|
Sağlık Bakanlığından:
GELENEKSEL VE
TAMAMLAYICI TIP UYGULAMALARI YÖNETMELİĞİ
BİRİNCİ BÖLÜM
Başlangıç Hükümleri
Amaç
MADDE 1- (1) Bu Yönetmeliğin amacı, insan sağlığına yönelik
geleneksel ve tamamlayıcı tıp uygulama yöntemlerini belirlemek, bu
yöntemleri uygulayacak kişilerin yetkilendirilmeleri ile bu yöntemlerin
uygulanacağı sağlık kuruluşlarının çalışma ve denetlenmesine ilişkin usul
ve esasları düzenlemektir.
Kapsam
MADDE 2- (1) Bu Yönetmelik, geleneksel ve tamamlayıcı tıp
uygulamalarının yapıldığı sağlık tesislerini ve bu tesislerdeki geleneksel
ve tamamlayıcı tıp uygulayıcılarını kapsar.
Dayanak
MADDE 3- (1) Bu Yönetmelik, 11/4/1928
tarihli ve 1219 sayılı Tababet ve Şuabatı San’atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanunun ek 13 üncü
maddesine, 7/5/1987 tarihli ve 3359 sayılı Sağlık Hizmetleri Temel
Kanununun 9 uncu maddesinin (c) bendi ile ek 11 inci maddesine ve 1 sayılı
Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 355 inci
maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi ile 508 inci maddesine dayanılarak
hazırlanmıştır.
Tanımlar
ve kısaltmalar
MADDE 4- (1) Bu Yönetmelikte geçen;
a) Bakanlık: Sağlık Bakanlığını,
b) Bilim Komisyonu: Bakanlıkça oluşturulan
Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamaları Bilim Komisyonunu,
c) EKİP: Entegre Kurumsal İşlem Platformunu,
ç) Genel Müdür: Sağlık Hizmetleri Genel Müdürünü,
d) Genel Müdürlük: Sağlık Hizmetleri Genel
Müdürlüğünü,
e) GETAT: Geleneksel ve tamamlayıcı tıbbı,
f) GETAT uygulayıcısı: Bakanlıkça tescilli
sertifikaya ve ilgili alanda uygulama yapma yetkisine sahip olan kişiyi,
g) Müdürlük: İl sağlık müdürlüğünü,
ğ) Sağlık tesisi: Kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı
birinci, ikinci ve üçüncü basamak sağlık tesisleri, tıp fakültesi veya diş
hekimliği fakültesi sağlık uygulama ve araştırma merkezi, özel hastaneler,
ayakta teşhis ve tedavi yapılan özel sağlık kuruluşları, ağız ve diş
sağlığı hizmeti sunulan özel sağlık kuruluşları, sağlık meslek hizmet birimleri,
konaklamalı fizik tedavi ve rehabilitasyon
merkezleri, evde bakım merkezi ve birimini, evde sağlık hizmet birimini,
h) Uygulama: GETAT uygulamalarını,
ı) Uygulama kılavuzu: Ek-2’de yer alan uygulama
alanları ile ilgili Bakanlığın resmî internet sayfasında yayımlanan
kılavuzları,
i) Uygulama merkezi: İlgili alanda Bakanlıkça
tescilli sertifikası bulunan tabip veya diş tabibi sorumluluğunda Ek-4’te
yer alan sağlık tesisleri bünyesinde kurulan GETAT uygulama merkezini,
j) Uygulama ünitesi: İlgili alanda Bakanlıkça
tescilli sertifikası bulunan GETAT uygulayıcısının sorumluluğunda
Bakanlıkça uygun görüldüğü takdirde, kamu ve özel hukuk tüzel kişileri ile
gerçek kişilere ait tedavi hizmeti sunan birinci, ikinci ve üçüncü basamak
sağlık tesisleri bünyesinde kurulan GETAT uygulama ünitesini,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Bilim
Komisyonunun Kuruluşu, Görevleri ve Çalışma Usulü
Bilim
Komisyonunun kuruluşu
MADDE 5- (1) Bakanlıkça bu Yönetmelikte belirtilen
uygulamalar hususunda görüş vermek üzere Bilim Komisyonu oluşturulur. Bakanlık ihtiyaç duyduğu çalışmalar için
alt komisyonlar veya çalışma grupları kurabilir.
(2) Bilim Komisyonu aşağıdaki üyelerden oluşur:
a) Genel Müdür veya uygun gördüğü yetkili.
b) Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü Geleneksel,
Tamamlayıcı ve Fonksiyonel Tıp Daire Başkanı.
c) Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı Geleneksel
ve Tamamlayıcı Tıp Enstitüsü Başkanı veya ilgili enstitü başkanlığında
görevli bir araştırmacı.
ç) En az üçü öğretim elemanı olmak üzere ilgili
alanlarda çalışan ve Bakanlıkça belirlenen altı üye.
(3) Bilim Komisyonuna Genel Müdür veya uygun
gördüğü yetkili başkanlık eder. Bakanlıkça belirlenen üyelerin görev süresi
iki yıldır. Süresi sona erenler aynı usulle yeniden görevlendirilebilir.
Yeni üyeler belirlenene kadar mevcut üyeler görevlerine devam eder.
Bilim
Komisyonunun görevleri
MADDE 6- (1) Bilim Komisyonunun görevleri şunlardır:
a) Uygulama alanlarının belirlenmesi yanında
uygulamaların endikasyon ve oluşabilecek yan
etkilerine ilişkin görüş vermek.
b) Bakanlıkça yayımlanan bilimsel yayınlarla ilgili
gerektiğinde akademik ve teknik destek sağlamak.
c) Bu Yönetmelikte tanımlanmamış yeni GETAT
uygulama alanları ile ilgili bilimsel ve teknik çalışmaları yapmak ve görüş
vermek.
ç) İhtiyaç duyulan konularda çalışma yapmak üzere
alt komisyonlar kurulmasını tavsiye etmek.
d) 9/3/2019 tarihli ve
30709 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp
Uygulamalarının Klinik Araştırmaları Hakkında Yönetmelik kapsamında
değerlendirilen araştırma başvuruları hakkında gerektiğinde görüş
bildirmek.
Bilim
Komisyonunun çalışma usulü
MADDE 7- (1) Bilim Komisyonu, başkanın daveti üzerine yılda
en az bir kez toplanır.
(2) Toplantı gündemi sekretarya tarafından toplantı
öncesinde üyelere bildirilir. Bilim Komisyonu, gündem maddelerini görüşerek
raporunu hazırlar.
(3) Bilim Komisyonu, üye tam sayısının salt
çoğunluğu ile toplanır ve katılanların oy çokluğu ile karar alır. Oyların
eşitliği halinde başkanın kullandığı oy yönünde çoğunluk sağlanmış sayılır.
(4) Bilim Komisyonunun sekretarya hizmetlerini
Genel Müdürlük yürütür.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Uygulama
Alanları, Uygulama Yerleri, Uygulamaya Yetkililer ve Eğitim
Uygulama
alanları
MADDE 8- (1) Uygulamalar Ek-2’de belirlenen alanlarla
sınırlıdır.
(2) Ek-2’de yer alan GETAT uygulamalarına yönelik
bilimsel çalışmalar, Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp Uygulamalarının Klinik
Araştırmaları Hakkında Yönetmelik hükümlerine tabidir. GETAT uygulamalarına
yönelik yapılan girişimsel olmayan GETAT araştırmaları da dahil olmak üzere tüm araştırma sonuçları Genel
Müdürlüğe bildirilir. Gönderilen bu veri ve çalışmalar, kişisel veriler
anonimleştirilmeden ilgilinin bilgi ve izni olmaksızın kullanılamaz.
(3) Uygulama merkezleri ve uygulama ünitelerinde,
uygulama kılavuzlarında belirtilen endikasyonlar
dâhilindeki işlemler gerçekleştirilir. Uygulama üniteleri için belirlenen endikasyonlar dahilindeki
işlemler uygulama merkezlerinde de gerçekleştirilebilir.
(4) Uygulama kılavuzları hazırlanırken Bilim
Komisyonunun görüşü alınır.
Uygulamaların
yapılabileceği yerler ve yetkili kişiler
MADDE 9- (1) Uygulamalar, Bakanlıkça yetkilendirilmiş
uygulama merkezi veya uygulama ünitelerinde, ilgili uygulama alanında
Bakanlıkça tescil edilmiş sertifikaya sahip olan GETAT uygulayıcıları
tarafından yapılır.
(2) Diş hekimleri; diş hekimliği uygulama ve araştırma
merkezlerinde, diş hastanelerinde, ağız ve diş sağlığı merkezlerinde, ağız
ve diş sağlığı polikliniklerinde, sağlık tesisleri bünyesindeki diş
polikliniklerinde, ağız ve diş sağlığı muayenehanelerinde, sadece diş
hekimliği mesleğinin icrası kapsamında sertifikalı oldukları GETAT uygulamalarını
yapabilirler.
(3) Uygulama merkezleri ve uygulama üniteleri
Ek-4’te belirtilen sağlık tesisleri bünyesinde açılabilir.
(4) Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi açmak
isteyen sağlık tesisleri, Ek-1’de yer alan belgelerle birlikte Bakanlıkça
belirlenen elektronik sistem üzerinden müdürlüğe başvurur. Başvurular Bakanlığa bildirilir ve
standartlara uygunluk ile başvuru yapılan ilde ihtiyaç bulunup bulunmadığı
bakımından Bakanlıkça değerlendirilerek uygun bulunması hâlinde sağlık
tesislerine izin verilir. Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi yetki
belgeleri ile buralarda yapılacak uygulamalar, müdürlükçe EKİP’e girilir. Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi
sağlık tesisinin ruhsatına veya faaliyet izin belgesine işlenir. Uygulama
merkezi veya uygulama ünitesi açılması veya ilavesi, yeni bir özel sağlık
kuruluşu açılması, kadro veya kapasite artışı için ayrıca hak oluşturmaz.
(5) Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi yetkisi
bulunan sağlık tesisleri, yetkili oldukları GETAT uygulamalarını ayaktan
fizik tedavi ve rehabilitasyon ünitelerinde de
gerçekleştirebilir.
(6) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesinde,
yetkilendirilen alan dışında uygulama yapılamaz. Hizmet sunumuna eklenmesi
istenen GETAT uygulamaları için yetki belgesinin yenilenmesi zorunludur.
(7) Faaliyet konusu münhasıran tıbbi laboratuvar hizmetleri veya radyolojik görüntüleme
hizmetleri olan sağlık tesisleri, 20/1/2022
tarihli ve 31725 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Çalışanların Sağlık
Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik
kapsamındaki ortak sağlık ve güvenlik birimleri, iş yeri sağlık ve güvenlik
birimleri, çalışan sağlığı merkezleri ve gezici iş sağlığı araçları
bünyesinde uygulama merkezi veya uygulama ünitesi açılamaz.
Eğitim
MADDE 10- (1) Bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalara
ilişkin sertifikalı eğitimler, ilgili mevzuat kapsamında, ilgili alanda
Bakanlıkça eğitim vermek üzere yetkilendirilmiş merkezler tarafından
verilir. Eğitim programları, ilgili alanın sertifikalı eğitim programı
standardına göre yürütülür.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Çalışma Usul ve
Esasları ve Ücretlendirme
Uygulama
merkezi ve uygulama ünitelerinin çalışma usul ve esasları
MADDE 11- (1) Hastalık durumunda tanı konulması ve tedavi
planının oluşturulması, 1219 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yalnızca tabip
veya diş tabibi tarafından gerçekleştirilir; tabip veya diş tabibi
dışındaki GETAT uygulayıcıları, ilgili mevzuatta belirtilen iş ve görev
tanımları çerçevesinde uygulama yapabilir.
(2) Uygulama merkezleri ve uygulama ünitelerinde
gerçekleştirilecek işlemler, Ek-2’de tanımlanan uygulama alanları ile GETAT
uygulayıcısının sahip olduğu güncel ve tescilli sertifikalarla uyumlu olmak
zorundadır.
(3) Uygulamalar diğer tıbbi tedavileri aksatacak
veya geciktirecek şekilde yapılamaz. GETAT uygulayıcısı, uygulamanın mevcut
tıbbi tedavinin bir alternatifi değil tamamlayıcısı olduğu ve hastalığın
devam eden tedavisinin yerine geçmeyeceği hususunu hastaya açık ve
anlaşılır bir dille sözlü olarak anlatmak ve yaptığı bilgilendirmeyi hasta
bilgilendirme formu ile kayıt altına almakla yükümlüdür.
(4) Uygulamalarda, uygulama kılavuzlarında
belirtilen hususlara, standartlara, hijyen
kurallarına ve etik ilkelere uyulur.
(5) Uygulama merkezleri ve uygulama ünitelerindeki
uygulamalar ilgili sağlık tesisinin enfeksiyon
kontrol programına ve enfeksiyonların önlenmesine ilişkin mevzuat
hükümlerine uygun olarak yürütülür.
(6) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesinde yapılan
tüm uygulamalar ile ilgili olarak hastalara ait hasta dosyası hazırlanır.
Yapılan uygulamalara ait veriler 24/3/2016 tarihli
ve 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanununa, bu Kanuna dayanılarak
yürürlüğe konulan mevzuata ve Bakanlıkça belirlenen standartlara uygun bir
şekilde, Bakanlıkça belirlenen elektronik sisteme kaydedilir ve Bakanlığa
gönderilir. Tüm hasta kayıtları, ilgili mevzuat hükümlerine uygun şekilde
muhafaza edilir. Hasta bilgilerinin gizliliği ilkeleri ihlal edilmez.
(7) Uygulama öncesinde hasta bilgilendirme formu
hazırlanır ve uygulama yapılacak tüm hastalardan rıza alınır. Bu form,
hastanın eğitim ve kültür düzeyine uygun, tıbbi terimlerden arındırılmış,
uygulanacak yöntemin risklerini ve alternatiflerini bildirir şekilde düzenlenir.
Form, ilgili mevzuat kapsamında arşivlenerek muhafaza altına alınır ve
formun bir nüshası hastaya verilir.
(8) Uygulama merkezi ve uygulama ünitelerinde
yapılan uygulamalara bağlı olarak hastalarda istenmeyen etkilerin ortaya
çıkması durumunda Ek-5’te yer alan istenmeyen etki bildirim formu
elektronik ortamda doldurularak yirmi dört saat içinde Bakanlığa bildirilir.
(9) Sağlık tesisinin yetki aldığı bir uygulama ile
ilgili yetkisini kaybetmesi veya uygulama merkezinin ya da uygulama
ünitesinin kapatılması gibi durumlarda mesul müdür veya sağlık tesisi
yetkilisi tarafından beş iş günü içinde müdürlüğe bildirim yapılması
zorunludur.
(10) GETAT uygulayıcısının görev yaptığı sağlık
tesisinden ayrılması ve sağlık tesisinde başka GETAT uygulayıcısının
bulunmaması hâlinde, üç ay içinde yeni GETAT uygulayıcısının göreve
başladığı bildirilmez ise uygulama merkezi veya uygulama ünitesinin yetki
belgesi iptal edilir. Uygulama merkezi veya uygulama ünitesinin kapanış
işlemleri müdürlükçe yürütülür ve EKİP’e girilir.
Kapanış işlemlerinin tamamlanması üzerine müdürlükçe Bakanlığa bilgi
verilir.
(11) Sağlık kuruluşlarında GETAT uygulayıcısının
ayrılış ve başlayış işlemleri müdürlükçe takip edilir ve yapılan işlemler
Bakanlığa bildirilir.
(12) Uygulama merkezi veya uygulama ünitesi yetkisi
bulunan sağlık tesisleri, yataklı servislerinde yatan hastalar için yetkili
olunan uygulama alanlarında hizmet sunabilir. Bu hastalara uygulanabilecek
GETAT uygulamaları, hastanın tedavisinden sorumlu tabibin kararı
doğrultusunda ilgili GETAT uygulayıcısı tarafından gerçekleştirilir.
Ücretlendirme
MADDE 12- (1) Kamu sağlık tesislerinde yapılacak
uygulamaların sağlık hizmet ücret tarifesi Bakanlıkça belirlenerek ilan
edilir. Yataklı servislerde, uygulama alanında sunulan hizmetler için
ilgili mevzuata göre ücretlendirme yapılır. Özel sağlık tesislerinde uygulama
ücretlerinin uygulama öncesinde hastaya yazılı olarak bildirilmesi zorunludur.
(2) Özel sağlık tesislerinde yapılacak uygulamalar
için gerek görülmesi hâlinde, uygulamaya ilişkin sağlık hizmetlerinin taban
ve tavan ücretleri Bakanlıkça belirlenerek ilan edilir.
(3) 24/11/2004 tarihli ve
5258 sayılı Aile Hekimliği Kanununun 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına
göre belirlenen ücrete ilişkin hükümler saklıdır.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Uygulama
Merkezi ve Uygulama Ünitelerinin Asgari Şartları
Fiziki
şartlar
MADDE 13- (1) Uygulamalar hekimin hasta muayene ettiği odada
veya sağlık meslek mensubunun meslek icrasında bulunduğu uygulama odasında
yapılabilir.
(2) Sağlık tesislerinin hasta kabul ve bekleme
alanı ile arşiv alanı ortak olarak kullanılabilir.
Tıbbi
cihaz ve malzemeler
MADDE 14- (1) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesinde,
ilgili uygulama için uygulama kılavuzlarında belirtilen cihaz ve
malzemelerin bulundurulması zorunludur.
(2) Uygulamalarda kullanılacak aromaterapötik
ürünler, geleneksel bitkisel tıbbi ürünler ve tıbbi bitki çaylarının
Türkiye İlaç ve Tıbbî Cihaz Kurumu tarafından ruhsatlandırılmış olması
gerekir.
ALTINCI BÖLÜM
Denetimler,
İdari Müeyyideler ve Yasaklar
Denetimler
ve idari müeyyideler
MADDE 15-
(1) Uygulama merkezi veya uygulama
ünitesi 17/11/2023 tarihli ve 32372 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan Özel Sağlık Tesislerinin Denetimi Hakkında Yönetmelik
ile belirlenen usul ve esaslara uygun olarak denetlenir. Olağan denetimler,
aralarında en az bir GETAT uygulayıcısı tabibin, GETAT uygulayıcısı tabibin
bulunamadığı durumlarda ise tabibin bulunduğu en az üç kişilik bir ekip
tarafından, sağlık tesisinin olağan denetimi ile eş zamanlı olarak
gerçekleştirilir. Denetimlerde Ek-3’te yer alan form kullanılır.
(2) Gerçek kişiler ve özel hukuk tüzel kişileri
tarafından açılan uygulama merkezleri veya uygulama ünitelerinde bu
Yönetmeliğe aykırılık tespit edilmesi hâlinde, Ek-3’te yer alan yaptırımlar
uygulanır.
(3) Kamu kurum ve kuruluşları tarafından açılan uygulama
merkezleri veya uygulama ünitelerinde bu Yönetmeliğe aykırılık tespit
edilmesi hâlinde; birinci ve ikinci tespitte eksikliğin giderilmesi için
otuz gün süre verilerek yazılı uyarı yapılır, üçüncü tespitte kasıt, ihmal
veya kusur şüphesi bulunan ilgililer hakkında ilgili mevzuat kapsamında
disiplin hükümleri uygulanır.
(4) Bu Yönetmelik veya ilgili mevzuatında
uygunsuzluk olarak belirlenen ancak idari yaptırımı bulunmayan fiiller
hakkında 3359 sayılı Kanunun ek 11 inci maddesi ve ilgili diğer mevzuat hükümleri
uygulanır.
Yasaklar
MADDE 16- (1) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesi
Bakanlıktan izin almadan hizmet veremez.
(2) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesi amacı
dışında faaliyet gösteremez.
(3) Uygulama merkezi ve uygulama ünitesindeki
herhangi bir faaliyet alanı, yetkisi olmayan kişiler tarafından
kullanılamaz.
(4) İlgili alanda uygulama yetkisi ve çalışma izni
bulunmayanlar uygulama merkezi ve uygulama ünitesinde uygulama yapamaz.
YEDİNCİ BÖLÜM
Çeşitli ve Son
Hükümler
Tanıtım
ve bilgilendirme
MADDE 17-
(1) Sağlık hizmetlerinde tanıtım
ve bilgilendirme faaliyetlerinin denetlenmesi ve uygulanacak yaptırımlara
ilişkin usul ve esaslar 12/11/2025 tarihli ve
33075 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Sağlık Hizmetlerinde Tanıtım ve
Bilgilendirme Faaliyetleri Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre yürütülür.
(2) Bu Yönetmelik kapsamındaki uygulamalara ilişkin
ürünler ve tıbbi cihazlar hakkındaki tanıtımlarda ilgili ürün veya tıbbi
cihazın tabi olduğu mevzuat hükümleri uygulanır.
Hüküm
bulunmayan haller
MADDE 18- (1) Uygulama merkezi veya uygulama ünitelerinin
hizmet sunumuna ve idari müeyyidelerine ilişkin bu Yönetmelikte hüküm
bulunmayan hallerde ilgili mevzuat hükümleri uygulanır.
Yürürlükten
kaldırılan yönetmelik
MADDE 19- (1) 27/10/2014 tarihli ve
29158 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Geleneksel ve Tamamlayıcı Tıp
Uygulamaları Yönetmeliği yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
MADDE 20- (1) Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe
girer.
Yürütme
MADDE 21- (1) Bu Yönetmelik hükümlerini Sağlık Bakanı
yürütür.
Ekleri için tıklayınız
|