|
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığından:
MİMARLIK VE
MÜHENDİSLİK PROJELERİNİN DİJİTAL OLARAK
HAZIRLANMASI HAKKINDA YÖNETMELİK
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç
Hükümleri
Amaç ve
kapsam
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı; 3/5/1985
tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanununa tabi olarak yapı ruhsatı almak için
ilgili idarelere yapılacak müracaatlarda teslim edilmesi gereken mimari
proje, statik proje, elektrik ve tesisat projeleri, resim ve hesaplarının dijital
ortamda hazırlanmasına ilişkin usul ve esasları düzenlemektir.
(2) Bu Yönetmelik; bodrum katı dışında en çok iki
katlı ve toplam yapı inşaat alanı 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar
ile entegre tesis niteliğinde olmayan tarım ve
hayvancılık amaçlı yapı ve tesisler hariç olmak üzere; uygulama imar planı
bulunan alanlarda yeni yapılacak binaları kapsar.
Dayanak
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, 3/5/1985
tarihli ve 3194 sayılı İmar Kanunu ile 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı
Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 107 nci
maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (ç) bentleri ile 508 inci
maddesine dayanılarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) 2B: İki boyutu,
b) 3B: Üç boyutu,
c) Bakanlık: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği
Bakanlığını,
ç) BIM: Yapı bilgi modellemesini,
d) BIM nesnesi: IFC şemasında tanımlı bir varlığın
model içerisinde geometrik ve alfanümerik
bilgilerle temsil edilen somut örneğini,
e) CAD: Bilgisayar destekli tasarımı,
f) Dosya: Yapı ruhsatı eki proje çizimi, model,
hesap, rapor ve doküman gibi dijital ortamdaki materyalin tamamını,
g) Gelişim seviyesi: Model elemanının geometrik ve alfanümerik bilgi içeriği olarak geliştirilme
seviyesini,
ğ) IFC (Endüstri Temel Sınıfları): TS EN ISO
16739-1 standardında tanımlanan BIM tabanlı açık veri paylaşımı için
kullanılan veri şemasını,
h) İlgili idare: Yapı ruhsatı vermeye yetkili
idareleri,
ı) PDF/A: Belgelerin arşivlenmesi için farklı
cihazlarda, işletim sistemlerinde ve yazılımlarda biçim bozulmadan
görüntülenmesini sağlayan vektör tabanlı dosya formatını,
i) Özellik seti: IFC şemasında yer alan ve belirli
özellikler altında gruplandırılarak isimlendirilmiş özellikler kümesini,
j) Öznitelik: IFC şemasında yer alan bir varlığın temel
özellikleri veya niteliklerini,
k) Özellik: IFC şemasında yer alan ve bir nesnenin
tanımlanması ve ayırt edilmesi için kullanılan tanımlayıcı bilgiyi,
l) Varlık: IFC şemasında yer alan ortak özelliklere
sahip yapı elemanlarını, referans elemanlarını, mahalleri, mekanları ve kavramları temsil etmek için kullanılan
bilgi sınıflarını,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Genel Esaslar
Proje
gerekleri
MADDE 4- (1) Yapı ruhsatı başvurularında ilgili idaresine
teslim edilmek üzere dijital ortamda hazırlanan dosyaların, ilgili
standartlara ve bu Yönetmelikte belirlenen hükümlere uygun şekilde
düzenlenmesi zorunludur.
(2) Proje müellifi tarafından hazırlanan 2B proje çizim dosyaları, ilgili idaresine PDF/A
formatında teslim edilir.
(3) Proje çizim ve modelleri dışındaki dijital
ortamdaki dokümanlar ilgili standardına göre hazırlanmış PDF/A formatında
düzenlenir.
(4) 3B
sayısal yapı modelleri TS EN ISO 19650-1 “Bina bilgi modellemesi (BIM)
dâhil olmak üzere, binalar ve inşaat mühendisliği yapıları ile ilgili
bilgilerin düzenlenmesi ve sayısallaştırılması - Bina bilgi modellemesi ile
bilgi yönetimi - Bölüm 1: Kavramlar ve ilkeler” ve TS EN ISO 19650-2 “Yapı
bilgi modellemesi (BIM) de dâhil olmak üzere, bina ve inşaat mühendisliği
alanına giren diğer yapılar hakkındaki bilgilerin düzenlenmesi ve
sayısallaştırılması - Yapı bilgi modellemesi kullanılarak bilgi yönetimi -
Bölüm 2: Varlıkların teslim safhası” standartlarına göre BIM tabanlı olarak
oluşturulur.
(5) BIM modeli TS EN ISO 16739-1 “İnşaat ve tesis
yönetimi endüstrilerinde veri paylaşımı için Endüstri Temel Sınıfları
(IFC)- Bölüm 1: Veri şeması” standardında tanımlanan IFC formatında teslim
edilir.
Standart,
şartname ve kılavuzların kullanımı
MADDE 5- (1) Bu Yönetmelikte tanımlanmamış olan ve açıklık
gereken hususlar hakkında, Türk Standartları, bu standartların olmaması
hâlinde ise Avrupa Standartları esas alınır. Türk veya Avrupa
Standartlarında düzenlenmeyen hususlarda, uluslararası geçerliliği kabul
edilen dokümanlar da kullanılabilir.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Proje Düzenleme Esasları
Projelerin
dijital olarak isimlendirilmesi
MADDE 6- (1) Dijital ortamda hazırlanan projeler için EK-1’e
uygun olarak proje kodu oluşturulur.
(2) Dosyaların isimlendirilmesinde kullanılan proje
ismi bilgi alanı, birinci fıkrada verilen esaslara göre oluşturulur. Diğer
kodlar dosyaların özelliğine göre EK-2’de verilen esaslara göre düzenlenir.
2B projelerde CAD çizim dosyalarının hazırlanması
MADDE 7- (1) CAD çizim dosyaları hazırlanırken, katman ve
sembol isimleri, ölçü, yazı, sembol gösterimi ve çizgi tipleri için EK-4’te
verilen esaslar ve standartlar kullanılır.
(2) CAD çizimlerinde mahallerin
numaralandırılmasında EK-3’e uygun olarak kat, mahal bölümü/fonksiyonu ve
mahal sıra numarası belirtilir. Mahallerin isimlendirilmesi de EK-3’e uygun
olarak yapılır.
2B pafta yapısı ve boyutlandırma
MADDE 8- (1) Dijital ve basılı çizimlerin pafta yapısı ve
boyutlandırılmasında A4 sayfa boyutu ve katları
kullanılır. Paftaların, TS EN ISO 216 “Yazı kağıdı
ve basılı malzemenin bazı sınıfları-Tıraşlanmış boyutlar-A ve b serisi
makine yönünün gösterilmesi” ve TS 5734 ISO 9961 “Teknik resimler için
çizim gereçleri- Doğal aydınger kâğıdı” standartlarına uygun olarak
düzenlenmesi esastır.
(2) Her bir CAD çizim ve doküman için ayrı bir
dijital dosya oluşturulması esastır. Dijital proje paftaları yan yana
yerleştirilmiş çoklu pafta düzenleri gibi aynı dosya içerisinde
birleştirilmiş çizim şeklinde tertip edilmez. Her proje paftası,
isimlendirilmesiyle uyumlu olacak şekilde ilgili çizim, bilgi ile birlikte
varsa detay ve hesap tablolarını içerecek şekilde düzenlenir.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
BIM Modeli Teslim Esasları
BIM
modelinin hazırlanması
MADDE 9- (1) Projeler, projenin gerektirdiği disiplinler
tarafından ayrı ayrı BIM tabanlı olarak EK-5, EK-6
ve EK-7’de verilen teknik kurallara uygun olarak hazırlanır ve IFC
formatında teslim edilir. Ayrıca, BIM modelinden CAD çizim dosyaları da
üretilerek PDF/A formatında teslim edilir. CAD çizim dosyaları, BIM
modelinden üretilir. BIM modeli ile CAD çizim dosyası PDF/A nüshasının
birbiriyle uyumlu olması zorunludur.
(2) Tüm ölçüler Uluslararası Birimler Sistemi (SI)
kullanılarak ifade edilir.
Proje,
model ve mahallerin isimlendirilmesi
MADDE 10-
(1) BIM modelinin
isimlendirmesinde 6 ncı madde hükümleri uygulanır.
(2) BIM modelinde yer alan mahallerin
isimlendirmesinde EK-5’te verilen esaslar uygulanır.
Varlıkların
isimlendirilmesi
MADDE 11-
(1) BIM modelinde yer alan
varlıkların isimlendirmesi disiplin, kategori, açıklama bilgilerini içeren
üç bilgi alanından oluşur.
(2) Disiplin ve kategori bilgi alanında yer alacak
listeler sırasıyla EK-2’de ve EK-5’te verilmiştir. Açıklama alanı kısmına
alt kategori, fonksiyon, ölçü, malzeme ve mahal numarası ile mahal ismi
girilebilir. Açıklama alanında yer alacak bilgiler boşluk bırakılmaksızın
orta tire sembolü “-” kullanılarak ayrılır.
(3) Disiplin ve alt disiplin isimlendirmeleri
EK-2’ye uygun olarak yapılır. İlgili idare tarafından bu listeye ek olarak
farklı alt disiplin tanımlamaları yapılabilir. Bu durumda, ilgili idaresi
tarafından belirlenen alt disiplin, dört karakterle kısaltılarak
isimlendirilir ve EK-2’de verilen alt disiplin isimleriyle çakışmayacak bir
kısaltma belirlenir.
IFC
sınıfları ile öznitelik ve özellik tanımları
MADDE 12-
(1) BIM modelinde her bir varlık,
EK-5’te verilen zorunlu ve isteğe bağlı IFC sınıfları altında tanımlanır.
(2) Zorunlu IFC sınıflarına ait zorunlu ve isteğe
bağlı öznitelikler ve özellikler EK-6’da verilmiştir. İsteğe bağlı IFC
sınıflarında temsil edilecek elemanların öznitelikleri ve özellikleri
ilgili idaresince belirlenebilir.
Proje
öznitelik ve özellik tanımları
MADDE 13-
(1) BIM modelinde EK-7’de verilen
zorunlu proje öznitelikleri ve özellikleri yer alır. İlgili idaresince
talep edilmesi halinde, isteğe bağlı özniteliklere ve özelliklere yer
verilir.
Model
gelişim seviyesi
MADDE 14-
(1) BIM modeli, EK-8’de verilen
model gelişim seviyesine göre düzenlenir.
Model
kalite kontrol formları
MADDE 15-
(1) Teslim edilen BIM modeli için,
modelin bütünlüğünü ve bu Yönetmeliğe uygunluğunu gösterecek şekilde
EK-9’da verilen model kalite kontrol formları düzenlenir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son Hükümler
Geçiş
hükümleri
GEÇİCİ
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin;
a) 4 üncü maddesinin ikinci ve üçüncü fıkraları;
nüfusu 2.000.000’u geçen illerin nüfusu
600.000’den fazla olan belediyelerinde yapılacak toplam yapı inşaat alanı
5.000 metrekareyi geçen binalar haricindekiler için 1/3/2029
tarihine kadar uygulanmaz.
b) 4 üncü maddenin beşinci fıkrası;
1) Nüfusu 2.000.000’u
geçen illerin nüfusu 600.000’den fazla olan belediyelerinde yapılacak
toplam yapı inşaat alanı 10.000 metrekareyi geçen binalar için 1/9/2029 tarihine kadar,
2) Nüfusu 2.000.000’u
geçen illerin nüfusu 400.000’den fazla olan belediyelerinde yapılacak
toplam yapı inşaat alanı 10.000 metrekareyi geçen binalar için 1/9/2030 tarihine kadar,
3) Nüfusu 1.000.000’u
geçen illerin nüfusu 300.000’den fazla olan belediyelerinde yapılacak
toplam yapı inşaat alanı 10.000 metrekareyi geçen binalar için 1/9/2031 tarihine kadar,
4) (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerde
sayılmayan binalar için 1/9/2032 tarihine kadar,
uygulanmaz. Bu bent hükümleri uygulamaya konulduktan sonra,
bu bende tabi yapılar için 4 üncü maddenin ikinci ve üçüncü fıkraları
uygulanmaz.
(2) Bu Yönetmelik, konut ve ticaret+konut karma
kullanımlı binalar dışındaki binalar için 1/9/2033
tarihine kadar uygulanmaz.
Mevcut
yapı ruhsatı başvuruları
GEÇİCİ
MADDE 2- (1) Geçici 1 inci maddede
yer alan uygulama tarihlerinden önce yapı ruhsatı başvurusunda bulunulmuş
olan yapılar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca yapım işlerine yönelik ihale
kararı veya ihale tarihi alınmış olan yapılar için, geçici 1 inci madde ile
uygulanmaya başlayan hükümler uygulanmaz.
Yürürlük
MADDE 16-
(1) Bu Yönetmelik 1/9/2027 tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 17-
(1) Bu Yönetmelik hükümlerini
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|