|
Sermaye Piyasası Kurulundan:
ARACI KURUMLAR VE PORTFÖY YÖNETİM ŞİRKETLERİ
TARAFINDAN
KULLANILACAK UZAKTAN KİMLİK TESPİTİ YÖNTEMLERİNE VE
ELEKTRONİK ORTAMDA SÖZLEŞME İLİŞKİSİNİN
KURULMASINA İLİŞKİN TEBLİĞ (III-42.1)’DE
DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR
TEBLİĞ (III-42.1.a)
MADDE 1- 8/2/2022 tarihli ve 31744 sayılı Resmî Gazete’de
yayımlanan Aracı Kurumlar ve Portföy Yönetim Şirketleri Tarafından
Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik Ortamda
Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ (III-42.1)’in adı “Aracı
Kurumlar, Portföy Yönetim Şirketleri ve Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar
Tarafından Kullanılacak Uzaktan Kimlik Tespiti Yöntemlerine ve Elektronik
Ortamda Sözleşme İlişkisinin Kurulmasına İlişkin Tebliğ (III-42.1)”
şeklinde değiştirilmiştir.
MADDE 2- Aynı Tebliğin 1 inci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE 1- (1) Bu Tebliğin amacı; aracı kurumlar,
portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar tarafından
yeni müşteri kabulünde kullanılabilecek uzaktan kimlik tespiti yöntemlerine
ve mesafeli olsun olmasın bir bilişim veya elektronik haberleşme cihazı
üzerinden yazılı şeklin yerine geçecek şekilde ya da mesafeli olarak
sözleşme ilişkisinin kurulmasına yönelik usul ve esasları düzenlemektir.”
MADDE 3- Aynı Tebliğin 3 üncü maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE 3- (1) Bu Tebliğ, 6/12/2012 tarihli ve 6362
sayılı Sermaye Piyasası Kanununun 35/C maddesinin birinci fıkrasına ve 42
nci maddesinin ikinci fıkrasına dayanılarak hazırlanmıştır.”
MADDE 4- Aynı Tebliğin 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının
(ı) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve aynı fıkraya aşağıdaki bent
eklenmiştir.
“ı) Personel: Uzaktan kimlik tespiti sürecini
yönetmek amacıyla aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık
hizmet sağlayıcı tarafından görevlendirilmiş kişiyi,”
“l) Kripto varlık hizmet sağlayıcı: Platformları,
kripto varlık saklama hizmeti sağlayan kuruluşları ve kripto varlıkların
ilk satış ya da dağıtımı dâhil olmak üzere kripto varlıklarla ilgili olarak
hizmet sağlamak üzere belirlenmiş diğer kuruluşları,”
MADDE 5- Aynı Tebliğin 5 inci maddesinin altıncı, yedinci
ve sekizinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(6) Uzaktan kimlik tespitine ilişkin kullanılacak
sistemlerin edinimi, yönetimi ve kullanılmasında 17/12/2013 tarihli ve
28854 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Yatırım Kuruluşlarının Kuruluş ve
Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ III-39.1’in 50 nci maddesi, 13/3/2025
tarihli ve 32840 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Bilgi Sistemleri
Yönetimine İlişkin Usul ve Esaslar Tebliği (VII-128.10)’nin 19 uncu maddesi
ile 13/3/2025 tarihli ve 32840 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kripto
Varlık Hizmet Sağlayıcıların Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Tebliğ
(III-35/B.1)’in 32 nci maddesinde yer alan esaslara uyulur.
(7) Aracı kurum, portföy yönetim şirketi ve kripto
varlık hizmet sağlayıcı tarafından uzaktan kimlik tespiti sürecinin
uygulanmasından önce, iş akış prosedürü oluşturulur ve prosedürde
belirlenen sürecin etkinliği test edilerek sonuçları yazılı hâle getirilir.
Test sonuçlarının başarılı bulunmaması durumunda prosedürde gerekli
güncellemeler yapılır ve sürecin etkinliği ve yeterliliğinden emin
olunmadıkça süreç uygulanmaz.
(8) Uzaktan kimlik tespiti prosedürü yılda en az
iki defa gözden geçirilir. Güvenlik ihlallerinin tespit edilmesi veya
gerçekleşmesi, ilgili mevzuatta değişiklik yapılması, aracı kurumun,
portföy yönetim şirketinin ve kripto varlık hizmet sağlayıcının muhtemel
dolandırıcılık veya sahtecilik teşkil edebilecek eylemlerden haberdar
olması ve kullanılan uzaktan kimlik tespiti yöntemine ilişkin zayıflıkların
ortaya çıkması gibi durumlarda teknolojik gelişmeler ve uygulamada
kazanılan deneyimler dikkate alınarak sürecin ayrıca gözden geçirilmesi
sağlanır ve gerekli güncellemeler yapılır.”
MADDE 6- Aynı Tebliğin 6 ncı maddesinin dördüncü, altıncı
ve yedinci fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(4) Personelin; kişinin aracı kurum, portföy
yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcı müşterisi olma veya
hizmet ve faaliyetlerinden yararlanma isteğini aracı kurumdan, portföy
yönetim şirketinden veya kripto varlık hizmet sağlayıcıdan kendi iradesiyle
talep ettiğine şüphe bırakmayacak şekilde karar verebilmesi konusunda
eğitim alması sağlanır.”
“(6) Kişiye güven açısından personelin aracı kurum,
portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcı adına
çalıştığını yansıtacak şekilde uygun bir ortam oluşturulması veya yöntemler
kullanılması sağlanır.
(7) Aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya
kripto varlık hizmet sağlayıcı tarafından engelli kişilere hizmet
verebilmek amacıyla gerekli önlemler alınır.”
MADDE 7- Aynı Tebliğin 7 nci maddesinin birinci fıkrası
aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Uzaktan kimlik tespiti sürecinde görüntülü
görüşme başlamadan önce kişinin başvurusu uzaktan kimlik tespiti sürecinin
işletildiği aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet
sağlayıcı uygulaması üzerinden elektronik ortamda doldurulan bir form ile
alınır, alınan veriler kullanılarak kişi hakkında risk değerlendirmesi
gerçekleştirilir. Alınan formda asgari olarak 30/4/2021 tarihli ve 31470
sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mali Suçları Araştırma Kurulu Genel
Tebliği (Sıra No: 19)’nin 6 ncı maddesinin birinci fıkrasında yer alan
bilgilere yer verilir. Risk değerlendirmesi sonucunda gerekiyorsa görüntülü
görüşme başlatılmadan süreç sonlandırılır.”
MADDE 8- Aynı Tebliğin 8 inci maddesinin yedinci fıkrasının
(d) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“d) Kişiye ilişkin kimlik belgesinde yer alan
bilgilerin aracı kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet
sağlayıcı tarafından bilinen, Kimlik Paylaşımı Sisteminden alınan ve varsa
kimlik tespiti yapmak amacıyla aracı kurumun, portföy yönetim şirketinin
veya kripto varlık hizmet sağlayıcının erişimine açık olan diğer bilgiler
ile eşleştiği,”
MADDE 9- Aynı Tebliğin 9 uncu maddesinin birinci ve
dördüncü fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“(1) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme
aşamasında kişinin canlılığını tespit edici yöntemler kullanılır. Aracı
kurum, portföy yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcı sahte
yüz teknolojisine dair riskleri önlemeye yönelik ilave tedbirler alır.”
“(4) Uzaktan kimlik tespitinin görüntülü görüşme
aşamasının sonunda kişiye, belirlenmiş olması hâlinde verilecek hizmet ve
faaliyetlerin belirtilmesi ve kişiden aracı kurum, portföy yönetim şirketi
veya kripto varlık hizmet sağlayıcı müşterisi olacağının kabulüne ilişkin
sözlü onay alınması ile süreç tamamlanmış olur.”
MADDE 10- Aynı Tebliğin 12 nci maddesi aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“MADDE 12- (1) Uzaktan kimlik tespiti için
kullanılan çözümlerin kişiyi yanlış tespit riskini en aza indirecek şekilde
kullanılmasını sağlamak; aracı kurumun, portföy yönetim şirketinin veya
kripto varlık hizmet sağlayıcının sorumluluğundadır. Aracı kurum, portföy
yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcı; uzaktan kimlik tespiti
ile kimlik tespiti yaptığı kişileri farklı bir risk profilinde izler. Bu
kişilerce yapılan işlemin türüne ve tutarına bağlı olarak ilave güvenlik ve
kontrol yöntemleri uygulanır. Kişilere ya da üçüncü bir tarafa yükümlülük
doğuran işlemlerde itiraz hâlinde ispat yükümlülüğü; aracı kurum, portföy
yönetim şirketi veya kripto varlık hizmet sağlayıcıdadır.
(2) Aracı kurumun, portföy yönetim şirketinin veya
kripto varlık hizmet sağlayıcının bu Tebliğde yer alan hükümlere uyum
durumu, şikâyetler ile sahtecilik veya dolandırıcılık teşkil edebilecek
eylemlerin değerlendirilmesi neticesinde ve gerekli görülen diğer hâllerde
uzaktan kimlik tespiti kullanımını kısıtlamaya veya durdurmaya Kurul
yetkilidir.”
MADDE 11- Aynı Tebliğin 13 üncü maddesinin üçüncü fıkrasının
(b) bendi ve aynı maddenin dördüncü fıkrası aşağıdaki şekilde
değiştirilmiştir.
“b) (a) bendine göre müşteriye iletilen sözleşme ve
bu sözleşme ile birlikte müşterinin sözleşmeyi kuran irade beyanının; Belge
Kayıt Tebliğinin 5/A maddesinin ikinci ve üçüncü fıkralarında belirtilen
müşteriye özgü şifreleme gizli anahtarı ile imzalanarak aracı kuruma,
portföy yönetim şirketine veya kripto varlık hizmet sağlayıcıya
iletilmesi,”
“(4) Müşteriye sunulacak yatırım hizmet ve
faaliyetlerine yönelik olarak aracı kurum ile müşteri arasındaki ilişkileri
düzenleyen teminat, kefalet, temlik gibi sözleşmeler de dâhil olmak üzere
her türlü sözleşmenin üçüncü fıkraya uygun olarak kurulması hâlinde, bu
sözleşmeler yazılı şekilde kurulmuş sayılır. Portföy yönetim şirketi ile
müşteriler arasında imzalanan sözleşmeler ve kripto varlık hizmet
sağlayıcıların müşterilerine sundukları hizmet ve faaliyetleri kapsamında
imzalanan sözleşmeler bakımından da bu fıkra hükmü geçerlidir.”
MADDE 12- Aynı Tebliğe 14 üncü maddesinden sonra gelmek
üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“Yapay zekâ temelli uygulamalar
MADDE 14/A- (1) Uzaktan kimlik tespitinde personel
tarafından yürütülecek işlemlerin yapay zekâ temelli yöntemler kullanılarak
gerçekleştirilmek istenmesi hâlinde, asgari olarak Mali Suçları Araştırma
Kurulu Genel Tebliği (Sıra No: 19)’nin 4 üncü maddesinin dokuzuncu
fıkrasında yer alan esaslar dikkate alınır. Kurul; yapay zekâ yöntemlerini
kullanacak aracı kurum, portföy yönetim şirketleri ve kripto varlık hizmet
sağlayıcılar için usul ve esasları belirlemeye yetkilidir.”
MADDE 13- Bu Tebliğ yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 14- Bu Tebliğ hükümlerini Sermaye Piyasası Kurulu
yürütür.
|