroma vericiler”
ibaresi, aroma verici bileşenin kısmen, referans gösterilen ve aroması
kolayca ayırt edilebilen kaynak materyalden elde edilmesi halinde
kullanılır.
İlave
etiket bilgisi
MADDE 14- (1) 13 üncü maddenin birinci fıkrasının (c)
bendinin (3) numaralı alt bendi uyarınca son tüketiciye sunulmayacak aroma
vericilerin etiketleme kurallarına ek olarak; FL 16.133 numaralı aroma
verici madde ve FL 16.133 numaralı aroma verici maddeyi içeren aroma vericilerin
ambalajları veya kapları üzerinde “FL 16.133 numaralı aroma verici maddeyi
içerir. Foto dönüşümünü önlemek için ışıktan koruyun” ibaresi ile “Işıktan
uzak tutun” ibaresi yer alır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Katkı
maddeleri
MADDE 15- (1) Aroma vericilerin üretimi, depolanması ve
kullanımı için gerekli katkı maddeleri ile taşıyıcı ve çözücüler, Türk Gıda
Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği hükümlerine uygun olmak
zorundadır.
Raporlama
MADDE 16- (1) Bu Yönetmelikte kullanımına izin verilen ve
değerlendirmesi devam eden bir aroma verici maddenin kullanıcısı veya
üreticisi, Bakanlığın talebi üzerine, gıdaya eklenen aroma verici maddenin
miktarı hakkında on iki aylık süre içinde Bakanlığı bilgilendirmek
zorundadır. Sağlanan bu bilgiler, güvenilirlik değerlendirmesi için gerekli
olmadığı sürece gizli olarak işleme alınır.
(2) Gerekli durumda, listelerde yer alan bir aroma
vericinin üretim metotlarında veya üretiminde kullanılan başlangıç
materyallerinde risk değerlendirmesinde kullanılanlarda önemli bir
değişiklik olduğunda, bu aroma verici piyasaya arz edilmeden önce
Bakanlıkça değerlendirilebilmesi için bu aroma vericinin üreticisi veya
kullanıcısı değişiklik yapılan üretim metodu veya özelliklerine ilişkin
gerekli belgeleri, Bakanlığa sunar.
(3) Aroma vericilerin ve/veya kaynak
materyallerinin üreticisi veya kullanıcısı, aroma verici maddenin güvenilirlik
değerlendirmelerini etkileyebilecek her türlü yeni bilimsel veya teknik
bilgiye ulaştığında, Bakanlığı derhal bilgilendirir.
İdari yaptırım
MADDE 17- (1) Bu Yönetmeliğe aykırı davrananlar hakkında,
5996 sayılı Kanunun ilgili maddelerine göre idari yaptırım uygulanır.
Avrupa
Birliği mevzuatına uyum
MADDE 18- (1) Bu Yönetmelik; aroma vericiler ve aroma verme
özelliği taşıyan gıda bileşenlerine ilişkin 16/12/2008 tarihli ve (AB)
2008/1334 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü ve 10/11/2003
tarihli ve (AB) 2003/2065 sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konseyi Tüzüğü ile
1/1/2012 tarihli ve (AB) 2012/872 sayılı Komisyon Uygulama Tüzüğü dikkate
alınarak Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 19- (1) 29/12/2011 tarihli ve 28157 üçüncü mükerrer
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Aroma Vericiler ve
Aroma Verme Özelliği Taşıyan Gıda Bileşenleri Yönetmeliği yürürlükten
kaldırılmıştır.
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmelik
kapsamında faaliyet gösteren gıda işletmecileri, 31/12/2026 tarihine kadar
bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlamak zorundadır.
(2) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet
gösteren gıda işletmecileri tarafından 31/12/2026 tarihinden önce piyasaya
arz edilen ürünler ve bu ürünleri içeren gıdalar, raf ömrü sonuna kadar
piyasada bulunabilir.
(3) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce faaliyet
gösteren gıda işletmecileri, bu Yönetmelik hükümlerine uyum sağlayıncaya
kadar, 19 uncu madde ile yürürlükten kaldırılan Yönetmelik hükümlerine
uymak zorundadır.
(4) FL
04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060,
FL 15.119, FL 15.130, FL 15.131 numaralı aroma verici maddeler, 31/12/2026
tarihinden itibaren piyasaya arz edilmez ve gıdaların üretiminde
kullanılmaz. Bu aroma verici maddeler ile bu aroma verici maddelerden
herhangi birini içeren bir gıdanın ithalatına, 31/12/2026 tarihinden
itibaren izin verilmez.
(5) FL 04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL
15.029, FL 15.030, FL 15.060, FL 15.119, FL 15.130, FL 15.131 numaralı
aroma verici maddelerden birini içeren ve 31/12/2026 tarihinden önce
piyasaya arz edilmiş olan gıdalar, raf ömrü süresince piyasada bulunabilir.
(6) 31/12/2026 tarihinden önce üretilmiş olan;
04.029, FL 05.100, FL 05.175, FL 05.222, FL 15.029, FL 15.030, FL 15.060,
FL 15.119, FL 15.130, FL 15.131 numaralı aroma vericilerin depolanmalarını,
satışlarını, standardizasyonlarını, seyreltilmelerini veya çözünmelerini
kolaylaştırmak için gıda katkı maddeleri, enzimler ve taşıyıcılar gibi
diğer gıda bileşenlerinin de dâhil olabileceği karışım halindeki aroma
vericiler, raf ömrü süresince gıdaların üretiminde kullanılabilir.
(7) FL 05.062 ve FL 05.099 numaralı aroma verici
maddeler, 31/12/2026 tarihinden itibaren bu Yönetmeliğin EK-1 Bölüm A,
Tablo 1’inde belirtilen gıda kategorileri haricinde kullanılamaz.
(8) Bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce piyasaya
arz edilen FL 05.062 ve FL 05.099 numaralı aroma verici maddeleri içeren
gıdalar, raf ömrü süresince piyasada bulunabilir.
Yürürlük
MADDE 20- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Tarım ve Orman
Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız.
|