|
Ticaret Bakanlığından:
TÜRKİYE
CUMHURİYETİ İLE MALDİVLER CUMHURİYETİ ARASINDA
TERCİHLİ TİCARET ANLAŞMASI ÇERÇEVESİNDEKİ
TİCARETTE EŞYANIN TERCİHLİ MENŞEİNİN
TESPİTİ HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; Türkiye Cumhuriyeti ile
Maldivler Cumhuriyeti arasında 4/11/2024 tarihinde imzalanan, 15/10/2025
tarihli ve 7561 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 18/12/2025
tarihli ve 10693 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Maldivler Cumhuriyeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşmasına
ek “Menşeli Ürünler” Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemleri
Hakkında Protokolün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, Türkiye Cumhuriyeti ile
Maldivler Cumhuriyeti arasında 4/11/2024 tarihinde imzalanan, 15/10/2025
tarihli ve 7561 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 18/12/2025
tarihli ve 10693 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan Türkiye
Cumhuriyeti ile Maldivler Cumhuriyeti Arasında Tercihli Ticaret Anlaşmasına
ek “Menşeli Ürünler” Kavramının Tanımı ve İdari İşbirliği Yöntemleri
Hakkında Protokolün uygulanmasına ilişkin usul ve esasları kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı
Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 448 inci maddesi ile bu
Yönetmeliğin 1 inci maddesinde belirtilen Protokole dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte yer alan;
a) Anlaşma: Türkiye Cumhuriyeti ile Maldivler
Cumhuriyeti arasında imzalanan ve 2 nci maddede belirtilen Tercihli Ticaret
Anlaşmasını,
b) Armonize Sistem: 10/11/1988 tarihli ve 3501
sayılı Kanunla katılmamız uygun bulunan Uyumu Sağlanmış (Armonize) Mal
Tanımı ve Kodlama Sistemi Hakkında Uluslararası Sözleşmede belirtilen
şekilde ve Sözleşmenin ekinde yer alan pozisyonları, alt pozisyonları ve
bunlara ait sayısal kodları, Bölüm, Fasıl ve Alt Pozisyon Notlarını ve
Armonize Sistemin yorumu ile ilgili Genel Kuralları kapsayan Nomanklatürü,
c) Aynı ve birbirleri yerine geçebilen girdi veya
ürün: Aynı tür ve ticari kalitede, aynı teknik ve fiziksel özelliklere
sahip ve birbirinden ayırt edilemeyen girdiyi veya ürünü,
ç) Bakanlık: Ticaret Bakanlığı’nı,
d) Elektronik sistem: EUR.1 Dolaşım Belgesinin
düzenlenmesine yönelik başvurunun yapılması, belgelerin düzenlenmesi,
kontrol edilmesi, onaylanması ve vize işlemlerinin gerçekleştirilmesini
sağlamak üzere Bakanlık ya da Bakanlıkça uygun görülen kişi ve kuruluşlarca
elektronik ortamda verilen hizmet ve bu hizmete dair altyapıyı,
e) Eşya: Hem girdi hem de ürünü,
f) EUR.1 Dolaşım Belgesi: Menşeli ürünlerin Anlaşma
hükümlerinden yararlanabilmesini sağlamak üzere Bakanlıkça yetkilendirilen
kişi veya kuruluşlarca usulüne uygun olarak düzenlenip gümrük idarelerince
vize edilen, örneği Ek III’te yer alan formu,
g) Fabrika çıkış fiyatı;
1) Ürün için Taraf ülkelerden birinde nihai işçilik
veya işlemin gerçekleştirilmesini üstlenen imalatçıya yahut son işçilik
veya işlemin bir imalatçıya alt sözleşme ile devredilmesi halinde alt yükleniciye
işi veren işletmeye fabrika çıkışı itibarıyla ödenen, kullanılan bütün
girdilerin kıymetlerinin dahil edilmesi koşuluyla üretime ilişkin diğer tüm
masrafların eklenmesiyle; elde edilen ürünün ihracatında geri ödenen veya
ödenmesi mümkün olan iç vergilerin tenziliyle bulunan fiyatı,
2) Ödenen gerçek fiyatın ürünün imalatına ilişkin
olarak bir Taraf ülkede ortaya çıkan tüm masrafları yansıtmaması halinde
tüm bu masrafların toplamından, elde edilen ürünün ihraç edilmesi halinde
geri ödenen veya ödenmesi mümkün olan iç vergilerin çıkarılması sonucunda
bulunan fiyatı,
ğ) Fasıllar, pozisyonlar ve alt pozisyonlar: Gümrük
İşbirliği Konseyinin 26 Haziran 2004 tarihli Tavsiye Kararı uyarınca
getirilen değişiklikler dahil “Armonize Sistem’’ olarak belirtilen, Armonize
Mal Tanımı ve Kodlama Sistemini oluşturan Nomanklatürde kullanılan fasıllar
(iki haneli kodlar), pozisyonlar (dört haneli kodlar) ve alt pozisyonları
(altı haneli kodlar),
h) Girdi: Ürünün imalatında kullanılan herhangi bir
madde, hammadde, bileşen, parça,
aksam ve benzerini,
ı) Girdilerin kıymeti;
1) Kullanılan menşeli olmayan girdilerin ithalatı
esnasındaki gümrük kıymeti veya bunun bilinmemesi ve tespit edilememesi
halinde ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede bu girdiler için ödendiği
tespit edilebilen ilk fiyatı,
2) Kullanılan menşeli girdilerin kıymetinin
belirlenmesi gerektiğinde, birinci alt bentte yer alan hükmün gerekli
değişiklikler yapılarak uygulanması suretiyle bulunan fiyatı,
i) Gümrük idareleri: Türkiye için Ticaret
Bakanlığını, Maldivler için Maldivler Gümrük Hizmetleri İdaresini,
j) Gümrük kıymeti: Gümrük Tarifeleri ve Ticaret
Genel Anlaşmasının (GATT) VII nci Maddesinin Uygulanmasına Dair Anlaşma
(DTÖ Gümrük Kıymeti Anlaşması) uyarınca belirlenen kıymeti,
k) İmalat: Montaj dahil her türlü işçilik veya
işlemi,
l) Katma değer: Ürünün fabrika çıkış fiyatından,
bünyesine dahil edilen diğer Taraf ülke menşeli her bir girdinin gümrük
kıymetlerinin veyahut söz konusu girdilerin gümrük kıymetlerinin
bilinmemesi veya tespit edilememesi halinde, ihracatın gerçekleştirildiği
Taraf ülkede bu girdiler için ödendiği tespit edilebilen ilk fiyatın
tenziliyle bulunan değeri,
m) Menşeli girdilerin kıymeti: (ı) bendindeki
tanıma uygun olarak, gerekli değişiklikler yapılarak uygulanan, bu tür
girdinin gümrük kıymetini,
n) Menşe ispat belgesi: EUR.1 Dolaşım Belgesini,
o) Menşeli olmayan girdilerin azami oranı: İmalatın
bu Yönetmeliğe göre ürüne menşe statüsü kazandıran yeterli bir işçilik veya
işlem sayılabilmesi amacıyla ürünün fabrika çıkış fiyatının yüzdeliği ya da
belirli bir fasıl, pozisyon veya alt-pozisyonda yer alan kullanılan menşeli
olmayan girdilerin net ağırlıklarının yüzdeliği olarak ifade edildiği
durumlarda menşeli olmayan girdiler için izin verilen azami oranı,
ö) Sevkiyat: Bir ihracatçıdan bir alıcıya birlikte
gönderilen ya da ihracatçıdan alıcıya sevkinde tek bir sevk evrakı
kapsamında yer alan veya böyle bir evrakın olmaması halinde tek bir fatura
kapsamına giren ürünleri,
p) Sınıflandırma: Ürün veya girdilerin Armonize
Sistemin belirli bir pozisyonu veya alt pozisyonu altında sınıflandırılmasını,
r) Taraf ülkeler: Türkiye Cumhuriyeti ile Maldivler
Cumhuriyetini,
s) Ülke: Bir Taraf ülkenin topraklarını,
karasularını ve iç sularını,
ş) Ürün: Bilahare başka bir imalatta da kullanılması
söz konusu olsa bile, imal edilmiş ürünü,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Menşeli Ürün Kavramının Tanımı ve Şartları
Menşe
kuralı
MADDE 5- (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında aşağıda
belirtilen ürünler, Taraf ülkelerden biri menşeli kabul edilir:
a) 6 ncı maddede belirtilen şekilde, bir Taraf
ülkede tamamen elde edilmiş ürünler.
b) 7 nci maddede belirtilen şekilde, bir Taraf
ülkede yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmuş olmaları kaydıyla, tamamen
elde edilmemiş girdiler ihtiva ederek anılan Taraf ülkede elde edilmiş
ürünler.
Tamamen
elde edilmiş ürünler
MADDE 6- (1) Aşağıda belirtilen ürünlerin Taraf ülkelerden
birinde tamamen elde edilmiş oldukları kabul edilir:
a) Kendi topraklarından veya kendi deniz
yataklarından çıkarılan mineral ürünler ve doğal su.
b) Taraf ülkede yetiştirilmiş veya hasat edilmiş,
suda yetişen bitkiler dahil, bitkiler ve bitkisel ürünler.
c) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı
hayvanlar.
ç) Taraf ülkede yetiştirilmiş canlı hayvanlardan
elde edilen ürünler.
d) Taraf ülkede doğmuş ve yetiştirilmiş canlı
hayvanların kesilmesiyle elde edilen ürünler.
e) Taraf ülkede avcılık veya balıkçılıkla elde
edilen ürünler.
f) Taraf ülkede balıkların, kabukluların,
yumuşakçaların ve suda yaşayan diğer omurgasızların doğduğu veya yumurta,
larva, yeni doğan ya da yavru halden itibaren yetiştirildiği kültür
balıkçılığı veya marikültür ürünleri.
g) Deniz balıkçılığı ürünleri ve herhangi bir
ülkenin karasularının dışında o ülkenin kendi gemileriyle çıkarılan diğer
ürünler.
ğ) Münhasıran (g) bendinde belirtilen ürünlerden, o
ülkenin kendi fabrika gemilerinin güvertesinde elde edilen ürünler.
h) Yalnızca hammaddelerin geri kazanımına uygun
olup Taraf ülkede toplanan kullanılmış maddeler.
ı) Taraf ülkede gerçekleştirilen imalat işlemleri
sonucunda ortaya çıkan atık ve hurdalar.
i) Münhasır işleme haklarına sahip olması kaydıyla,
Taraf ülkenin kendi karasularının dışında bulunan deniz yatağından veya
deniz yatağının altından çıkarılan ürünler.
j) Münhasıran (a) ila (i) bentlerindeki ürünlerden üretilmiş
ürünler.
(2) Birinci fıkranın (g) ve (ğ) bentlerinde geçen
kendi gemileri ve kendi fabrika gemileri ifadeleri sadece;
a) İhracatı veya ithalatı gerçekleştiren Taraf
ülkede kayıtlı,
b) İhracatı veya ithalatı gerçekleştiren Taraf ülke
bayrağı altında seyreden,
c) En az %50’sine ihracatı veya ithalatı
gerçekleştiren Taraf ülke vatandaşları tarafından sahip olunan veya sahipliklerinin
şirketlerde bulunması halinde, şirket merkezi ve ana işyeri ihracatçı ya da
ithalatçı Taraf ülkede bulunan ve en az %50’si ihracatçı ya da ithalatçı
Taraf ülkeye veya bu Taraf ülkelerin kamu tüzel kişilerine veyahut vatandaşlarına
ait olan,
gemiler ve fabrika gemileri için kullanılır.
Yeterli
işçilik veya işlem görmüş ürünler
MADDE 7- (1) 9 uncu maddeye halel gelmeksizin, bir Taraf
ülkede tamamen elde edilmemiş olan ürünler, Ek II’de belirtilen şartları
sağlamaları halinde yeterli işçilik veya işlemden geçmiş kabul edilirler.
(2) Birinci fıkra hükümlerine uygun olarak, bir
Taraf ülkede menşe statüsü kazanmış olan bir ürünün başka bir ürünün
imalatında girdi olarak kullanılması halinde, söz konusu ürünün imalatında
kullanılmış olabilecek menşeli olmayan girdiler hesaba katılmaz.
Tolerans
kuralı
MADDE 8- (1) 7 nci maddede belirtilen duruma rağmen ve bu
maddenin üçüncü ve dördüncü fıkrasına dayanarak, Ek II’de yer alan listede
belirtilen şartlar uyarınca bir ürünün imalatında kullanılmaması gereken
menşeli olmayan girdiler, ancak;
a) Armonize Sistemin 16 ncı faslında yer alan
işlenmiş balıkçılık ürünleri hariç 4 ila 24 üncü fasıllarında yer alan
ürünler ile 2 nci faslında yer alan ürünlerin net ağırlıklarının %15’ini,
b) (a) bendinde belirtilen ürünler haricindeki
diğer tüm ürünler için ürünün fabrika çıkış fiyatının %15’ini,
geçmemesi koşuyla kullanılabilir.
(2) Birinci fıkra hükümleri, Armonize Sistemin 50
ilâ 63 üncü fasıllarında sınıflandırılan ürünlere uygulanmaz. Bu ürünler
için Ek I’de yer alan Not 6’da ve Not 7’de belirtilen tolerans hadleri
uygulanır.
(3) Birinci fıkra hükümleri, menşeli olmayan
girdilerin azami oranına ilişkin olarak Ek II’de yer alan listede
belirtilen kurallarda belirlenmiş olan oranlardan herhangi birisinin
aşılmasına imkân tanımaz.
(4) Birinci ve ikinci fıkralar hükümleri, 6 ncı
madde kapsamında bir Taraf ülkede tamamen elde edilen ürünlere uygulanmaz.
Bununla birlikte, 9 uncu maddeye ve 11 inci maddenin birinci fıkrasına
halel gelmeksizin, birinci, ikinci ve üçüncü fıkralarda belirtilen
tolerans, Ek II’de o ürün için belirtilen kuralın söz konusu ürünün
imalatında kullanılan girdilerin tamamen elde edilmiş olmasını gerektirdiği
hallerde o ürüne uygulanabilir.
Yetersiz
işçilik veya işlem
MADDE 9- (1) 7 nci maddede belirtilen koşulların sağlanıp
sağlanmadığına bakılmaksızın, bu maddenin ikinci fıkra hükümleri saklı
kalmak kaydıyla, aşağıdaki işlemler menşeli ürün statüsü verilmesi için
yetersiz işçilik veya işlem olarak kabul edilir:
a) Nakliyat ve depolama süresince eşyanın iyi
şartlarda muhafazasını sağlamaya yönelik koruyucu işlemler.
b) Ambalaj ayırma ve birleştirme.
c) Yıkama, temizleme, toz, oksit, yağ, boya veya
diğer tabakalardan arındırma.
ç) Dokumaya elverişli maddeleri ütüleme veya
presleme.
d) Basit boyama ve cilalama işlemleri.
e) Pirinci kabuklarından ayırma ve kısmi veya tam
öğütme; tahıl ve pirinci parlatma ve perdahlama.
f) Şeker renklendirme veya tatlandırma veya şeker
topaklarını biçimlendirme işlemleri, kristal şekeri kısmi veya tam öğütme.
g) Meyvelerin, kuruyemişlerin ve sebzelerin
zarlarını soyma, çekirdeklerini ayıklama ve kabuklarını çıkarma.
ğ) Keskinleştirme, basit bileme, basit kesme veya
basit doğrama.
h) Maddelerden setler oluşturma dahil, elekten
geçirme, kalburdan geçirme, sıraya dizme, tasnifleme, kalitesine göre
ayırma, eşleştirme.
ı) Şişelere, teneke kutulara veya mataralara basit doldurma;
torbalara, sandıklara, kutulara basit yerleştirme; karton veya tahta
üzerine koyma ve tüm diğer basit paketleme işlemleri.
i) Ürün veya ambalaj üzerine marka, etiket, logo ve
diğer benzeri ayırt edici işaretleri yapıştırma veya basma işlemleri.
j) Farklı türde olmalarına bakılmaksızın ürünlerin
basit karıştırılması.
k) Şekerin herhangi bir girdiyle karıştırılması.
l) Ürüne basitçe su ekleme veya ürünü seyreltme
veya susuzlaştırma veya denşirme.
m) Tamamlanmış bir eşya oluşturmak üzere eşya
parçalarının basit montajı veya ürünlerin parçalarına ayrılması.
n) Hayvan kesimi.
o) (a) ilâ (n) bentlerinde belirtilen işlemlerden
iki veya daha fazlasının bir arada yapılması.
(2) Belirli bir ürüne uygulanan işçilik veya
işlemin birinci fıkra hükümleri çerçevesinde yetersiz kabul edilip
edilmeyeceğine karar verilirken, ihracatçı taraf ülkede gerçekleştirilen
işlemlerin tümü bir arada mütalaa edilir.
İkili
menşe kümülasyonu
MADDE 10- (1) 5 inci madde hükümlerine halel gelmeksizin,
Anlaşma kapsamında tercihli rejimden yararlanmaya ehil bir nihai ürünün
içerisine dahil edilen diğer taraf ülke menşeli girdiler, nihai ürünün elde
edildiği taraf ülke menşeli kabul edilir. Nihai ürünün elde edildiği
ihracatçı taraf ülkede gerçekleştirilen işçilik veya işlemlerin 9 uncu
maddede belirtilenlerin ötesine geçmiş olması şartıyla, söz konusu
girdilerin yeterli işçilik veya işleme tabi tutulmaları gerekmez.
(2) Birinci fıkra hükümlerine göre, bir taraf
ülkede herhangi bir işçilik veya işleme tabi tutulmayan menşeli ürünler
diğer Taraf ülkeye ihraç edilirken menşeini korur.
Nitelendirme
birimi
MADDE 11- (1) Bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanmasında
nitelendirme birimi, Armonize Sistem Nomanklatürü kullanılmak suretiyle
sınıflandırma yapılırken temel birim olarak kabul edilen belirli bir
üründür. Buna göre;
a) Muhtelif girdilerin montajı veya
gruplandırılmasından oluşan bir ürün, Armonize Sistemde tek bir pozisyonda
sınıflandırıldığında, bu ürünün tümü nitelendirme birimini oluşturur.
b) Bir sevkiyat, Armonize Sistemde aynı pozisyon
içinde sınıflandırılan belli sayıda aynı üründen oluşuyorsa, her bir ürün
bu Yönetmelik hükümlerinin uygulanışı sırasında münferiden
değerlendirilmelidir.
(2) Armonize Sistemin 5 sayılı Genel Yorum Kuralı
çerçevesinde ambalaj, sınıflandırma açısından ürüne dahil ediliyorsa, menşe
tespiti açısından da dahil edilir.
(3) Bir teçhizat, makine, aygıt veya araç parçası
beraberinde teslim edilen, normal olarak bir cihazın bölümü durumundaki ve
fabrika çıkış fiyatına dahil edilmiş bulunan aksesuarlar, yedek parçalar ve
aksam; söz konusu cihaz, makine, alet veya araç içinde mütalaa edilir.
Setler
MADDE 12- (1) Armonize Sistemin 3 sayılı Genel Yorum
Kuralı’nda tanımlandığı şekilde setler, kendisini meydana getiren ürünlerin
tamamı menşeli olduğunda menşeli olarak kabul edilir. Ancak, bir set
menşeli ve menşeli olmayan ürünlerden oluştuğunda, menşeli olmayan
ürünlerin kıymeti, setin fabrika çıkış fiyatının %15'ini aşmıyorsa, set bir
bütün olarak menşeli olarak kabul edilir.
Etkisiz
unsurlar
MADDE 13- (1) Bir ürünün menşeli olup olmadığının
belirlenmesi amacıyla, imalatında kullanılabilecek;
a) Enerji ve yakıt,
b) Tesis ve teçhizat,
c) Makine ve
aletler,
ç) Ürünün nihai bileşimine girmeyen ve girmesi
amaçlanmayan diğer herhangi bir eşyanın,
menşei dikkate alınmaz.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Ülkesel Gereklilikler
Ülkesellik
ilkesi
MADDE 14-
(1) İkinci bölümde yer alan menşe
statüsü kazandırılmasına ilişkin koşullar, taraf ülkelerden birinde
kesintisiz olarak yerine getirilir.
(2) Taraf ülkelerden birinden başka bir ülkeye
ihraç edilmiş olan menşeli eşyanın geri gelmesi halinde; geri gelen eşyanın
ihraç edilen eşya ile aynı olduğu, söz konusu ülkede bulunma veya ihraç
edilme süresi içerisinde iyi koşullarda muhafaza edilmeleri için gerekli
olanların ötesinde herhangi bir işleme tâbi tutulmadığı hususları yetkili
idareleri tatmin edecek şekilde ispat edilemediği takdirde söz konusu
eşyanın menşeli olmadığı kabul edilir.
Değişmezlik
ilkesi
MADDE 15- (1) Anlaşma kapsamında öngörülen tercihli tarife
uygulaması, yalnızca bu Yönetmelikte yer alan koşulları sağlayan ve bir
Taraf ülkede ithal edilmek üzere beyan edilen ürünler için uygulanır. Ancak
bu uygulamadan yararlanılabilmesi için söz konusu ürünlerin, ihracatçı
Taraftan ihraç edilen ürünlerle aynı ürünler olması gerekir. Bu ürünler; iyi
durumda muhafaza edilmelerini sağlamaya yönelik işlemler ile ithalatçı
Tarafın özel iç mevzuat gereklerinin karşılanmasını teminen, serbest
dolaşıma giriş beyanından önce transit veya sevkiyatın bölünmesi
işlemlerinin gerçekleştirildiği üçüncü ülke veya ülkelerde gümrük gözetimi
altında yapılan işaret, etiket, mühür veya herhangi bir belgenin eklenmesi
ya da iliştirilmesi işlemleri dışında, herhangi bir şekilde değiştirilmiş,
dönüştürülmüş veya başka bir işleme tabi tutulmuş olamaz.
(2) Eşyanın veya sevkiyatların, transit işleminin
gerçekleştiği üçüncü ülke veya ülkelerde gümrük gözetimi altında kalmaları
şartıyla depolanmasına izin verilebilir.
(3) Bu Yönetmeliğin beşinci bölümünün hükümleri
saklı kalmak kaydıyla, sevkiyatların, bölünmenin gerçekleştirildiği üçüncü
ülke veya ülkelerde gümrük gözetimi altında kalmaları şartıyla bölünmesine
izin verilebilir.
(4) Tereddüt hâlinde, ithalatçı Taraf, ithalatçıdan
veya temsilcisinden, bu madde hükümlerine uygunluğun tevsik edilmesini
teminen, her zaman uygun görülen tüm belgelerin ibrazını talep edebilir.
Söz konusu uygunluk; özellikle konşimento gibi sözleşmeye dayalı taşıma
belgeleriyle, kapların işaretlenmesi veya numaralandırılmasına dayanan
fiilî veya somut delillerle, transit veya bölünmenin gerçekleştirildiği
ülke veya ülkelerin gümrük idarelerince düzenlenen işlem görmemişlik
belgesi ya da eşyanın transit veya bölünmenin gerçekleştirildiği ülke veya
ülkelerde gümrük gözetimi altında kaldığını gösteren diğer belgelerle veya
eşyanın kendisine ilişkin her türlü delille ispat edilebilir.
Sergiler
MADDE 16- (1) Taraf ülkelerin birinden Taraf ülkeler dışında
başka bir ülkeye sergilenmek üzere gönderilen ve sergi sonrasında diğer bir
Taraf ülkeye ithal edilmek üzere satılan menşeli ürünler gümrük
idarelerinin;
a) İhracatçının bu ürünleri Taraf ülkelerin
birinden serginin düzenlendiği ülkeye naklettiği ve burada sergilediği,
b) Ürünlerin aynı ihracatçı tarafından diğer Taraf
ülkedeki bir kimseye satıldığı veya bu kimsenin tasarrufuna verildiği,
c) Ürünlerin sergi süresi içinde veya sergiden
hemen sonra, sergilenmek üzere gönderildiği durumunu koruyarak sevk
edildiği,
ç) Ürünlerin sergilenmek üzere gönderildikleri
andan itibaren, bu sergide teşhir edilmek dışında başka bir amaçla
kullanılmadığı,
hususlarında tatmin edilmesi kaydıyla, ithallerinde
Anlaşma hükümlerinden yararlanır.
(2) Bu Yönetmeliğin beşinci bölüm hükümlerine uygun
olarak düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi, normal usullere uygun olarak
ithalatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük yetkililerine ibraz edilir. Bu
belge üzerinde serginin adı ve adresi belirtilir. Gümrük idareleri
tarafından, gerektiği takdirde ürünlerin durumu ve sergilenmelerine ilişkin
koşullar hakkında ek kanıtlayıcı belgeler istenebilir.
(3) Birinci fıkra, yabancı ürün satmak üzere
kurulmuş işyeri veya mağazalarda özel amaçla düzenlenmemiş olan, açık
olduğu süre içinde ürünün gümrük denetimi altında kaldığı her türlü
ticaret, sanayi, tarım ve el sanatları sergi, fuar veya benzeri umumi
gösteri veya teşhirlerine uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Geri Ödeme veya Muafiyet
Gümrük
vergilerinde geri ödemenin veya muafiyetin yasaklanması
MADDE 17- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak menşe
ispat belgesi düzenlenen bir Taraf ülke menşeli ürünlerin imalatında
kullanılan menşeli olmayan girdiler, ihracatı gerçekleştiren Taraf ülkede
her ne türde olursa olsun gümrük vergilerinin geri ödenmesine veya
bunlardan muafiyete tabi değildir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen yasak;
a) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkede imalatta
kullanılan girdilere uygulanan gümrük vergisi veya eş etkili vergilerin
kısmen veya tamamen, iadesi veya muaf tutulması veya ödenmemesi yönündeki
her türlü düzenlemeye,
b) Ürünlerin söz konusu girdilerden elde edilip
ihraç edildiği ve dâhilde kullanım için alıkonmadığı hallerde,
c) Birinci fıkrada ve (a) bendinde belirtilen iade,
muafiyet veya geri ödemelerin açıkça veya aynı etkiyi doğuracak şekilde
geçerli olduğu durumlarda,
uygulanır.
(3) Bir menşe ispat belgesi kapsamındaki ürünlerin ihracatçısı,
menşeli olmayan girdiler kullanılarak üretilen ilgili ürünlere geri ödeme
sağlanmadığını ve bu girdilere uygulanabilen tüm gümrük vergileri ile eş
etkili vergilerin fiilen ödendiğini ispat eden tüm geçerli belgeleri gümrük
yetkililerinin talebi üzerine herhangi bir zamanda ibraz etmeye hazır olmak
zorundadır.
(4) Birinci, ikinci ve üçüncü fıkralar hükümleri,
11 inci maddenin ikinci fıkrasında belirtilen ambalajlara, 11 inci maddenin
üçüncü fıkrasında belirtilen aksesuar, yedek parça ve aksama ve 12 nci
maddede belirtilen set halindeki ürünlere, menşeli olmadıkları durumlarda
uygulanır.
(5) Birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralar
hükümleri, yalnızca Anlaşmanın uygulandığı türden girdiler için geçerlidir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Eşyanın Menşeinin İspatı
Menşe
ispat belgesi
MADDE 18- (1) Taraf ülkelerden biri menşeli ürünler, diğer
bir Taraf ülkeye ithal edilmeleri sırasında, bir örneği Ek III’te yer alan
bir EUR.1 Dolaşım Belgesi ibrazı üzerine Anlaşmadan yararlanır.
(2) Birinci fıkra hükümlerine rağmen, bu Yönetmelik
çerçevesinde menşeli ürünler, 28 inci maddede belirtilen durumlarda, EUR.1
Dolaşım Belgesi ibraz edilmesine gerek bulunmaksızın Anlaşmadan yararlanır.
EUR.1
Dolaşım Belgesinin düzenlenmesi ve vize işlemleri
MADDE 19- (1) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, Ek III’te belirlenen
form ve niteliklere uygun olarak ve seri numaraları verilerek Bakanlık veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlarca bastırılır ve ihtiyaca göre
dağıtılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, yalnızca ihracatçı
veya ihracatçının gümrük beyannamesini imzalamakla yetkili kanuni
temsilcisi tarafından örneği Ek III’te yer alan EUR.1 Dolaşım Belgesinin bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olarak belgenin arka sayfasında yazılı
kurallar ve Anlaşma hükümleri doğrultusunda doldurulması suretiyle başvurusu
üzerine düzenlenir. Yetkili olmayan kişiler tarafından yapılan başvurular,
gümrük idaresi ya da Bakanlıkça yetki verilen kuruluşlarca kabul edilmez.
(3) Taraf ülkeler, birinci fıkrada belirtilen menşe
ispat belgelerinin elektronik olarak düzenlenmesine ve/veya elektronik
olarak sunulmasına olanak tanıyan bir sistem kurabilir.
(4) Üçüncü fıkrada belirtilen sistem kurulana
kadar, Taraf ülkeler, ithalat sırasında kendilerine ibraz edilen elektronik
olarak düzenlenmiş dolaşım belgelerini aşağıda yer alan koşullar sağlandığı
takdirde kabul eder:
a) Elektronik olarak düzenlenen dolaşım
belgelerinin Ek III’te yer alan örneğe uygun olması.
b) İhracatı gerçekleştiren Taraf ülkenin gümrük
idarelerinin, elektronik olarak düzenlenen dolaşım belgelerinin gerçekliğinin
doğrulanması için güvenli çevrimiçi internet tabanlı bir sistem sağlaması.
c) Elektronik olarak düzenlenen dolaşım
belgelerinin benzersiz bir seri numarası ve varsa belgelerin tanımlanabileceği
güvenlik özelliklerine sahip olması.
(5) Taraflar, EUR.1 Dolaşım Belgelerinin elektronik
ortamda düzenlenmesinde kullanılan dijital sistemlerin teknik özellikleri
ile belgelerin gerçekliğinin doğrulanmasına ilişkin yöntemler hakkında
birbirlerini bilgilendirir.
(6) Üçüncü ve dördüncü fıkralarda yer verilen
yöntemlerin uygulanması nedeniyle, ihracatçı Tarafça Ek III'te yer alan
örneğe uygun olarak manuel usulde düzenlenmiş EUR.1 Dolaşım Belgeleri
hiçbir surette reddedilemez.
(7) EUR.1 Dolaşım Belgesi düzenlenmesi için
başvuruda bulunan ihracatçı, belgeyi düzenleyecek gümrük idaresi ya da
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşun talep edebileceği, söz konusu ürünün
menşe statüsü ile bu Yönetmeliğin diğer hükümlerinin yerine getirilmiş
olduğunu tevsik eden ilgili bilgi ve belgeleri vermekle yükümlüdür.
(8) Türkiye’de düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi
yalnızca İngilizce dilinde ve gümrük mevzuatına uygun olarak hazırlanır.
(9) EUR.1 Dolaşım Belgesinin doldurulmasında el
yazısı kullanılması halinde;
a) Belge, açık ve okunaklı şekilde matbaa
harfleriyle ve mürekkeple doldurulur. Bu durumda, belge üzerinde silinti ve
değişikliklere izin verilmez.
b) Değişikliklerin, doğru olmayan kayıtların üzeri
çizilerek gerekli düzeltmelerin eklenmesi suretiyle yapılması gerekir. Bu
şekilde yapılan düzeltmelerin belgeyi dolduran kişi tarafından parafe
edilmesi ve gümrük idaresi tarafından tasdik edilmesi icap eder.
c) Ürünlerin tanımı, bu amaçla ayrılmış kutu içine
boş satır bırakılmaksızın yapılmalıdır. Eğer kutunun tamamı dolmaz ise,
tanımın son satırının altına bir yatay çizgi çekilerek, boş alan çapraz bir
çizgi ile kapatılmalıdır.
(10) Belge kapsamına giren her bir eşyaya sıra
numarası verilir ve sıra aralarında boşluk bırakılmaz. Belgenin elle
hazırlandığı durumlarda; son kaydın hemen altına sonradan bir ilave
yapılmasını önlemek üzere yatay bir çizgi çekilerek kullanılmayan yerler
çapraz bir çizgiyle iptal edilir.
(11) Belgede kayıtlı eşya, tanınmalarına olanak
verecek kesinlikte ve ticari deyimleri ile hiçbir tereddüde yer vermeyecek
açıklıkta cins, nevi, nitelik ve miktar olarak ayrıntılı bir biçimde beyan
edilir.
(12) Gümrük idareleri ve Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşlar, EUR.1 Dolaşım Belgesinin kurallara uygun olarak doldurulup
doldurulmadığını kontrol edip belgede kayıtlı eşyanın bu Yönetmelik hükümleri
gereğince menşeli olduğu veya sayıldığı hususunda, ihracata ait diğer
evrakı da inceleyerek kesin bir kanıya vardıktan sonra gerekli işlemleri
tamamlar.
(13) Gümrük idareleri, 12 nci fıkrada belirtilen
kontrolleri yaparken;
a) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin bu Yönetmelik
hükümlerine uygun olup olmadığını incelemek,
b) İhraç konusu eşyanın cins, tür, nitelik ve
miktar itibarıyla EUR.1 Dolaşım Belgesindeki kayıtlara uygun olup
olmadığını tespit etmek,
c) İhraç konusu eşyanın menşeli olup olmadığını
belirlemek,
ç) Eşyaya ait ihraç belgeleri yanında gümrük
mevzuatı uyarınca nakliyeciler tarafından verilen belgeleri incelemek,
d) İhraç konusu eşyayı 7/10/2009 tarihli ve 27369
mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Gümrük Yönetmeliğindeki esaslara
göre muayene etmek,
suretiyle işlem ifa eder.
(14) İhraç belgeleri ve dolaşım belgelerinden
üçüncü ülkelere gönderileceği anlaşılan eşya için EUR.1 Dolaşım Belgesi
onaylanamaz ve vize edilemez.
(15) On üçüncü ve on dördüncü fıkralarda belirtilen
değerlendirme ve incelemelerin olumlu sonuç vermesinin ardından gümrük
idarelerince vize edilmesi uygun görülen EUR.1 Dolaşım Belgelerinin (11)
numaralı “Endorsement” (Vize) alanına gümrük beyannamesinin numarası,
beyanı değerlendirerek belgeyi vize eden gümrük idaresinin adı, gümrük
mührü veya kaşesi ve vize tarihi tatbik edilir. Bu alanın doğru, okunaklı
ve noksansız doldurulması şarttır. Hatalı veya noksan yapılan vize işlemi
belgeyi geçersiz kılar.
(16) EUR.1 Dolaşım Belgesi, Anlaşma ile sağlanan
tercihli ticarette yazılı delil olarak ancak gümrük idaresinin vizesi ile
hüküm ifade edeceğinden, belge düzenleme işlemi vize ile tamamlanmış olur.
Bu bakımdan belgenin vize tarihi, düzenlenme tarihi anlamına gelir.
(17) Düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi, fiili
ihracatın gerçekleştiği veya kesinleştiği anda ihracatçıya verilmek üzere
hazır bulundurulur.
(18) İhracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük
beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni temsilcisince, menşe ispat
belgesinin (12) numaralı “Declaration by the Exporter” (İhracatçı Beyanı)
alanı doldurulur ve imzalanır. İmzalanan belgenin bir kopyası ihracatçı
tarafından mer’i mevzuatta öngörülen belge saklama süreleri saklı kalmak
kaydıyla en az üç yıl saklanır.
EUR.1
Dolaşım Belgesinin sonradan verilmesi
MADDE 20- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi 19 uncu maddenin on
üçüncü fıkrasına rağmen, istisnai olarak;
a) Hatalar, istenmeyerek yapılan ihmaller veya özel
durumlar nedeniyle, ihracat esnasında düzenlenmemiş ise veya,
b) Gümrük idareleri veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşların bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin düzenlenmiş, ancak teknik
nedenlerle ithalatta kabul edilmemiş olduğuna kanaat getirmeleri sağlanırsa
veya,
c) İlgili ürünlerin nihai varış yerinin ihracat
anında bilinmediği; bu varış yerinin, ürünlerin taşınması veya depolanması
sırasında ve sevkiyatların 15 inci maddenin üçüncü fıkrası uyarınca
muhtemel bölünmesini müteakip belirlendiği hallerde,
ait olduğu eşyanın ihracatından sonra
düzenlenebilir.
(2) Birinci fıkranın uygulanması açısından, bizzat
ihracatçı veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya
yetkili kanuni temsilcisi eşyanın cinsi, nevi, niteliği ve miktarını,
ambalaj şeklini, marka ve numaralarını, işaretlerini, ihracat gümrük
idaresinin adını, gümrük beyannamesinin tarih ve sayısını belirterek yazılı
talepte bulunur. Söz konusu eşya için ihracat sırasında EUR.1 Dolaşım
Belgesi verilmediğini veya EUR.1 Dolaşım Belgesinin Maldivler yetkili
makamlarınca teknik nedenlerle kabul edilmediğini sebepleri ile birlikte
yazılı olarak beyan eder. 19 uncu madde hükümlerine uygun olarak EUR.1
Dolaşım Belgesini talep yazısına ekler.
(3) Bu maddede belirtilen şartları yerine getiren
ihracatçının veya onun sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya
yetkili kanuni temsilcisinin talebi, ilgili gümrük idareleri veya
Bakanlıkça yetkilendirilen kuruluşlar tarafından incelenir. Söz konusu
ihraç eşyasına ait gümrük beyannamesi ve ekleri diğer evrak ile varsa bu
işleme dair dosyaların incelenmesi ve kontrolü sonucunda ihracatın
gerçekleştirildiği tarih itibarıyla iki yıl içinde, ihracatçının beyanına
tamamen uygun olduğu anlaşıldığı takdirde EUR.1 Dolaşım Belgesi onaylanır
ve vize edilir.
(4) Bu şekilde düzenlenen EUR.1 Dolaşım Belgesi (7)
numaralı “Remarks” (Gözlemler) alanına belgenin sonradan verildiğini belirtmek
üzere İngilizce “ISSUED RETROSPECTIVELY” meşruhatının düşülmesi zorunludur.
Teknik
nedenlerle EUR.1 Dolaşım Belgesinin reddi
MADDE 21- (1) EUR.1 Dolaşım Belgesi, bu Yönetmelikte
öngörülen şekilde düzenlenmemiş ise teknik nedenlerle reddedilebilir. Aşağıda
belirtilen;
a) EUR.1 Dolaşım Belgesinin ebat veya renk olarak
Ek III’te yer alan örnekten önemli derecede farklı olması, seri numarası
veya referans numarası bulunmaması, İngilizce dilinde basılmaması gibi
öngörülen form dışında bir form kullanılarak düzenlenmesi,
b) EUR.1 Dolaşım Belgesinde (4) numaralı alan gibi
doldurulması zorunlu olan alanlardan birinin doldurulmaması,
c) EUR.1 Dolaşım Belgesinin (11) numaralı alanında
mühür ya da kaşe bulunmaması veya belgenin yetkili olmayan bir makam
tarafından vize edilmiş olması,
ç) EUR.1 Dolaşım Belgesi vize edilirken kullanılan
mühür ya da kaşenin 30 uncu madde hükümleri uyarınca örneği gönderilmemiş
olan yeni bir mühür ya da kaşe olması,
d) EUR.1 Dolaşım Belgesinin (2) ve (4) numaralı alanlarına
taraf ülkeler dışında bir ülkenin yazılması,
gibi teknik nedenlerle kabul edilmeyen EUR.1
Dolaşım Belgeleri sonradan düzenlenebilir.
(2) Teknik nedenlerle reddedilen EUR.1 Dolaşım
Belgesi üzerine İngilizce “CERTIFICATE REJECTED BY THE CUSTOMS” meşruhatı
düşülür ve hangi nedenlerle kabul edilmediği de belirtilerek sonradan
düzenlenen yeni bir EUR.1 Dolaşım Belgesi alması için ithalatçıya iade
edilir. Ancak, gümrük idareleri gümrük işlemlerinin tamamlanmasından sonra
kontrol amacıyla veya hile yapıldığından şüphe edilmesi halinde reddedilen
EUR.1 Dolaşım Belgesinin bir kopyasını saklayabilir.
(3) Türkiye’ye yönelik ithalatlarda ibraz edilen
EUR.1 Dolaşım Belgelerinin teknik nedenlerle reddedilmesi durumunda, eşyaya
Anlaşma kapsamında tercihli rejim uygulanmaz ve kanuni vergi nispetleri
üzerinden tahakkuk yapılarak vergiler tahsil edilir. Bu durumda, 27/10/1999
tarihli ve 4458 sayılı Gümrük Kanununun 234 üncü maddesinin birinci
fıkrasının (a) bendi uygulanmaz.
EUR.1
Dolaşım Belgesinin ikinci nüsha düzenlenmesi
MADDE 22-
(1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesinin
çalınması, kaybolması veya hasar görmesi halinde ihracatçı veya onun
sorumluluğu altında gümrük beyannamesini imzalamaya yetkili kanuni
temsilcisi, ilk belgeyi düzenleyen gümrük idaresine veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşa elindeki ihracat belgelerine dayanarak ikinci bir
nüsha tanzim edilmesi talebiyle müracaat edebilir.
(2) Gümrük idaresi veya Bakanlıkça yetkilendirilen
kuruluşlar, ihraç işlemi yapılmış olan eşyaya ait asıl menşe ispat
belgesine ilişkin bilgilerle birinci fıkrada belirtilen beyanı
karşılaştırıp ikinci nüsha belge düzenlenmesi talebine ilişkin yapılan
beyanın doğruluğunu saptadıktan sonra, başvuru onaylanır ve gümrük
idaresince vize işlemi gerçekleştirilir.
(3) Bu şekilde düzenlenen ikinci nüsha EUR.1
Dolaşım Belgesinin (7) numaralı “Remarks” (Gözlemler) alanına İngilizce
“DUPLICATE” meşruhatı düşülür ve ilk belgenin seri numarası yazılır.
(4) İkinci nüsha belge, ilk menşe ispat belgesinin
vize tarihinden itibaren hüküm ifade eder. Gümrük idareleri, ikinci nüsha
menşe ispat belgelerini vize ederken (11) numaralı alana ilk menşe ispat
belgesinin vize tarihini yazarlar.
Menşe
ispat belgesinin geçerliliği
MADDE 23- (1) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, ihracatçı taraf
ülkede düzenlenme tarihinden itibaren on iki ay süreyle geçerli olur ve bu
süre zarfında ithalatçı taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilmelidir.
(2) Birinci fıkrada belirtilen geçerlilik
tarihinden sonra ithalatçı taraf ülkenin gümrük idarelerine ibraz edilen
EUR.1 Dolaşım Belgeleri, bu belgelerin belirlenen son tarihe kadar ibraz
edilememesinin istisnai durumlardan kaynaklanması halinde, tercihli muamele
uygulanmak üzere kabul edilebilir.
(3) Diğer geç ibraz hallerinde; ithalatçı taraf
ülkenin gümrük idareleri, ürünlerin belirtilen son tarihten önce gümrüğe
sunulmuş olması kaydıyla menşe ispat belgelerini kabul edebilir.
(4) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin ibraz süresinden
sonra tercihli muameleden yararlanması ancak bu belgelerin düzenlendiği
veya hazırlandığı tarihten itibaren 2 yıl içerisinde gümrük idaresine ibraz
edilmesi halinde mümkündür.
(5) İkinci fıkranın uygulanmasına, ithalatın
gerçekleştirildiği gümrük müdürlüğünün bağlı bulunduğu gümrük ve dış
ticaret bölge müdürlüğünün uygun görüşü çerçevesinde izin verilir.
Serbest bölgeler
MADDE 24- (1) Taraf ülke gümrük idareleri, nakliyeleri
esnasında kendi ülkesi içinde bulunan bir serbest bölgeyi kullanan ve bir
menşe ispat belgesi kapsamında ticarete konu olan eşyanın başka eşyayla
değiştirilmemesinin veya hasara uğramasını önleyici normal işlemler
dışındaki herhangi bir işleme tâbi tutulmamasının temini konusundaki her
türlü tedbiri alır.
(2) Birinci fıkra hükümlerine istisna olarak, Taraf
ülkelerden biri menşeli herhangi bir ürün, bir menşe ispat belgesi
kapsamında bir serbest bölgeye ithal edilir ve bir işçilik veya işlemden
geçirildiği takdirde, tatbik edilmiş olan işçilik veya işlemin bu
Yönetmelik hükümlerine uygun olması koşuluyla, ihracatçının talebi üzerine
yeni bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, ilgili gümrük idaresi veya Bakanlıkça
yetkilendirilen kuruluşlar tarafından düzenlenir.
İthalatta
aranan şartlar
MADDE 25- (1) EUR.1 Dolaşım Belgeleri, ithalatçı Tarafın
yürürlükte bulunan ulusal mevzuat hükümleri uyarınca, söz konusu Tarafın
gümrük idarelerine ibraz edilir.
Parçalar halinde
ithalat
MADDE 26-
(1) İthalatçının talebi üzerine ve
Bakanlıkça belirlenen şartlara tâbi olarak, Armonize Sistemin 2(a) sayılı
Genel Yorum Kuralı anlamındaki birleştirilmemiş veya monte edilmemiş halde
olan ve Armonize Sistemin XVI ncı ve XVII nci Bölümlerinde veya 7308 ve
9406 tarife pozisyonlarında yer alan ürünlerin, parçalar halinde ithal
edilmesi halinde, bu tür ürünler için tek bir EUR.1 Dolaşım Belgesi, ilk
parçanın ithalatı esnasında gümrük idaresine verilir.
Menşe
ispat belgesinden muafiyet
MADDE 27-
(1) Maldivler’den Türkiye’ye
gerçek kişilerden gerçek kişilere küçük paketler halinde gönderilen veya
Maldivler’den Türkiye’ye seyahat eden yolcunun zati eşyasını oluşturan
ürünler; ticari amaçlarla ithal edilmemişlerse ve bu Yönetmeliğin gerekliliklerini
yerine getirdiği beyan edilmişse ve böyle bir beyanın doğruluğuna ilişkin
bir şüphe doğmamışsa, bir EUR.1 Dolaşım Belgesi ibrazına gerek olmaksızın
menşeli kabul edilir.
(2) Gerçekleştirilen ithalat işlemi;
a) Arızî olarak yapılması,
b) Yalnızca alıcıların veya yolcuların veya
bunların ailesinin kişisel kullanımına yönelik ürünlerden oluşması,
c) Ürünlerin cinsinden ve miktarından ticari amaç
güdülmediğinin aşikâr olması,
durumlarından tümünü karşılaması halinde, ticari
amaçlı ithalat olarak kabul edilmez.
(3) Ürünlerin toplam kıymetinin, küçük paketler
için 500 Avro’yu; yolcunun zati eşyasını oluşturan ürünler için ise 1200
Avro’yu aşmaması gerekir.
Farklılıklar
ve biçimsel hatalar
MADDE 28-
(1) EUR.1 Dolaşım Belgesi
üzerindeki ibareler ile ürünlerin ithalat işlemlerini yerine getirmek
amacıyla gümrük idarelerine ibraz edilen belgeler üzerindeki ibareler
arasında önemsiz farklılıklar bulunduğunun fark edilmesi, bu belgenin
gümrüğe sunulan ürünlere karşılık geldiğinin kesin olarak ortaya konması
kaydıyla, menşe ispat belgesini kendiliğinden hükümsüz kılmaz.
(2) Bir EUR.1 Dolaşım Belgesi üzerindeki yazım
hatası gibi bariz biçimsel hatalar, söz konusu belge üzerindeki ibarelerin
doğruluğu hususunda şüpheye yol açmadığı müddetçe, bahse konu belgenin
reddedilmesini gerektirmez.
ALTINCI BÖLÜM
İş Birliği İlkeleri ve Belgeye Dayalı Kanıtlar
Belgeye dayalı kanıtlar, menşe ispat belgeleri ile
tevsik edici belgelerin muhafazası
MADDE 29-
(1) EUR.1 Dolaşım Belgesi
düzenlenmesi için başvuruda bulunan ihracatçı, eşyanın menşe statüsünü
destekleyen tüm belgeleri ve bu EUR.1 Dolaşım Belgesinin elektronik veya
fiziki nüshalarını düzenlendiği tarihten itibaren en az üç yıl muhafaza
eder.
(2) Birinci fıkrada belirtilen, bir EUR.1 Dolaşım
Belgesi kapsamındaki ürünlerin Taraf ülke menşeli olduğunu ve bu
Yönetmeliğin diğer koşullarını yerine getirdiğini ispatlamak amacıyla
kullanılacak belgeler, menşe ispat belgesine ilaveten;
a) İhracatçı veya tedarikçi tarafından, söz konusu
eşyanın elde edilmesi için gerçekleştirilen işlemleri belgeleyici
nitelikte; örneğin hesaplarında veya iç muhasebesinde yer alan doğrudan
deliller.
b) Taraf ülkelerden birinde düzenlenmiş veya
hazırlanmış, imalatta kullanılan girdilerin menşe statüsünü tevsik eden, iç
mevzuat uyarınca kullanılan belgeler.
c) Bir Taraf ülkede düzenlenmiş veya hazırlanmış,
bir Taraf ülkede girdiler üzerinde yapılan işçilik veya işlemi tevsik eden
belgeler.
ç) Kullanılan maddelerin menşe statüsünü tevsik
etmek üzere, Taraf ülkelerden birinde bu Yönetmelik hükümleri uyarınca, bu
Yönetmelikte yer alan kurallarla aynı menşe kurallarına göre düzenlenmiş
veya hazırlanmış EUR.1 Dolaşım Belgeleri.
(3) İthalatçı ülkenin gümrük idareleri, kendilerine
ibraz edilen EUR.1 Dolaşım Belgelerini en az üç yıl muhafaza etmek mecburiyetindedir.
YEDİNCİ BÖLÜM
Gümrük İdareleri Arasında Karşılıklı İdari İş
Birliği
Mühür ve
adreslerin iletilmesi
MADDE 30-
(1) Tarafların gümrük idareleri,
EUR.1 Dolaşım Belgelerinin düzenlenmesi amacıyla gümrük idarelerinde
kullanılan mühürlerin örnek baskılarını, bu belgelerin sonradan
kontrolünden sorumlu gümrük idarelerinin isim ve adresleriyle beraber,
birbirlerine iletir.
İdari iş
birliği
MADDE 31- (1) Bu Yönetmeliğin doğru bir şekilde
uygulanmasını teminen, Taraflar, yetkili gümrük idareleri aracılığıyla,
EUR.1 Dolaşım Belgesinin gerçekliğinin belgede yer alan bilgilerin
doğruluğunun kontrolü hususunda birbirlerine yardımcı olur.
Sonradan
kontrol talebi
MADDE 32-
(1) İthalatçı ülke gümrük
idareleri EUR.1 Dolaşım Belgelerinin gerçekliği veya eşyanın gerçek
menşeine ilişkin bilgilerin doğruluğu hakkında makul bir şüphenin doğduğu
herhangi bir zamanda veya sondaj usulü ile yapacağı kontrol sonucunda menşe
ispat belgesini veya bir kopyasını, gerektiğinde araştırmanın gerekçelerini
de belirterek, sonradan kontrol talebi ile ihracatçı ülke gümrük idaresine
geri gönderirler.
(2) Birinci fıkra hükümlerini yerine getirmek
amacıyla; ithalatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım Belgesini ve eğer
ibraz edilmişse faturayı yahut bu belgelerin birer kopyasını, gerektiğinde
sonradan kontrol talebinin gerekçelerini de belirterek ihracatçı taraf
ülkenin gümrük idaresine geri gönderir. EUR.1 Dolaşım Belgesinde yer alan
bilgilerin doğru olmadığı kanaatini uyandıran elde edilmiş tüm belge ve
bilgiler sonradan kontrol talebini desteklemek üzere gönderilir.
Sonradan
kontrol işlemleri
MADDE 33-
(1) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin
kontrol talebi, belgenin ihracatçı ülke yetkili makamlarına gönderilmesi
suretiyle yapılır.
(2) EUR.1 Dolaşım Belgelerinin kontrol talebi;
menşe ispat belgesinde yer alan (13) numaralı alanın, kontrol talebinde
bulunan ithalatçı gümrük idaresinin adı ve açık posta adresi, yazı makinesi
veya mürekkepli kalemle ve matbaa harfleri ile yazılarak doldurulması
suretiyle yapılır.
(3) Kontrol talebinde bulunulan yer ve tarih
belirtilip imzalanır ve mühür ile işlemi gerçekleştiren görevliye ait kaşe
uygulanmak suretiyle onaylanır.
Sonradan
kontrol talebinin incelenmesi
MADDE 34-
(1) Kontrol işlemi, ihracatçı
taraf ülkenin gümrük idareleri tarafından yerine getirilir. Bu amaçla,
ihracatçı taraf ülkenin gümrük idareleri, her türlü delili talep etme ve
ihracatçının hesaplarını denetleme veya gerekli gördükleri diğer
kontrolleri yapabilme yetkisine sahiptir.
(2) İhracatçı ülke gümrük idareleri, EUR.1 Dolaşım
Belgelerinin kontrol sonucunu (14) numaralı alanı aşağıdaki şekilde
doldurmak suretiyle belirtir:
a) Birinci veya ikinci maddelerden uygun olanın
önüne (x) işareti konur.
b) Kontrolü yapan gümrük idaresinin adı ve kontrol
tarihi yazılır.
c) İmzalanır ve okunabilir mühür ile işlemi
gerçekleştiren görevliye ait kaşe uygulanmak suretiyle onaylanır.
Sonradan
kontrol sonuçları
MADDE 35-
(1) Sonradan kontrol talebinde
bulunan ithalatçı ülke gümrük idaresi, kontrol sonucundan en kısa zamanda haberdar
edilir.
(2) Kontrol sonuçlarında, belgelerin gerçek olup
olmadığı, söz konusu ürünlerin taraf ülkelerden biri menşeli olarak kabul
edilip edilemeyeceği ve bu Yönetmeliğin diğer hükümlerine uygun olup
olmadığı hususları açıkça belirtilir.
(3) Makul bir şüphe üzerine gönderilen sonradan
kontrol talepleri için, ihracatçı ülke gümrük idaresinden, kontrol
talebinin sonucuna ilişkin olarak talebin gönderildiği tarihten itibaren on
iki ay içerisinde bir yanıt alınamaz veya alınan yanıt, kontrolü talep edilen
belgelerin gerçekliğinin veya ilgili ürünlerin gerçek menşeinin tespitine
imkân verecek ölçüde yeterli bilgi içermezse; talepte bulunan gümrük
idaresi, istisnai durumlar haricinde, tercihli muamele tanınmasını
reddeder.
(4) İthalatçı ülke gümrük idaresine ibraz edilen
EUR.1 Dolaşım Belgesinin sonradan kontrol işlemine tâbi tutulması halinde,
söz konusu belge kapsamı eşyanın kanuni vergisi ile tercihli vergisi
arasındaki fark kadar nakit veya teminat mektubu alınarak, eşyanın gümrük
işlemleri tamamlanır. İthalatçı ülke gümrük idaresi eşyayı, ithalat
yasağına veya kısıtlamasına tâbi tutulmaması ve bir sahtecilik şüphesi
bulunmaması kaydıyla, gerekli görülen her türlü idari tedbire tâbi olmak
üzere ithalatçıya teslim edebilir. Sonradan kontrol amacıyla gönderilen
menşe ispat belgelerinin, ihracatçı ülke yetkili makamınca doğruluğunun
teyidi yapılarak geri gönderilmesinden sonra teminata bağlanan gümrük
vergileri iade edilir.
Cezalar
MADDE 36-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerine
aykırı fiiller hakkında 4458 sayılı Kanun, 21/3/2007 tarihli ve 5607 sayılı
Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu ve ilgili diğer mevzuat hükümleri uygulanır.
SEKİZİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Sevkiyat
halindeki veya antrepodaki eşyaya ilişkin geçiş hükümleri
MADDE 37- (1) Bu Yönetmelik hükümlerine uygun olan ve
Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihte ihracatçı taraf ülkeden ithalatçı
taraf ülkeye sevk halinde olan ya da ithalatçı taraf ülkedeki antrepolarda
veya serbest bölgelerde geçici depolanan eşyaya, ithalatçı taraf ülkenin
gümrük idaresine Anlaşmanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on iki ay
içerisinde, eşyanın 15 inci madde hükümleri çerçevesinde doğrudan
nakledilmiş olduğunu gösteren belgelerle beraber ihracatçı ülkenin gümrük
idaresince sonradan verilmiş bir EUR.1 Dolaşım Belgesi sunulması kaydıyla,
Anlaşma hükümleri tatbik edilebilir.
Diğer
hususlar
MADDE 38-
(1) Bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde 4458 sayılı Kanun ile Gümrük Yönetmeliğinin ilgili
hükümleri uygulanır.
Yürürlük
MADDE 39-
(1) Bu Yönetmelik 1/8/2026
tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 40-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Ticaret Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|