|
Sermaye Piyasası Kurulundan:
ARACI KURUMLAR, PORTFÖY YÖNETİM ŞİRKETLERİ VE
KRİPTO VARLIK
HİZMET SAĞLAYICILAR TARAFINDAN KULLANILACAK UZAKTAN
KİMLİK TESPİTİ YÖNTEMLERİNE VE ELEKTRONİK ORTAMDA
SÖZLEŞME İLİŞKİSİNİN KURULMASINA İLİŞKİN
TEBLİĞ (III-42.1)’DE DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA
DAİR TEBLİĞ (III-42.1.b)
MADDE 1- 8/2/2022 tarihli ve 31744 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Aracı Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık
Hizmet Sağlayıcılar Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti
Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin
Tebliğ (III-42.1)’in 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi
aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bentler
eklenmiştir.
“g) Kişi: Uzaktan kimlik tespiti yapılacak gerçek
kişiyi, gerçek kişi taciri veya tüzel kişiyi temsile yetkili gerçek kişiyi
ya da gerçek kişileri,”
“m) Gerçek faydalanıcı: 10/12/2007 tarihli ve
2007/13012 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Suç
Gelirlerinin Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair
Tedbirler Hakkında Yönetmelikte tanımlanan gerçek faydalanıcıyı,
n) Merkezi Sicil Kayıt Sistemi (MERSİS): 19/12/2012
tarihli ve 2012/4093 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan
Ticaret Sicili Yönetmeliğinde tanımlanan Merkezi Sicil Kayıt Sistemini,
o) Ticaret Sicili Gazetesi: Ticaret Sicili
Yönetmeliğinde tanımlanan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesini,
ö) Tüzel kişi: 13/1/2011 tarihli ve 6102 sayılı
Türk Ticaret Kanununda düzenlenen ticaret siciline kayıtlı ticaret şirketlerini,”
MADDE 2- Aynı Tebliğe 8 inci maddesinden sonra gelmek üzere
aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin uzaktan
kimlik tespiti
MADDE 8/A- (1) Aracı kurumlar, portföy yönetim
şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar, sürekli iş ilişkisinin
tesis edildiği tarihte Türk uyruklu olmayan gerçek kişilerin kimlik
tespitini aşağıdaki esaslar dâhilinde, Uluslararası Sivil Havacılık
Teşkilatının (ICAO) 9303 sayılı standardına uygun, yakın alan iletişimi
özelliği olan pasaport kullanmak suretiyle uzaktan kimlik tespiti yoluyla
yapabilirler:
a) Bu madde kapsamında sadece yakın alan iletişimi
kullanılarak, pasaportun yongasında yer alan kimlik bilgilerinin pasaport
üzerinde yer alan bilgilerle eşleştiği doğrulanır. Bu doğrulamanın,
herhangi bir nedenle yakın alan iletişimi kullanılarak yapılamaması halinde
uzaktan kimlik tespiti yoluyla iş ilişkisi tesis edilemez.
b) 8 inci maddenin beş ila yedinci fıkralarında
kimlik belgesi için öngörülen uygulamalar (Kimlik Paylaşım Sisteminden
doğrulama zorunluluğu hariç olmak üzere), pasaport belgesi hakkında da
uygulanır. Ayrıca uzaktan kimlik tespitinde kullanılan pasaportun
Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının (ICAO) 9303 sayılı standardına
uygunluğu yönünden kontrolü de dahil olmak üzere gerekli işlemler yapılır.
c) Bu madde kapsamında yapılacak uzaktan kimlik
tespitinde kişinin adres bilgisinin alınması ve yerleşim yeri belgesi,
ilgili adına düzenlenmiş elektrik, su, doğalgaz gibi adres temelli abonelik
gerektiren bir hizmete ilişkin olan ve işlem tarihinden önceki üç ay içinde
düzenlenmiş fatura, herhangi bir kamu kurumu tarafından verilen belge veya
ilgili ülkenin kamuya açık veri tabanları üzerinden risk bazlı yaklaşım
çerçevesinde en geç üç ay içerisinde doğrulanması zorunludur. Adres teyidi
yapılmadan para ve kripto varlık transferi ile sermaye piyasası araçlarının
virmanı yapılamaz.
ç) Müşterinin işlem yaptığı elektronik ortamdan
elde edilen teknik veriler (IP/port bilgisi, cihaz kimliği, coğrafi konum,
tarayıcı bilgileri ve benzeri) ile pasaporttaki bilgiler risk temelli
yaklaşım çerçevesinde değerlendirilir. Yapılan değerlendirme neticesinde
şüpheli bir durumun saptanması halinde, uzaktan kimlik tespiti süreci
sonlandırılır.
d) Bu madde kapsamında uzaktan kimlik tespiti, 6
ncı maddedeki hükümlere ilaveten, pasaportla uzaktan kimlik tespiti
konusunda özel olarak eğitim verilmiş personel tarafından görüntülü görüşme
yoluyla gerçekleştirilir. Ancak bu zorunluluk, bu madde kapsamında
yapılacak uzaktan kimlik tespit sürecinde, canlılık testi veya fotoğraf
karşılaştırma amacıyla 14/A maddesinin birinci fıkrasında yer alan şartları
sağlayan yapay zeka temelli uygulamaların kullanılmasına engel teşkil
etmez.
e) Görüntülü görüşme sürecinde kişiyi ve kişi
tarafından sunulan pasaport üzerindeki bilgileri gösteren görüntüler
alınır.
(2) Ticaret siciline kayıtlı tüzel kişilerin
uzaktan kimlik tespitinde, tüzel kişiliği temsile yetkili Türk uyruklu
olmayan gerçek kişinin kimlik tespiti; Suç Gelirlerinin Aklanmasının ve
Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında Yönetmeliğin 7
nci maddesinin birinci fıkrasında temsile yetkili kişiler için aranan
bilgilerin alınması kaydıyla, birinci fıkrada belirtilen esaslara göre
yapılabilir. Bu kapsamda, 9/A maddesinin altıncı fıkrası uyarınca gerekli
tedbirler alınır.
(3) Pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespiti
yapılan gerçek kişiler yüksek risk grubunda izlenir. Bu şekilde edinilen
müşteriler hakkında 7 nci maddenin sekizinci fıkrası ile Suç Gelirlerinin
Aklanmasının ve Terörün Finansmanının Önlenmesine Dair Tedbirler Hakkında
Yönetmeliğin 26/A maddesi dikkate alınır. Müşteri profiline ve iş ilişkisi
tesisindeki amaca uygun olmayan işlemlerin tespiti halinde müşteri hakkında
gerekli tedbirler alınır.
(4) Pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespiti
yapılan kişinin hesabına sadece yurt dışındaki bir bankada kendi adına
açılmış hesabından para transferi gerçekleştirilebilir. Açılan bu hesaptan
para çıkışının da sadece söz konusu kişinin kendi banka hesabına
yapılabilmesi sağlanır. Bu hesaplara ilişkin para transferleri yalnızca
SWIFT (Society for Worldwide Interbank Financial Telecommunication) sistemi
aracılığı ile yapılır. Para transferi için söz konusu sistem üzerinden
üretilen mesajlardaki ayırt edici bilgilerle hesabın açılması için uzaktan
kimlik tespiti kapsamında müşteriden edinilen bilgilerin uyuştuğu kontrol
edilir. Söz konusu transfer ve kontrol işlemleri, müşteri hesabında başka
herhangi bir işlem gerçekleştirilmeden önce tamamlanır.
(5) Pasaport kullanılarak uzaktan kimlik tespiti
yapılması hâlinde, bu maddede belirtilen hususlara ek olarak, bu Tebliğde
öngörülen diğer kontrol ve tedbirler ile Mali Suçları Araştırma Kurulu
Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nin 4/C maddesi hükümlerinden bu maddeye aykırı
olmayanlar uygulanır.
(6) Uzaktan kimlik tespiti yöntemiyle müşteri kabul
edilen kişilere ilişkin bilgiler ile bu kişilerin portföy büyüklükleri ve
yatırım tutarları takvim yılı esas alınarak her üç aylık dönemin son ayında
Mali Suçları Araştırma Kuruluna bildirilir.”
MADDE 3- Aynı Tebliğe 9 uncu maddesinden sonra gelmek üzere
aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Tüzel kişinin uzaktan kimlik tespiti ve temsil
yetkisinin doğrulanmasına ilişkin esaslar
MADDE 9/A- (1) Ticaret siciline kayıtlı tüzel
kişilerin uzaktan kimlik tespitinde, Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel Tebliği
(Sıra No: 19)’nin 4/B maddesinde yer alan ticaret siciline kayıtlı tüzel
kişilerin uzaktan kimlik tespitine ilişkin hükümleri uygulanır.
(2) Tüzel kişi temsilcisinin kimliğinin tespit
edilmesini teminen; kişinin bu Tebliğ uyarınca kimlik tespiti yapılır ve
tüzel kişiyi temsile yetkili olduğu doğrulanır. Tüzel kişiyi müştereken
temsile yetkili birden fazla kişinin bulunması durumunda bu kişilerin
kimlik tespitinin aynı oturumda veya farklı zamanlarda yapılması mümkündür.
(3) Kişinin temsil yetkisi, kişiden alınan
bilgilerin MERSİS ve/veya Ticaret Sicili Gazetesinden edinilen güncel
bilgiler ile eşleştirilmesi suretiyle doğrulanır.
(4) Aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya
kripto varlık hizmet sağlayıcı tarafından ihtiyaç duyulması halinde
personel, kişi tarafından sunulan ve kişinin tüzel kişiyi temsile yetkili
olduğunu gösteren imza sirkülerinin bir örneğini imza sirkülerinin
üzerindeki bilgileri gösteren fotoğraf ve/veya ekran görüntüleri oluşturmak
suretiyle alır. Personel, imza sirkülerinden aldığı imza örneğini, kişinin
kimlik belgesinde ve/veya MERSİS’te bulunan imza örneği ile karşılaştırır.
Ayrıca, imza sirkülerinin noter onaylı olup olmadığını ve doğruluğunu
üzerindeki tarih ve yevmiye numarasını kullanmak suretiyle teyit eder.
(5) Tüzel kişiye ilişkin temsile yetkili kişiden
alınan bilgilerin, MERSİS, Ticaret Sicili Gazetesi ve Gelir İdaresi
Başkanlığının veri tabanından sorgulama yapılmak suretiyle alınan güncel
bilgiler ile eşleştiği teyit edilir.
(6) Tüzel kişinin temsilcisinin kimlik tespiti
sürecinde; tüzel kişinin gerçek faydalanıcısının ortaya çıkarılması için
gerekli tedbirler alınır. Gerçek faydalanıcının belirlenememesi, sunulan
bilgiler arasında uyumsuzluk bulunması veya şüpheli bir durumun tespit
edilmesi hâlinde uzaktan kimlik tespiti süreci sonlandırılır.
(7) Tüzel kişiyi temsile yetkili kişinin aynı aracı
kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcı nezdinde
halihazırda hesabının bulunuyor olması halinde, temsilcisi olduğu tüzel
kişiye ilişkin sürekli iş ilişkisi tesis etmeye yönelik talebini, kullanıma
açık olan internet şubesi veya mobil uygulama üzerinden yapabilir. Bu durumda
tüzel kişinin kimlik tespitine ilişkin süreç, söz konusu uygulamalar
üzerinden oturum açılması suretiyle kişinin kimliğinin doğrulanması
sonrasında kesintisiz şekilde devam eder.”
MADDE 4- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5- Bu Tebliğ hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu
yürütür.
|